Literarishe bleter · 1927-06-17 · 24 (17.6.1927) · p. Seite 450

24?א ל יסןרןרזזן נלןטןר 450 אידעען און פראגדאמען אברהבמ מארעררסקי/ררארשע סןרש;עלונגען אין װןך נװײ ,לײכסע׳. # סעננל, מ קוילעסל, *ביסל ײדישע קלל|ת *ון חרנ1ת... איך הןג לחלוסין נישס בדןה אין דןזיקן *רםיקל עו סןלעםיזירן. איך קץן נ י ש ס קיןקע אין גױ״יארק׳ איר ק?1 זײער גוס ריגע, און איך זןןנ ג8ירוש, *ז אוםעסובש, — סײ אין ריגןי, סײ אין קרןקע, סײ אין רין-דע־זשאנײרן און א1יף די גרעגעס םון םיסיסיסי—איז סעאסער ם ח ו י ב עו גע• דענקען *װײ ז*כן. ערשםנס,—נישם ש• לן דןס, װןס דער ע1לם תיל נישס קוקן. *ץייכנס,-נישס זוכן דעם װעג *ום ע1לם פןרבײ דעם געװיסן 8ון אײגענעם קינםסלערישן ,אני םאםין׳, דער ערשםער מסא נרענגס שןדן *ין ם#כם דןס סען• סער קןםיש, *זוי װי קןםיש ס׳זןנען די ןלסע דירעקסריסעס, װןס שיילן ױנגע מײדלעך, הנם קײנער קוםס זײ נישם קוקן. און דער *װײםער חשא—ןרינערלןזן דעם ע1לם אינעון אײגענעם קן■—גרענגם דןס סעאסער *ום סרןגישן ס1ףז עס 6*רלירם דעם ןםעם, זיך יןגנדיק נןך דער סןנסאגיע, שםרעקם א1יס די *וננ און גײם א1יס אץ לאנגער גסיסה. גע8ינען דעם װעג *װישן די בײדע דערסןגםע — אויסן ערשסן גליק נתױיתדיקע, ןנער אין אסתן *וזאםעננעבלןכסע• נע-נאדיוייסונגען—דןס איז די א1'6גאנע סין רי יעדלסירער אין הײנסיקן ײדישן סעאסער. און דערבײ םוז םען געדןנקען דעם אלסן 8ראנ*1יזישן נלל— ,קײן קונסס א ז נישס שלעכס, אויםער דער לאנגװײליקער•— אײנחירן א ססע*יעל ײדישן: קײן סןרשםעלונג איז נישם ש ל ע כ ס, א1יב אין זוים אלזנןר ס א ר * ן <ן אייסנז־ האלםענער און גום־געאלעגסער ססיל. ססיל 6*רן א1יג, ססיל 6*ון א1יער, ססיל אין ריסם, סםיל אין דער סםאסיק און דראםיק 6ון דער סןרשסעלונג.— ןס-דןס 6עלס אונזי * * * נישם נויםיק איז, דוכם םיר, איגם *ו באװײזן, אז ,שוגז׳ אין םעןםער איז נישס װ ן ס םען שסילם, און נןך דייבלעכער: נישס װי אז1י םען ש ו י ל ם, נײערם װי *ז1י םען ש ם ע ל ם רןס גןגעבענע שסיק. איך םוז דערנײ װןרענען םײנע נאװוססע און נישס בא• װוסםע ןוןנענסן אין דער 6ר*גע .רעזשי-אקסיןר׳ פון ן םע1ת. בעת א ך זןג: װי אז1י .םען שסעלס/ םיין איך נישם ןס*ירוקן דןס ש י ל א1יף א *װײםן •לאן: איך םײן נןר אײנגוסאסן דןס ש#יל אין אראם, א1יסער װעלכער דער ש1יש*ילער איז בארויבם און 8ארשעסס. — און ן6ססןל נישס איבערגײננדיק. און מען איך זןנ, אז אין סעאסער סוז דער שוישוילער ד א ם י נ י ר ן, איז קלאר, אז ער דארף הןבן א י ב ע ר װ ן ס *ו דאםינירן: דאס נעםלעך הײסס די אסםאססער פון סועק• סאקל, די רעזשי. — דער םםיל. און בעת דער סרעכסיקער רױאלף שילדקרויס שיילס ״ו ש .