Literarishe bleter · 1927-05-20 · 20 (20.5.1927) · p. Seite 387

387 ליטערארישע בלעם*ר 20 .זא לו םעאטער און קונסט ** יזנרװײי ן*יי, דזרװײי!) *■י?ס מען אין דער נרייםער סעט־ןיןליע סין ײרישן ■ויין *זן פין ײויע טע*טער: אין קססינטקי טע*סער .םסה װי קרינסטי?' *ין *ין .סק*י**-טע*סער — .יי*װקע מןי*דיעץ•. .**י .סק*י*' גרײט דעם סערסן .םפנטױן• — .*ייען ויפני*. רי ■רעמיערע קיפס 6*ר *רײטיק דעם סג״סן ה ח. .■■י װ.י.י,.ם. ה*ס **רענדיקם זײנע נוסטטויין *ין װיינע. רי טענ' היינם ער *ן וי ס*יין *ין ני*ייסס*ק. ׳■*, די סענ קיפס ס*ד די עסענינג *ין ם*דק סװ*רום קינסס *װססטעייננ *ץ װ*רשע. די קינסם• *ױםססעליננ 6ון נז*רק סװ*רץ *ין י*רז *יז *דירן מים גרױס ער6*יג. ** *ין ■*ריז ה*ם זיך נעע6נס די קונסם• *ײסססעייננ *ינם ייננן ױדיסן פ*יער *ין *רץ- יסר*י מסה ק*סםעי• ס׳זענען *ויםגעסםעיט * סס ז *רנעםן. רער מ*יער *יז ■*ים 19 י*ר. .^ר ס*ריס סװ*רנם קונסם-םע*סער סירם *ויף *סי■ דיס*װס .מענםסן ססוי■* (* יינע *ין ניו• י*יק) ע■* * סײי *רטיסםן םין .םק*י** סע*םער ה*נן ג*סטר*יירם סיפן סמנטיון *ר*גר*ם *ין 1י*ייםס*ק. זײער ניטע *■ריסן ה*ס ד*רם געה*ם ד• *רטיםםין *נ* נר*ם*ערנ. עו^ רי .װיינער סרומע־ (רימעניע) ה*ס *דעה *רינערם*רן קײן ■וילן, ג*יי1יען, װי זי װיל זיך סונסנױ ק*פ*יעקסידן >״ *נהײנן נקרונ נו ססיין *ין *ײנעם 6ין די נרעסערע סםעט *ין נ*יי1יע. .*ױ *ין ניו-י*רקער .ײדיסן װעיס *ימ*נ*ך' 1927 *יי *■נעדריקס *ן *רסיקי 6ין ד*ר פוקדוני .ד*ס ױדיסע סע*סער *ין י*ר 1925—1926״. ** *נדהס ר*י6סס*ס, װעינער ה*ס געסוייס הײנטיקן םעז*ן *ין רינער ײריסן סע*טער, ה*ס נ*• זינס ר*סנ8*רנ*נר *ין!יריקנעקוססן קײן ■ויין. *ין נוענ*ס-*ײרעסער ײדיסער ■רעסע *יז *■נעדרוקם * רײ *רטיקיען װענן יײיים *ריער װ*ם ס*יים *יעם ײריס םע*םער. ** דור װ*רדי ה*ם *עםסענױירס סיום-עיינמם דערעײייננ ,די נ*ידס*ינערם־. .■■י דעס ו-סן מןי *יז ■*רנעקיםען *ין װ*רסע די עסניננ 6ין רער 6ריייננס-ניירער-*ויססםעלינג םון יידיסע קינםטלער *ין י*ק*י 8ין דער ױדיסער קינסס-נעזעיס*8ס. ,■*■ *ין פןסקװער ײריסן קינסס-טע*סער סו( *. נר*נ*װםקי נײט *יעס סענדעלע פונר םסריפס ,פסעות נניסין חסייסי׳ מים מיכןןיס-װןםסי *ין דער הוי*ס-ר*יע. יעי• נחמן מײזיל ר א ב י ▼ דער ערססער רײ װעם די *רנעס *ריסנ**ן ■ ס ם.ר. *ין 6ער-רעװןײ1יןנערן רוסל*נר. .,מ*• י.י. זיננערם ר*מ*ן .סס*י *ץ *ױזן* ה*ם זיך דײםװײליק **נעסםעים 1י דריקן *ץ ,הױנם־ *ין עם ה*ס זיך ןננעהױנן 1י דריקן * נײער ר*מ*1 6ין ה. י זסיסניעקי — .