Literarishe bleter · 1927-06-03 · 22 (3.6.1927) · p. Seite 424

22 זא ליסערוורי׳וע בלעםער 424 ב ז י ע ם ם1חל-זײן *ון *ןײןזס אים.—ןיר #נסלזיסס װירןר סין .סרו#ע' אין לןזם זין *ים גרזננןץ, קײן ריםלאנד, ײו ער ױערס בײס *ײז-םײך דערסןםן דורך א װאךיסןלד&ס... ןש-דןןם *יו נקיבור דזנר *ינהזזלם 6ון רןםןזן, װיזלכער לײענם זיך פים סנןניננ. ןןנער װערדער *ין קלארזנ זענען נישס קל*ר׳ *6ילי װען *יר הןס שיין דעם יןפאן *יגגןןננן אדורצגעלײענם. *ין ניך זענען דן *ײניקע שײן-ןנגעשרינעננ ק**יסל*ן, װןס ז$גן עיות *1יף * גוס *1יג ןון *1יםןר ני דערזען װ י נ ק ע• לעך סן םענסשלעכן לענן. *ין ס׳מײזס *ײן די קיליסן *ון הינםער-קיליסן €ון ײדישן װאנדער״סעעסער. עס גײען׳דזרך סןר *ונזערע *1ינן *נאלעריל טיס, *ון געשםןלםן 8ון ײדישע ןוקסיןרן *ון .די• רעקםןרן׳, *ון םים זײער םסעניס־שן היגםער־קוליםן לש1ן. םיר קריגן *ויך * באגריף װעגן די נ * ר י נ ג ו נ ג ע ן, אין װעלנע עס ק-םז *1ס *ו לענן ד?ם ײדישן נע ונד-סעאסער. םיססער גלאזער, * העלבער *סעריםם *ון * האלבער *קסיןןר, װעיכער סןרשםײם *ז1י קינוױק ןסצינןרן *ן ע1לם און װעלכער סןר• םץגם דערביי אן *םתע ליבע *ום םעןוסער—איז 6״ץ געשיל• דערם• זײן געשםןלס *יז נולם, קלןר, *1יף די סעענע *ון נןכיןנן *ון שלןגן די ײדן *ין קןסיסל .6*ילײ• קענוג׳ *יז רײך *ין *ןרנן *וז קערנדיק. די שסראך הינקם גןגץ |1ס *ונםער. םען ד*וף ס*ר סרײבן די דײסשמערישע װערםער *ין נרינגלדיקענאליזיןניזפען. אלחגי גײטלױ קינדער־שפיל אלס לעבנםערנסט ישרווי רובין. זנלנמרן־נינייעסעק נופ 3. 6*רי*ג .קינד״ נעריין, 1927, ז. 52. *וגזער סעןןרעסיש־סעדןגןגישע ליסעראםור *יז נןך דער• װײל זײער ןרים• *יננןנען קענען םיר ןנרוסן ניצער ניזן ערשסן צענדליק, דער 6ןקס שסרײצס נןך םער *ונסער די װיכסיקײם סון יעדן א1יסםו *1יף דןם נ^ניס• דןם ביכל״ װןס לינס 6*ר אוגז, *רעםענדירס גישם *1יף װיסנש*)םלעכע נײעס. עס איז * סןסולערע נרןשור, נןשםיסס םןר עלםערן, *ץ דארף ןס דעם לײענער, דעם נישפ-סןכפןן, גענן די הנחה־בןגריון *ץ דער זןן• דער םחבר ש**ס ןס די געװײניעכע נןנױנג סון דער• װאקםענע נום שסיל |>ן קינדער, ער שסעלם זיך ןס *1יף דער נןןדײסוננ 6ון קינדער-שסיל *ון *ירע סינ1ת. דערנײ *נאלי• זידס ער די םײנוננען 6ון םסענסער, בןלדװין, ס. הןלל *ון סןלעםיזירם םים זײ ער **רענדיקם םיס דער טזןריע 6ין קןרל ניןוס, װןס *יז *יעם, דןכט זיך, שםארק *נערקענס *ון װןןס סןסס *1יף די שסיל סון קינדער ־װי * געבלס, *ין װעלכן זײ קענען זיך *ןיסלעבן, *רײנלײנן ז״ער נןנען גײססיקן *יך, זײער בןןװענלעכקײם *ון שע6ערישקײס י1יף * םןםעריןל, װןס *יז זײ נוסריסלען *ון דערבײ *נסװיקלען זײ זײערע גײסםיקע און 6יז שע בח1ת נוס סןןרשםײלנדיקן ,יםתן׳ לעבן. נום נ*ד1יערן *יז דװקא די לענםע םעןריע וון ק. גרןס ר ע צ ע 4. דרײהורם - הול־ייםז ם>זרל*ג ח. נז׳ןןז*, װארעזג װערדער אין קלןיע-זײ זענען עם די הו־סס״העלדן 6ון ל. דרייקורסעס ראםןן .