Literarishe bleter · 1927-06-17 · 24 (17.6.1927) · p. Seite 460

24 זא ליסערוריוון בל*םער 460 4 ײיי״ א. איז מ• זילבױ־ג^ ◄ די עם־הארצות םון סזןלק, מסכים זײן םים די נלןןנדזשענישן םון זײן םארשטאנד, אראפלאזן זיך צו אלע זײנע געםײנהײסן, םוחל זיץ אים זײן תיהשע רגיחהז נײןז — נײ1• — אט, זעט איר שוין, בײ אײך, דןןרט, לײענען און זינ• גען אלע נעקראסאװן. נו, װײםט איר, מיט נעקראסאװן װעס איר װײט נישט סארםארן׳. אויםן םויער דארף םען םשםיע זײן. דו, ברודער, כאטש דו ביסט נישט קײן שלעכט פענםשל סאר זיך, נאר דו לעבסט שלעכס און קןןנםט גזןרנישט אויםטון, אז דײן לעבן זאל װערן לײכטער, בעםער. די חױת, םײן איך, זןןרגן שוין שכלדיקער פאר זיך, װי דו. א חיה שיצט זיך אלײן בעםער. און פון דיר, דעם פויער, האט זיך אלץ םאנאנדערגעװאקםן, — דער אדל, די גײססלעכע, געלערטע, די מלכים, דאס זענען אלץ גע• װעזענע פויערים. זעםטו? האםטו םארשטאנען? נו—לערן זיך לעבן, כרי פען זאל דיך נישט פײניקן... נאכדעם, װי ער איז אװעק אין קיך, האט ער געהײםן דער קעכין שטעלן דעם םאםאװאר, און דערנאך האט ער מיר אנגע, הויבן װײזן זײנע ביכער, כםעט אלע װיםנשאסטלעכע: פאקל, לײעל, הארטפול, לעקקי, לעבאק, טײלאר, םיל, ספענסער, דארװין, און פץ די רוסישע-פיסארעװ, דאבראלױבאװ, סשערנישעװסקץ פושקין, ״פרעגאט פאלאדא׳ גאנטשאראװ, נעקראסאװ. ער האט זײגענלעט מיט זײן ברײטער האנט, בארט, פונקט, װי קעצעלעך, און האט כמעט םיס רירונג געװארסשעמ — סײנע ביכעח אוי—דאם—אח א זעלטנהײם: די צענזור האט עס סארברענט. װילט איר װיםן, װאס איז א פלוכה — לײענם דאם ב.-ך ער האס םיר דערלאנגט גאבם בוך .לװיתן״. — און דאם — איז אויך װעגן םלוכה, ןןבער דאס אח לײכטער און פרײלעכער. דאס פרײלעכע בוך איז געװען ,דער קײםער־ סון םאקיאװעלי. בײם טײ טרינקען האס ער קורץ דערצײלט װעגן זיך ער איז אזון פון אטשערניגאװער שפיד און איז געװען אדעדער• שמירער בײ דער באן אויף דער סטאציע קיעװ, האם זיך באקאנס דארט םיט רעװאלוציאנערן, געגרינדעט דארט ־א קרײזל סון ארבע• טער פאר זעלבםט־בילדוגג, האט פען אים ארעסטירט און ער איז איאר צװײ געזעסן אין תפיסה, און דערנאך—האט םען אים פאר• שיקט אויף צען יאר אין יאקוטער געגנט. — פון אנסאנג — האב איך געלעבם דארט מיט די יאקוסן, אין א בײדל, כ׳האב געמײגס—איך קום שוין אום. דער װינטער, צו אלדע רוחות, איז דארט, װײסט איר, אזעלכער, אז בײם םענסשן פרירס דער םח. אגב, אױ דארט דער םארשטאנד אן איבעריקע זאך. דערנאך זע איך דא און דארט שטעקס ארויס ארוםישער, זײ זענען נישט געדוכס אנגעפיקעװעט, נאר פונדעםטװעגן — זענען זײ דאו און, כדי ס׳זאל נישט אומעסיק זײן — באזארגט םען זײ םיט נײע. פײנע מענטשן געװען. געװען דארט א םטודענט װלא• דיםיר קאראלענקא,—ער האט זיך איצט אױך צוריקגעקערס. איך האב מים אים גוס געלעבט, דערנאך—איז םען זיך םאנאנדערגע• גאגגען. ם־האס זיך ארויסגעװיזן, אז מיר זענען אין אסך זאכן ענלעך אײנער צום צװײסן, און בײ א גלײכער פאר