*ונזער ייגנס־. *4 *ין *רנענסינע הײנס ןן 1י ערסײנען סינם 1-םן ױני * רעװןײ1י*נער - ס*רקםיססיסער ח1וס• זסודנעי .נײ־װעים*. ■0* *ין סןםקװע *יז דערסינען * נרויסער *יײכטרירםער *ינןם ,ײדיסע ■ןנרןמען 6*ר די ין־ץ 1918—1921־, 17 דרוק.נוינן,מ ם הענע 200 סןסןנרןם־עם 6ין •*נרןם-געייסענע, נןנדיסן *. *• סעקנם *ין ריסיס 8ון ז. *סםרןװםקי, ■*סרײנוננען *ינערנענענן דורך די נעייסענע• ע** *נרהם רײזענס ליסער*ריסע ערינערוננען *. נ. .עםיזןדן םין פױן יענן׳, װ*ס דריקן זיו עםיר *ין .8רױחײט' הןנן * גרויםן ײסערןריס• נעסיכםיעכן װערס. .•*ם די ױדיסע קויםור - נעזעיס*6ס ,נעזקויס׳ *ין *וקרןינע *רדנם *ײן דעם הײנםיקן זוסער ן רײ עקםקירםיעם 8ין ײדיסע ייסער*סן *ין די *לסע *ין נײע ײדישע קןיןניעם. עם זענען ןננעםערקס געװןרן םןיננדיקע חנריס: ד. חןםספײן, ד. װןיקנסםױן, יי י*6ע, ח. יעװץ, נםחר, םעםער, 6ינמנערנ, >. ק*ה*ן, *. קיסנירןװ, י. קװיםקן >ון *. קי*ניס. ** ס*פ*ס מןנם ,דער סוים םין װענעדינ׳ װערם *ינערנעזענס *1יף ײויש דירך מ• הןי11י*ם. ,ם^ ס'*יז דערסינען *ין װ*רסע דער *װײסער נוםער .6רײע סריםסן־ — ז*מיניך םןרן ײדיס• ם*ני*ליססיסן נעד*נק, רעד*קזיע ד־ר י• נ. ססײנ- נערנ. *ין גױ-יןרק דערסײנען ,ניעסער־ — *ן *יםו*רםײ*יסע סרי8ם 6*ר ורןניעפען 6ין ס*1י8- ייזס, קייסור, ייסער*סור *ץ קינסס, ײנםער דער רעדןקניע 6ון *. ליסװןק• *ין ניי-יןרקער .8רײע *רנעםער-ססיםע־ דרוקס זיך *ין המסנים ד*ר יעקנ ס*1קיס * נרעםערע *רנעפ .ססינןז* *ון זײן םנינד,־. גײם פןנני 6ון ס*ינןז*-ייסער*םיר *ין ײריס װןים נעװען ניײך ם־זןי *יױסנענן די *רנעס *ץ * נ*זונדערער *ויס־ נןנע. נרוך ני*זמ*ן הןם נעהןלםן >ץ װןרסע׳ װער ייםער*סן-6*רױן * רעםער*ם >. ד. ט.: ,װוהין נײם די ױויסע ייםער*סיר־. ער הןס זיך *ויםסיר• יעך *•נעסטןיס *ױף די דערגרױניננען ■ין דער ײדיסער ייםער*סור ם*ר די יענםע 25 יןר *ון נעגענן *■**עוננען •ון דער ײדיסער י*סער*סיר *ין *פעריקע, *ױין *ץ רןםנםןרנןנד. נןך דעם רעסערןם *יז *ןרגעקופען * דיםקו*יע. ם׳הןנן נע• רעדס: מיקץ, נ. מײזיי, ס. װייסןן. נ. ניןזסןן הןס נעענםםערס דערנןך די רעדנער. ** *ין סמןיענסק *ױ *ין עיסער םין 74 יןר געסםןרנן דער ײדיסער געיע־נטער ז. נ■ יןסע. ער *יז נןקןנס נעװען מיס זױנע *רנעטן *ויםן גקניס *ין םןרסונגען װענן נײס-רעננוננ נײ די *יסע 8עיקער *ון *ױך נײ ײדן. *ין 1891 *ױ ערסינען זײן *ײניקער ק*יענד*ר• כ יד־י י ט ע ר א ט ו ר ס׳*ױ *י1ס געװןרן 11 יןר זינס ס׳*ױ געססןרנן סיום-עייכם. סנת *ין וער םרי, דעם 13-םן ם*י 1916 (ו׳ *ײר ת-ע׳ון *יז ער יוים נענ*ננען• דער רעויקטןר 6ון דער קןװנער .