Literarishe bleter · 1927-05-13 · 19 (13.5.1927) · p. Seite 355

355 ליטערזערישע בלעסער 9( זא לענגער, און עס קלערם זיך: װי תײס איז דער םהלך 6ין םעוב ניז םירחז ױי ױײס איז דער םהרך פזן זײער הןוץ עיז נים װײסן םענסשם ה*וץ, אז די קלןפ 6ין הארנן זןלן זין צו• נ1י6נים;? אין '#■אן הןס עס םיר אויסגעזעען וײער ױײס. דוקא אין כינע ה*ם םיר או־סגעװיזן, *ז נןור א זין ויענסל ם״לם סאנאנדער םזרח סין םערב. און ד*, בײם שװעל 6ין אינדיע, קוםם אר1יס * דיקע םיםסעריעזע װאנס םין הײליקן םײך *ר5יס. איך קוק נןך דעם םענכשן, װןס שװיפם נום ים מיטן ■נים *רויף און, חןןס םיס ת£ילית ה*ס םען אים ארויםבאגלײט אין זײ• שסילן װענ *רוים און אין 6רעג װידער נײ זיך: װי ויײס איז םזוח 6ון םערבז א־ן דרום-אאריקע *םאל, *ז איך האב זיך דערװײםערס 6ון ישיב, איי םיר נעקוםען *נכקעגן * םחנה נרו־סע םאלפעס, * רגע האנן זײ םיך *נגןקוקס אין םים *ןאו־םגעשוײ ןנכלא6ן נעמארן. דעםןלס הןןס אויף פיר * נלןןז געסון םיס פריםארגן, םים דעב *נהײנ סון םענכשנס כריכ• איך הןןנ געװאלס יענע םאליעס נאכשרײען, זײ זאלן פ*ר מיר נישם הןןבן קײן ם1רא— אדרנה אין װיל זיך םים זײ נאקןנען, װײל א־ך, װי זײ, הןב ליב די ליכסיקע זון, װןס גיסס איר ליכס 6ון די נלויע היםלען. אין ד*, פ*רנ*צט הןןס זיך דורכגעסרןןגן * םיםטעריע ■*ר םיר, װןס איך הןנ קײן נןשײד בו איר נישם נעקענס געסינען. בײ קײן שום 6ןלק איז וי שסילקײס נישס געױןרן ןזא קולס װי בײ די אינדיסן. סעגלעך, ןןז אין לעבן װעל איך זײ נץר געןינען שרײעדיק, װי אלע ןןנדערע קינדער םון װײסן םזרח, װןןס םיר האבן אנגענוםען *אר נרויסע שװײגערס. נאר קײן שום םןןלק הןס דורך איר ■אעזיע *װי נישס גע• זשןננלירם םים שםילשװײגן, װי דןם טוןן וי אינדישע ■ןןעטן. װאס קען איך ארויםנעםען םין סארנאכם איו־ס, װןןס איז םיר געק־םען באגעגנען םים אזא פעלאנכאליע איב;רן םײך און איבער די נאבויםערסע ברענעס, װןןם באװײזן זין 8ון נײדע זײםןז װעם אויםקיפען נו נעכםיקז אינםיסן סײן, ױארום דער װענ נײנאכס איז סאר שי6ן א םכניתדיקער■ ערשס באגי׳ נען װעם םען זיך לאזן נו די נרענןס שון אינדיע. איצסער אױ םיר געבליבן נאכניקיקן דעם סארגײענדיקן םאג און דעם אױנסשטערן, װאס האם זיך נאװיזן אין םערב־זײל. קןיקיס*, *ינדיען. פארלאג ב• קל־יעצהיו׳ ווארשע ש. שאכנאװיטש אין דעו נווינה פון די כוזױם היססארישער ראבאן פון אכטן יארהונדערט 2 ס־יל, 288 ןײסן. ם־״ז 4 נילדן *דדעס: י2 יק£א610,_ צו די קולטור־פארײנען אין פראװינץ די יידישע קולסור׳םאר״נען אױף .י;ר ■ר*וױנץ, װעלגן ידילן איינארדנען די הןכםש׳אינםןרעסאנםע פאולעזונגען טן תי. לאזאו קאהאן קענןן זיך װןנדן לויט פאלגנדן *ידןל: .32 1ז1קו1ס׳װסא ,8׳ױ828ז8ז^ ,מ8ו81^1 •8281.