Literarishe bleter · 1927-06-24 · 25 (24.6.1927) · p. Seite 485

ליס*רארי¥ע נ ל ו 8 ן ר 25 תא אויףי רעכטם און אויהי ל־1ינ?ום ײדיש לשין אין די ייד״םע צייםיננןן אלן װא־הן נעם־נןן ם•־ *>> םין ג*שיץ ם־ט *"> םין י״ףילדיזן לשו;: .דןר ט ר 1 ד *ון דעד הםתדרות :סו.־ י ם העברים םן־דעם די ־ןרע־ *ין נ - י ר *יודןכין ד>(ם ש:ת . קוםט פןו־... * * נ ש ת ם ו.־ י ם *ון נ י י ד םןויןם־ע. דל * נ י ש ה א. *. װ י י-ש, ־בות•! שר־בם נײ >.ין א ־דדשע- 1ניטו:נ, ש־ײבט ייריש! אן אבסורד װןןםיװיטן־ - *דץ-טער םרן*ט בןן אין די י ד ד י ש ן ב־שונ- נןן אנןןנסן אין * ו י ד י ש. ם׳א־ז ז־ער דע־פר״ןנד, װאם *•רםןם א-ן *וילישע *ירםןם *נאנם־רן זיך אין *דישן וניםמגןן. אבעד טארװאם זאלן די י י ד י ש ן ציטוננן;, װאם װעדן נןליןנם, בידון, דורגוים ײיץ־ ידדן, װ*ם ק*נען י ד י ש, נישט געבן דד *:אנםן אין * ד י עי םילא דער ט ־*די*-*נעלןר *ו־לישן־ *נ*נם *י; דןד ס^ס^פװול םבח דןר צים * ן יד ת*לות און הזברת-נשםות ם ו ז זין אוםבאדיננם אדן *ויליש, ם־איז שו־ן טד*דיציע. *בן־ דןר *וילישן־ *נ*:ם *־[ דעד ק*ל*שןי* רםע *ון רער ש*ק*ד*ד-*דדטן 3וחו1ק0 און *ון די בלןרלי *ירםעם, ד*קםוי,—ם, - **רװ*ם גדבן זי די ידישן ציטיננען א־ננאנצן אלן *וילדשי *; *בםורד םיז ד*ך אויך ה*בן זין ב*־ן:טיקוננ! טדד װןלן ד*ך ב*לד ה*בן, װי אין די *שעריקאנןר ידישן ציטוננןן, נ*נצן ■ױלישע זיטן, וז*ל זין םיט *נ*:ם;)! װ*לטן א*שר די *נ6ירןר *ון די ציטוננען (אויך די דער*קט*רןו געז*נט ע*ןם * װ*,־ט װןנן *ם דעם .קל־ניקיטי? זאל עם פארצײכנט װערן! אויף דעם **,־שלדנענעם *רןםן צוזאטן:■*־ אין װילנע נ*5ן דן*ןר*ם *ון ד׳ר ם*קם װינ־דך װןנן *רטאנ־אשין, א־ז, *נב, **ר• נעל״דגם נעװ*רן * רןו*לוצ-ע װןנן נ*.ור*ליזדרן דד הןברעלשע װןר- טער, װ*ם נ״ען *רין אין דןר *ד־שער ש*'*ך. דןר **רשל*נ ד.*ם צונדסגעקליבן ו:1 שםדםןן וקןנן!)!>. ם׳א־ז אינטערןםאנט: 6 *ר דןם **דשל*נ ה*בן געשטיבט זלםן ריזןן, פ װינ־יך, ש ב*סם*םסקי *םח ק**ל*ן, נחםן ם־זיל א. א. אויף דןם שול-צוזאםן 6*ר ואין 1921) ד.