ײדי- סער שסימע״ ה׳ רינינססױן הןם *ין ן נעסםרעך סיזץ רינער י.ס.*.-ק*רעס**נדענס *ינערנענענן, ןז *ין קןװנע געם־נס זיך סוין זינם עםיענע יןר * זעלםענע־ *רניװ יסון *נ-סקץ. דער דןזיקער *רכיװ, װעינער ססעיס םיס זיך 6*ר *; *ונר םין ײדיסער קויםור *ון נןססױם 8ץ היםסןריסע >ון עםנןגרןםיסע מןסעריוין, װעינע *נ-סקי הןם 1ינ8-1נעז*מים נעת זײן זסנ*נר*6ישער עקס*עדי- 1יע *ין ריסיןנר *ין די יןרן 1912-13, *ױ דורך ה׳ רינינשסײן נענרןכס נעװןרן קײן קןװנע *ין יןר 1921 *ון *ױ נעלענן >ין ײויסן מיניםסזרױם. װען ד־ר זס־םלןװסקי *יז מים עסיעכע יןר עירןק נעװזץ *ין קןװנע, הןם ער זןך פןרשסענדיקט סיט ה׳ רונינססױן *ין ועם זץ, *ז ער נעמם *ינער ד• >*וסר1*םות *ינערן *רניװ *ון הןס *רויסגעגענן ןן *נםסורעננק נתנ. זינם דעמןים הןס ז׳ך דער ענין ניסם נערירס פון ןרס *ון דער *רכיװ װ*י. נערס זיך נןך עד הי1פ ערנעץ >ץ דער נענײדע 6ין דער קןװנער ײדיסער נונק. הנײ,פיר זענען *סתע נריות! םיר .6*רססײען־ ניט ועם ענין םץ װ*נד*ייזם! ** *ין 6*רי*נ ,סיי *ין יעכן*, מןסקװע, דערסױנס *יננינן יױער *ין נעזןנגען סין י. נןװסןװער. רי רערנײיוננ םין 6יסל סניױרסןן ,די ני*נוזסעניסן םון *נרהם *י1ע דעפ קירזסנער׳, װ*ס ורוקם זיך *ין ,םןפענם׳, װעס דערס״נען *ץ * נןזונדער ניך *ין קיע1קין-8*רי*ג. .*■• *ץ 6ןרי*נ .סיי *ץ ניך־, מןסקװע, *ױ ורויס 6ין דריק: ד. ה*8ססױן-*ױף לינםיקע ריינען, 6. ניןדקןװ — נעפענס (*ינערגעזעדם 8ון ריםיסז, נ. *יננןםיעװ *ץ נ. םןקןיןװ—קוק זיך עי נו דער נןסור, * הע6ס ם*ר זעינססססענדיקער ןרנעס *ין זעינוסססענדיקע נןןכןכסיננען, נװיי העםםן. ** די ניו-יןרקער .6רױהױם• הןס ןרנןנױירס * םסוס *ינעי דעם ,סןרװעיסס׳. — די ןנקיןנער: מ. ןלנץ, סכנ■ עוסםײן, 6. יידזםס. די *.י.ס.ן. הןס *ינערנעגענן דעם ד׳ר י. רינין 1ינוי16יססעלן * ניך .די נעסינסע 8ין דערעיונג*, יערך םין * 12-10 דריק-נױנן, װןם װסס נענענן װערן װי * נײלןגע עי דער ,נײער סוי׳. וער ד׳ר י. רונין *יז *ויך נ**1י6םר*נס 6ון דער 1, י. ס. *. *נעיסרײנן * נרןסור װענן •עסס*י*1־. •**, *ין .*רױהױם־ דריקס זיך *ין המסנים .דעם זײדנם קינועריןרן*, דערעײלס 6ין סןרים װינססעװסקי 8*ר ק. מרמר• סו^ די קןפיםיע ם*ר דעריערנען די נ*1י*נ*יע 6ר*נע נױ דער קןמיניסטיסער *קודעפיע *יז עונע• סרןזזן עו דער *רנעס 6ץ *וזןסענסםעין * נינלין• נר*8יע םי^ דער םעןריע, ■רןקפיק >ון געסינםע וין דעד נ**י*נ*יער םרןגע *ון די 6ר*<ן 8ין :**יןנןיער נוייננ 6*י וי יעוסע סנ יןר. *ין