Literarishe bleter · 1927-05-27 · 21 (27.5.1927) · p. [Seite]

(ס53 זײטי) פרײז 30 גד*שז םרײטיה׳ 27־טער מאי?י&ס! ללי־ביגזך־אדי־עלע יזץירדד א־קופמדירטני װאעשדיפם פאױ ־'כלעראמוד 01 טעאפןעדאץקונםט פארכלאג 3.קקעצקין,װארשע צו דער דיםהוםיע ארוכם ״מעשד־ז־בור״ מאקס עריה / װילנע אייסנאנע 1602. ביז יינס זענען נעװען נאקאנס נלייז 2 עקזעמיליארן: יין דעם נריסישן םיזעום יין לאנד*ן ײן יין *ןזעל. 2) ער םאכס די רינסיקע השערר., ןו די *אזעלער יויםגאנע איז סאקע ךי ערשםע (קעגן דער םײנינג 6ין שסײנ״ שנײדערןז, ײן אז דער פארלעגער יעקב נן אברהם האם גע• דרוקס םין א נתב׳יד. ט 6 א ל ש א־ז דאקענן די השערה, 1< ד• ,זניכער פין קייאן/ אויף װעלכע ס׳יאלס אן םיס גריםעארן דער *אזעלער סארלעגער, איז דער דײסשער קיסרין״עאאם. סון א 6ארײדישםער נידרון׳זאגע איז נישסא קײן שים שסור *ײ קײן שים *יבליאגראף 6ין אלםײדיש. עם איז דאקעגן זײער 6ארשסענדלעך, אז דער גאועלער ם1כר׳ם6ריםניק זאל 1א6אלן און דיםקרעדיסירן אזעלנע װערק, װאם וענען םים א אאר יאר עוריק דערשינען און האבן םיס דערסאלג קאנקורירס םים די באזעלער ײיסגאבן. דאם בוך 6ין דיסריך 6ין בערן און םײםםער הילדעבראנס איז סאקע דערשינען אין יאר 1597 אין קראקע יא ײרישע אויםגאנע 6ון ,זיגענאס,, 6*ראן אין דער פינכענער פליכה״ביבליאפעק>, דאס ביך ,•ין קייאן׳ איז מידער דער ,קי• ביך/ ויעלכן ם׳דערםאנס דער ביבליאגראף שבתי באס אין זײן ,ש6תי ישניס׳, אין ױאס איז ביערשס נעדרוקס געװארן אין װעראנא אין יאר 1594. <ד*ר .קו׳בוך׳ 6ון פשה װאליק, ײאס איז דערשינען אין 6ראנק6ורס־םאין אין יאר 1697, איז לייס א םך ראױת בלויז א םאדערניזירסער און פארענדערסער איבער דרוק 6ון דער װעראנא. אויסגאבע). אערעאערקאװיסש 6רענס א6ילי: .װי קיםם דער .קי׳ביך׳ א־ן אײן פחיבה פיס דיםריך 6ון בערן און םײםםער הײלדעבראנס, און םארװאם םען םאר נישס לײענען אום שבת א בוך 6ון םשלים און פאבעלן׳ז אבער ײיף רעקלאםע• און קאנקורענץ״שסיקלעך םין א םארלעגער, װאס זוכס חױניג 6רענם םעןנישס קײן קשױת. דער באקאנסער אןרלענער קארנעליא אדלקינד מאכס צ• ב. כסדר אין זײגע הקדםית זײער א 6רוםען אנשסעל, און דאך האם שסײגשנײדער דעם דאזיקן בדיק חישד געװען, אז ײיף דער עלסער האם $ר זיך געשםדם (װאס *ס ארעגס א■ םיס רעכס אםראם אין זײן בוך: ע1<)1 םנ 5ז1ססכ1 זײ6זכ61ג1 סנ1ז )ס *זש^סבת פילאדעלסיע 1909>. בװײסנס, או םען האס שםארק געװאלס/ האס םען זין בום .קי־ביו׳ יא געקאנס סשעאען: די םעשױת .1 ארוס דעם .םעשת׳בון׳, דער גיויםער זאםלונג 6ון ײדישע לע• גענדעס און םעשיות, װאם איז ביערשס געררוקם גע• װאין אין בא• זעל אין יאר 1602, האס זיך לעצסנם אוי6נעד.ויבן אן אינסערע• סאנסע דיסקו• סיע. ד׳ר י. שיוער האס באהאנדלם די סראגע אין זײן סעריע ארםיקלען .אוי6ן ראנד 6ון סאקס אײןשויןמעשהבוך ווחיזיטןאזןנןווצורײק קינראד שעי״בלמש צו דן^ אויםנ^פע^ון 1602 געפ־יכנש דור2ן בןןקןונשן קינסשלן־4ה#נם ה$לגיין עריקס בוך׳, ,ליםערארישע בלעסער׳, נר ■1926,116; ד׳ר י, שייערן האס געענספערס םיס א םעזאראלאנישן ארםיקל דער ליםערא• םור-היםםאריקער צינבערג (.װענן די םקורים אונם םעשה׳ביך׳, .ליס. בלעסער׳, נר. 131, 1926). לעבסנס האם א םעריע אר• סיקלען, אוםאיהענגיק 6ון אס דער דיסקוםיע, אארעםנםלעכט ■ראפ. םערעיערקאװיסש אין דעם ריגער ,פריםארנן׳ (.דאס םעשה׳בוך, ליסעראריש-פילאלאגישע אוגסערזוכימ׳ז. םין ■ערעפערקאװיםשעס אויםפירונגען םארדינען דרײפינקסן די אויפםערקזאםקײם: 1) ער האם גע6ינען אין דער ריגער שסאם-ביבליאסעק א דריםן ןקזעםפליאר 6ון דער באזעלער