*ם דןר **רשל*נ נןה*ט נ*־ א ר ן שטיטע. ציםן ב״םן זיך! אכטונג ארגענטינעי *לע נײע *ו־שנזןבן א״ף י־ויע *ון קאזן^ערגסיװ ,ע י כ ע ר ' קן; מ<ן באקימלן ב־י פונדיזנדלונג ״פראגרעס״ גר: קאפלאנסקי, קארריענטעם יייא-, פוענ^ם־אײרעם ק***. .ביכןר׳, װ*רשן **־ דד *יקנטן בעי־באםקןנ־, װיזשע אלבא, באסינטמ ערראאם, װילשש אורלם ה*בן ט-ר ב*שטיכם *ים *נענם *ין די.ליטערא־ישש בלשטער־ םיט די *דעט-ןס .זשאן לריםטאף־ אין .ראמאנען ביבל־אטשק׳ חב.־ פנחם בענדערםהי 3חץ1חש9ז8 1>ט5 .0 .8 .1חסז35חז*£ .ץ>|5ז*£1ח*8 סז1>*ק .•ן5 *דטדנדםטדאצ־ע .ליטערארישש בלעטשר־ מ װ $ צ ס פיבל־־ייןזטעה י. װאםערצוג, קאשטשעל-ינע 10׳ איו *איזען םים די נ־םסע אויסגאבן 6ין דןר ירישער ליםעראםור. כעלם נײ פ. פרײד קאן םען באקוםען די נײםטע אױםכאנן |ון דער ־רישע־ ליםעראםור. יײן מאם רײד און אפגענומענער לשון אינזער הינן ־דישן *דעםן נדי הױ**ישט*םישע) ק*ן זיך׳ חלילה, נדשם ב*קל*נן אויף צםצים *ין װןדםעי, *ון שידות, *ין נ*נ' צן זדיםן, װןן ס׳איז נונן *ן ענץ, װעלכן ז■ װדל *דןר ז• ד*רף צן־ בל*זן. און ם׳איז נום *זױ! * *־ןםן ד*רף ה*ב: לשון, ד*דף *וי ן*עש אן ן*יז*ד, *ון ןיעם * ■•סירוננ ק*נןן ם*־; * *ר*בלןם, *ו ענין. װ*ם ז*ל ציצדןן רי אױ#םן־קז*םקײם *ונס קאלםבלוםי־ן,;ל־כ- נילםיקן ל־ןנן־. די *דןםן דא־ף היםן ש ר * ן ן * 6*קם, װן־כן ם־װדל **־ב*־.*׳ טן אין **־שם-קן. אין םיאדז דןרצו נודםיק ד*ס נ*נצע ה־נשט*דישע קל**;רנןצ־נ *ין דער *רעםן. *ב;ר *ם די זעלבן נ־;-ם*:.-־דיקע *־ןםן ה** *לוצים *■נןנוםןן ד*ם לשון בנונע צ-ים לזנדיצוזאשע **־ םון דןר *דישער *־עםן אין *רלן, װ*ס א-ז **־נעקושען א-ן װילנע םידא, *ל־ן ה*ם םען זיך ניסש בצטי־־קש אינם צויאםןו**־, ק־ן דעלענאםן לישם נןשדק* זהוצאות **־•עלט!> *בע־ דע־ *רעםן-ציזאםןנ**־ איז ד*ך ניסט ןדנע־ 6ין צענדליקער *נדע־ן נײןםן, װ*כ םוען **־־ו *ן ם*נ>טענלעך און װענן װעלכע םיא־לם או םצירןדצ־לן אין אויםציזדקן *לן םינדעסםן *רםים נ־*ר ד*, ב־ דןם ענין, ה*ט *•נןנוםןן ד*ט לשו;. 6*-װ*כי באגריםונגען און פאקכן לזאדאן אין װאדשן. אויף דןר ידישןד גןנש*-נאם, א םריכה• םעםױאר, װ*ם ריבם זיך .*דדשןר בעםלנ*־ ■*.