£ איז •ונקס זונ6אדגאננ, װען דאם ם1יל 6ון םײך באװײזס זיך, און א נאננע נאיצס װעס די ש־ף שנײרן די הײליקע װאםערן. קו*ער-ר1ים עך 6ארנס דער פארנןכס דעם שסראם. די א1יגן דרינגען אין שטראם ארײן. 6ון אים װיל איך עועס דערגײן, אײדער די םים װעלן םדעםן א1יף אינדיעס שס1יב. דער 6אר• נאכס איז א סײצס-הײםער, און די זון װערס נערונען נײם םערב-ראנד און גיםם איר •ורםור״װארעסקײם א1יף א ברעג אין רעצסן זײם, געדיכס באװעלדערס םיס קאקאנוס-אאלםען. דער שםראם 6ין סײך קיםם אן םים אלײכס װינסל. א 6ישער שי1ל םים דער גאנצער פאםיליע איי6ן שישל, סאן און װײב, געװיקלם אץ גײי-ברודיקע לײלעכער ■אסשן םים די װעסלעס אין װא• סער און שנײרן די ביײם פון םײך. די שװארצע נליקן נילן נים שיף ארויף. ק־נדער ציען די העלזלען איז קיקן איייף• נישםא קײן אײן װארעםער שסריך אין די ■:יםער. פארנלידוער■ םער אמנם א1יף די ■ניםער. איך קוק נים שסראס אין אײדער עס װערס נאכס װיל איך זען, װאס םראנם דער הײליקער סײך נום ים אר1יס. דאס װאסער האס נישם קײן זויבערן אויסזעען—עס האם םיך נישש באאוםרווקס אזוי די אםאזאנע, די קעניגק ■ון די סײק, װען איך נין גו איר ם1יל צוגעקוםען. אסך, אםך גרויםע סײכן קזן א ן, װען זײ נרענגען זײער װאסער נים ים ארויס. נאר דא, בײם ס1יער סין אינדיע, 6אר קאלקוסא, דער שװעל 6ון בענגאל אױ דער סארנןכס נו סלוגל־ננ אננעקיםען. אס שװימם א קןםפע םים א ■אר באםביק בײםיעך, ױאם װאקםן א1יף א*ר. סין עיגעץ האס זי דער שסראם אםגעריסן און םראגס נו ים• שװיםען קליצער, ביעםער, שבענער. און אס קוםפ אן םיםן מאכער ני שװיםען א פענסש. ער לינס םיםן ■נים אר1יף אויסנעצייגן א1 ף דדײ באםבוק־שםאנגען, אין | לאגנן דרײעק נונ1י6געבונדן. דאם װאסער םרדגם אים נום ים: אםאל, אײדער עננלאנד האם באהערשם א נדיע, אײדער םען האס נאסוילן נישט נו װארסן קײן פתים אין הײליק םײך ארײן—דעםאלם האס אײן מת דעם אנדערן בןגלײס א ן דעפ װאםער״װעג, א־צשער איז דאם פארװערם. נאר װי פאישסעלם םען דעם װעג ■אנאםיזםז װי 6ארצאםש םען דעם װענ די הינ• דערםער םיליאנען, װאס אסעםען ם־ם די ושם1ת םון זײערע הײליקע םײצןז אין דער שסיל לאזם םען נאך א־נםער א1יך אװעק אפת שװיםען םיסן הײליקן סײך. א1יך אים האם םען נעװים נננבה אר1י6נעלאזן א1יפן װאסער. נאענסע האבן א־ם נאכנעװנגען: ,א, דו, װאם ביםפ הײםלאז חײ אייף דער ערר און םײ א1יף די װאםןרן-זוך נישס םער קײן בגד שון פלײש און נלום. גײ םים דײן שװײג־שסעג אהץ, װו די געםער װארסן נו שעילן םאר דיר א1יף דער 6לײס פון שסילשװײגן.* און דער שװײגשסענ פירס אים נים ים. עם איז נאך קײנמאל רער םענסש גישס נעװען אז1י װ״ס •ין װעלק עס איז ניל, װי אין צמאנציקםםן יאיהינדערס. און דארם װו דו װארםסם צו באגעגנען דאס לענן, װאם זאל איויס• קוםען אגסקענן דיר מים טענץ און םים •ײקלעך, קוםם אר1יס יענער שםילשװײגן, װאם שרײס א בער אלע רעי1נ1ת. א־םיער• יאליםםישע פלוכות האבן צינעקלערס א פחר סארן םזרח. םען שרעקם, אז א ב־ים װעס קוםען, װען די םעלקער םין םזרח װןלן אויםװאכן און אלע אינאײנעם װעלן זין אװעקלאזן נעםען נקםה 6ון װײסן םענסשן אץ םערב-לאנד. און רעריבער איו נ1יסיק נו האלםן דעם םזרח אונסערדריקס וױ וױים םעגלעך