קוליסן*, װען ןבער איר גײם-םיס םים זײ בײדן דעם װעג, װעלכן זײ םןכן-דורך די גאננע 320 זײםן 8ונם רןפןן, קופען םיר בום בןשלוס, ןז זײער *רעיף יון זײער כאיאקסער *יז *ײך נעבלינן מםישסש, הןלב־סןרנעסלס... *בער דער סןזקס ןלײן סון ײעלן זיך סןרסרןכסן *יבער הויסס־העלדן וון ן רןומןן, סון װעלן נןציענקען װעגן װעג םון זײער לעבן, *יז ן בןװײז, ןז דער ראםןן הןס *ין זין יע־.ע עלעםענטן, 6ון מעלכע עס קען נעבויס װערן ן ק־נסםלע• ריש מערק. װערדערן, * ססידענט 6ין פעדיבין, אין ן גןליביןגער *יניװערזיםעס, װערן סןרםיאיסם די ביכער *ין עס הוינם *ים ן; בי ציען װ-צװעקלןזיקײ ם... *ין דער נשםה שונם יינגן ססידענס װערן ןם-נעב1ירן *ון ןם-שןרלוירן נישם-קלןרע ה*6נונגען און שלרענונגען צי עסעם, מאס זןל ן ס1ף םןכן צי זײן ביז־איצםיק םרוקן לעבן. און עס בליצם-דורך 6ןרן געדןנק דןס װןרס, חןם צןצייבערם חערצער 6ון יונגע-ס ע ן ס ע ר. *יז עד ןװעק צום ,דירעקסןר׳ וון ן גןליציןנער װןנדער־סרוסע, יןקאב סןנעל, *ין *ם דער דאזיקעד 6*ר• שסרײםער 6ון ,קונסס׳ הןס װערדערן ,נעםןכס׳ סןר *ן *ק• םיןר *ין דערצי גןך-6ןר ן,ליבהןנער׳ םים םןלןנס׳ *ין םים דערסןלג בײ פײדלעך. ןס *1יף דעם ג?דן ןנםױיקלם זיך די ןקציע צזין רןםןן. װערדער בןקענס זיך םיס ןםײדל, ױןס דער *1יסןר הןס דוקא געידןלם, זי זןל זײן םיס צןרםע, װײםוםיקע גןסילן *ין םים ן גר1יסן םצענישן םןלןנט. װערדער װערס *8ילו, לכתח־לה, דעישלןנן, װען ער רערזעם, װןס עם םוס זיך ה־נסער די קיליס;. רנעמײז מידס זיך *ים ןנסל1י8ן 6ון .ברעסל׳, ן שסײ-םון *1יף יןקןב 6ןנעלן *ין *1יף זײן נןנ• צער ,סריסע׳ *ון זיך אוםקערן װר ק צי םןסע-םןםע, מןס װײנען־*1יס זײערע *1יגן צוליבן *;•יחיד זײערן, װעלכער איז ןװןק שוילן .סריןםער- *ון דערצי נןך *ין-ײדישן,סריןםער׳... ןבעי ןן *ינערלעכער כח שםידס *ים װ צום צרעטל *ין-ער שלעסס זיך צוזןםען םים דער ,סריסןד *ינער ײדישע שםעם *ין שיזעסלעך סון גןליציען *ין שסילם *לס .לינהאבזר• *ין שינד־ןסערעםן. דעדמײל בן6יײנדעם ער זיך ןלץ םןר םיס קלארען, *ין קלארע ריכש זיך ש1ין צי װערן די םיסער 6ין מערדעדס קינד... װערם זי *ים ןבער נמאם, ער װןר6ס זי ןװעק, ןנט• ל1י6ם ערגעץ *ין ן סרעםדער שסןט *ון סןרגעםט *1יף * װײדע ם׳סעןסער. ם׳הײבם זיך ןן סןר אים ן צײם 6ין רןנגלעניש םיס זיך ןלײן, 3ליצס.*1יף עסעס ן װידן *ין-סןרנײס. ניז—ױערדער װערם דורך עסעס ן סיןױןקןםןר, ן געװעזענעם ןקסיןר, ןרײנ• נעצ1יגן *ין דער קןםיניססישער בןװעגיגג *ון ער גע6ינם ד ן לכתחילה ן םרייסם. בדי לייכסער צו'#ןרשסרײפן קןםו• נ־ססישע ליסעןרןסור קערם ער זיך ציריק *ין דער .םיוסע׳, ער צןגעגנש ז־ך װידער םיס קלןרען• קלןרע קען *ים נישס