שיילאק׳ אין אן איבערזעגונג, תו אנשסאס שעקססױס *כרינ• י י קלאנג, גיס סען דעס א1יער א ז ש א ר ג א 1, איז עס דורך שעקססיר און שילדקרויס — ש ו נ דווו םען זאל זיך נישם װונדערן, װאס א ר ו ם אונזער סעא• סער-לעבן װערן נעשועלס 6ראגן, גענעגן תשיב1ת, דעוװעקס דיססוםן, בעת דאס ע*ם-לעבן האס אז1י װי אויפגעהערס... און אונזער סעאסער־לעבן םוז אנערקענס װערן םאר א1י6• געחערס, װיבאלד אין װארשע א־ז דאס, װאס-איז. ,װאס םיר זענען, זענען םיר׳—*עדריקםע אין די רעדער 6ון עקאנאםישע קריזיסן, יארסוסלםע אין דער ריםם־ק פין םאדערנע דזשאז און סשארלססאנס, 6ארח1שכםע און נישס נעװאשענע אין סאליש א1יף די קײסן 6ין אונזער אוםחײלבאר־פינםסערן קלעריקאללזםן ,דערהויבענע׳ אין ,נ*ח1נ1ת' אויף סאליסישע און מיניגיסאלע װאלן - װער םיר זענען, זענען פיר, װאס םיר סוען, סוען םיר, אגער — קײן סעאסער האבן םירנישסו און דערפים איז נאך די זאך נישם פארענדיקס, — קיין סעאסער האבן מיר נישס און םיר ש ע ם ע ן ז י ך נ י ש ס: םיר לעבן זיך כשר װײסער. םיר םאכן קאננרעשן, םיר ,האבן א ליסעראסור׳, םיר קעם6ן 6אר ,קילסור׳, םיר זענען .יא םעבע דאפס׳, אונזערע דאםען 8ארבן זײערע ליס,׳ און סראגן .בובי־קעס׳ א1יף די שולםערן. און אונזערע הערן — א, די הערן אונזערען — זײ קעס)ן אין די ערששע רײען פיס די שונאים פון דער *װײםיגר ■ארסײ, זײ סראגן ה1יך זײערע אילםרא״דעםאקרא• סישע קע■, באש *זע א-ן לאקאסארן<שו*ן 6ין בײזע אועסיסן, זיי נערן זייערע קינדער, זײ װעדן נענארם ■ון די װײבער, זיי לויבן גאס, ,שלא עשני אשה׳, אין לעבן סים א רויקן נעװיסן: זײ זענען ײדן אין אײ• ראאײער•' זײ קאנען װעגן אלץ רעדן און זענען ■םור צו םון םער, װי זײ קאנען• װי בײ גריבאיעדאװן אין םאסקװע 6ון ססז יאר *וריק. — ,םיר סילדערן, גום ברודערל, םיר סילדערן׳, זאגס דער שכ1ר און ליגנער אין ש1םה רעסעםילאװ. ער איז דא בײ אונז אין אלע װאל-*עםלעך; ער .■יל• דערם׳ װעגן אלץ, ױאם םיר האבן נישס. 6ארװאס נישס ם-לדערן א ביסל װעגן סעאסער אין דערםיס באדעקן די הר*ה פון דאזיקן גר-םינן, װעלכער ליגס א ס1יסער אן א םצבה אין אן תכריניםז — * * * אין עסלעכע פאלן גלייכגײסיק מוז םאר*ײכנס װערן איץ נאשלוס *ײ די אנ6־רער פון יידישע סעאסערן. אין קראקע װיל םען קולםיװירן דראםע און אםערעסע םיס רעװי. אין נױ״יארק—דער*ײלס די װיגער ,םארגנצײסונג׳— װעט אין א נײ;ם סעאםער (באראםאװ זױן זאסלאװסקיז) קילסיװירם װערן א לײכסער רעסןרםיאר און גלייכצײםיק א1ין ערנססע אויפסירונגען■ און ענדלעך האס דער ריגער סעאטעסקאםיםעס באשלאסן — כרי *ו זיכערן דאס סעאסער 6ון דעפיזדסן, װעלכע קא• נען לויס דער םיינונג 6ין קאםיםעס בײ דארםיקע אוםשסענדן דורך דעד סובסידיע נישס װערן נעדעקס — נעבן *ון פינף