־ ,ידדשע לןרן־'. די *םאלדקע װילנןד אין זשיםיןםירן־ *דישן לע־ןסאינםטיםימן זע- נןן לנבי רעם אדצםדקן לערער סןםינאר םאדערנן שבםאדערנן ־ריש- װןלםלן5ע אננםםדםוציןם. ד*ס, װ*ם םא;ז נעװען םןנלןך אין דעדלױבם ד*רם, ציריק םים > 00-50 •*,־ נ■ די צ * ר ד ש ע אינם- *ןקםארן (דןדן ידיש, ל־ןסןן *דיש, אױ6*דרן א ררישן םיןסןו איז אוםםןנלעך, אוז שםדןנג שארצאםן ד*, אין װארשע אדצם, אין 1927, ב־ די גאליציאנישיררישן ד־רןקםארן און.1ד*6ן:*־ן'. אין *ם קיטט 6*ר די םןנ ,די ם־עדלעכן םארם־לונג םין דד דד*ל*םעך אין *ם דןם .*רישן״ םלופהיסעםינאר, אין אין נאםען *ון דןר ־דדשער קהלה• ■•־װאלםתנ קיםם ידך ה םשה *ןלדשם־ן אין רעדם זיך ד*רט םבח ,ד^ר באציוננ *ון די שילער (אין *ױך *ון דד *נ*דרןר?!) צו דער ־דישןר אױ6לןבתנ, צי דןר ־רישןר ש*ר*ך און ־דישן ל*נד, װ*ם די לןרער ד*ר6ן װ־טעד א־נ*ל*נצן ב־ ז־ןרע ש-לןד־. *רןנם זיך: װ־םט נ שט *ם דןד .שליחיציבור׳ *ון דער קהלה, װ*ס ןס םום זיך אין *ם דעם לערער-םעםינ*.־, װעגן דעד באצייננ צום ־דדשן ש*6ן, צו ידישער קולםיר, צוס *דישן װ*רש, װ*ס הערשט אין *ס רעס >נשם*לס7 *דןר ער װ־סס אי, נאדנישם: *אקםן זןנען *אקםן, און באנדיסוננןן זענןן באנריסינגען? גבאים און כלל־מוער םען ה*ם שוין ב־ אמז *ון לאננ *װןקנןסאכם ט־ם דער האנם רי *־טע ־רדשע נבאות, װי •ן *ונןלןבםע, **נןשםאנןנן אינםם-םי• ציע, און אױ*נעכ*םם די נין, םארעדנן בלל-םוןר כבל רםדנדם װ־זם זיך *רױס, *ז *ם די *ל^ע שולינבאים ה*בן **םםאל םעד *אר- שםענדניש •*ר װדישק־ם, װ• די נילע םאדעדנן בלל־םוןד זװןר רןו־ם שוין װןנן *נדןדן שװנע ידישע םןלות, װ*ס זענןן שױן ל*נג *־ױם *ון דןר םאדע). םיר האבן שױן גןש־יבן װענן דןם, װי ידישע קדנםםלןר-ם#לער זןנען צינןצױנן גןװארן צו רןםםא-דרירן די ידדשע כול אדן בןנדין. איצם איז ןם נעשען אױך א;ן קיעלץ• װי*־ל *דישן קינםםלער זענען צונעצױנן נעװארן בי דןם אױ6• בױ און!••יצוננ םון ־רישן אינססדםוצין■ *ון * װןלסלעכן כ#־*ק- טער? ה*ם םןן גן*ריװם 1*ם בזיןן ד*ס ידדשן ^קאדעםישע הויז אדן װארשע, װ*ס ד,*ם *םנעקאסם די שװערע םיליאנןן, אױכנוצן די *רבעט *ין * *דישן קינסםלעד? ־דישן םאדןרנן בלל-טיער! לןרנם זדך *ין דל *לםן, *סנן• שםאנןנע ננאיס סון צענרדן און ק־ןלץ!