קלעפט זיך די םרײנטשאםש נישט. אבער ער אח אן ערנםטער, םארעקשנטער ► ► מאקסים גארקי ►▼שישי׳פי^שישי׳י 20 נאכדעם װי ער איז אװעק, האט ראםאס געזאגט פאר• טראכס: — אקלוגער םענטש, אן ארנטלעכער. אשאד — קאן װײניק אין די ש־וארצע פינטעלעך, קוים װאם ער לײענט. אבער— ער לערנט זיך עקשנותדיק. אט—העלסס אים טאקע צו אין דעם. ביז אין דער נאכט ארײן, האס ער מיר באקאנט געמאכט די פרײון פון רי סחומת אין געװעלב, דערצײלנדיק דערבײ: — איך פארקויף ביליקער, װי די אנדערע צװײ קרעםער סון דארף, פארשטײט זיך, אז דאס שמעקט זײ נישס. פ׳סוט מיר אפ אלערלײ מיאיסע שטיקלעך, מ׳קלײבט זיך, צו שלאגן. איך װוין דא נישט דעדפאר, װײל םיר לוינס זיך אדעד איך האב הנאה סון דעם האנדל, נאר—צוליב אנדערע טעםים. דאם איז—אמין באהאלטענע שפיל, אזוי װי אײער בעקערײ... איך האב געזאגט, אז איך בין זיך דאס משער. — נו, יא... מ׳פוז דאך אויסלערנען די מענטשן, קוםען צום שכל, — נישט אזױ? דאס געװעלב{איז געװען פארשפארט, און מיר זענען אינע• װײגיק ארופגעגאננען םיט א לאמפ אין דער האנט און אין דרויסן איז עםעצער ארוםגעגאנגען, סשאפגדיק םארזיכטיק אץ דער בלאטע, און אפט שװער ארויפגעסראטן אױף די טרעם פון גאניק — אט—איר הערט?—ער גײט ארוםי דאס איז דער ארע• םער פויער, מיגון, א בײזע חיה, ער טום גערן שלעכטס, פונקט װי אשײן םײדל קאקעטידס גערן. זײט םיט אים פארזיכסיק אין רעדן און—בכלל... שפעטער, זײענדיק אין ציםער, האט ער פאררויכערט די לולקע, אנגעשפארס זיך פיט דער ברײסער פלײצע צום אויװן און, פארזשםורענדיק די אויגן, געלאזט שטראמעלעך רויך זיך אין בארד ארײן. געלאסן צונויפשסעלנדיק די װערטער, האט ער גע• רעדט קלאר און פשוט װעגן דעם, אז ער האט שוין לאנג בא• םערקס, װי איך פטר אװעק אוםנוציק םײנע ױנגע יארן. — איר זענט א פעיקער מענסש, םון נאסור—אן עקשן און, קענטיק, מיט גוטע כװנות, איר באדארפט זיך לערנען, יא,—אזוי, אז דאס בוך זאל נישט פארשטעלן די םענטשן אײנער א סעקטאנט, אן אלסינקער, האס זײער ריכסיק געזאגט: ״יעדע לערע — קומס םון םענטשן ארויס׳. די לערע, װאם קופט םון םענטשן, טוט מער װײ, גדאב לערנען זײ — נאר, די לערע זײערע קריצט זיך סיף אײן אין זכרון. גערעדט האס ער װענן זאכן, װאס זענען םיר באקאנט גע• װען, װעגן דעם, אז קודס כל דארף מען װעקן דעם פארשטאנד םון דארף. נאר, אפילו, אין די באקאנטע װערםער פלעג איך אויפ־ כאפן עפעס א טיסערן און נײעם זין. — בײ אײך פלוידערן דארט א סך די םטודענטן װעגן ליבע צום םאלק, און איך זאנ זײ דערויף: ליבן דאס פאלק איז אוםמעג• לעך. דאם—זענען בלויז װערטער, די ליבע צום סאלק... ער האט א שםײכל געסון צו זיך אין בארד פרוװנדיק פיך פיט די אויגן און האט אנגעהויבן שפרײזן איבערן ציםער, רעדנ• דיק װײטער סעסט און םיט אײנפלוס. — ליבן—איז דער טײטש: פסכים זײן, אראפלאזן זיך, פאכן דך נישט זעענדיק, םוחל זײן. םיט אזעלכע זאכן באדארף מען קוםען צו א סרוי. אבער—צי דען איז מעגלעך נישט צו באםערקן מײבע אוביװערסיטעטז