Literarishe bleter · 1927-04-29 · 17 (29.4.1927) · p. Seite 312

11 זא ליסןרוריש? נלוסןר 312 אים ק1 כ-ק1ים בזןרירם. לאזן נישם *1 ף אים ק ין שים ריעם; א1יב נײ דעם צןנסראל רעלד לןןזט זיך *לצדינג א1יף אין עקסשאז, א1יב ער איז סדר במוי שפ; אי־ב ער בר?כש זיך ק־ינמןול נישס איבער; א1יב ס׳איז נישט$ ביי אים קיין מאסענס 6ין קרידס; א1יב ןר קען נישט שסירן דןם גענום 6ון ז־נ, נישם די סרןןגיק 6ון מבלה, - װןרם דאך דערםיס גו!א אינטערםי• נירם דער ב$דן םון דראמע. װעלכע רײבונגען זענען ד$ םעג• לגן! װעלכע נעגנזײםיקע מים£#רשסענדישן זענען דא געמןלסז װעלכער ענדגילסיקער צוזאםענשט1יס? העכססנס קען ד$ זײן די רײד װעגן ק#מף נישם בזישן דעם העלד און די ןדוםיקע, נאר זײ, די #רוםיקע #ל־ין זןלן שסרײםן צױישן דך $בער כרי די דאזיקע אםעערגישן זאלן דערדי1יבן װערן צו עכסע און עיקר׳דיקע ערןבלעםען, װןולם םען זײ געםוזס 86רברײםןרן, פ#רםי6ן, און םער אינהאלט געבן און םער 6*רב• ןבער דענסס• מןןל װןלטן ם ן די נעבן־פיגורן זיך א1יםגעשײלט ה1י8ם־6יגורן. איז ערשםנם: װןלט די גןנצע זגך געםוזט #נדערש קןנססרו• אירם זזערן והשנ־ת - און דןןס איז דער עיקר - דיןס לעיעלעס דער ליריקער צופיל ליב מ1לכ1, דעם ב*ל-הח,־ױנות, דעם םענםש םון אבסםרןקציעס• געליננס דעם םחבר ןװעקצושסעלן זײן ליבלינג אין צענםער. ןלץ איבריקע איז נ$ר דרך-אגב, אין בעססן סןל — ןז1י איז זײער ןשם—בל1יז םיסל. איז אין דעם בוך $ננעזןםלס ן גןנצע סעריע םאסױון, איגםערעםןנםע, אבער נישם אויסגע• פןרםסע, נישם פ;ל-גאדעבבע. ליגט זיך יעדעם 6ון די צען בילדער שןרײנזןםס, סעפארןט• איסלןך בילד א בןזונדער װינקעלע. און איסלעך, װינקעלע איז געשאפן, כרי ארײנצושסעלן *הין, װי ן ליכס, שלםה םולכו. װעגן אים האנדלם זיך עס. ז י י — זענען םפל• אין בילד ן 6 שםועס צװישן םאלװאדאר און דיאגא 8ירעס (קדיםםלעכער נאםען םון שלםה ם1לנ1), בײדע חשובים בײם פןרסוגעזישן יןאן ןןן. אץ בײדע צװיקס א נןננדיקע פרעםדקײט צו אס דער קיניגלעכער סביבה• בײדע — ײדן. א1יף בײרנס בריסםן — צלםיס. מען װערם נעשאאנס. די א1י6םערק• זאםקײס פונם לעזער נאדלס זיך אױײן אין די װערסער. װןם װעם דא זײן םים דעס קאררינןל םןלװאדןר? םען זוכס אים װײםער אין בוך. נישםןו אים. ן װײז געםון, און אװןנק. נע• לעבס און סאילאשן. נןןר דערםאר די פיזיןונןוםיע 6ון דיאגא פידזס ה1יבם ןןן װערן קלןרער. נו, און װאס זשע, לםשל, #ז אין בילר איז דן # ליבע ם־ם םשה סראנים םןןכסערז װער איז זי, די דב1רד<? אירע נײגוננען? אירע לײדנשאפסןז עס הויבם ןן אינסערעסירן• מען בלייבם אוםבאפרידיקם. נישם גו1יסע 6רײד. נישם גו1יסעד םװיער• 8 בלישםש געםון. םןרשװונדן. ןבער צו דער דנות סון העלד איז צונעקופען 8 שסריך. רײכער ם־ס ן סלעק: ,בל זםן דײן זעעל װעם א1יף דער ערד דןן ה1יערן, װעל איך זײן בײ דײן זײס אין צ6ת אים יעדן שבת..,* דער פלגץ סון 8( ארםיקל דערלויבס םיר נישס זיך ןןסצושםעלן אויף יעדע םצענע באזונדער. ןןבער איםעסזם זי אײגענע מןןם• חנעװדיקײם 6ון דער ןןיגעזונדערםער קלײנקײם. פארד־יאג ב. קלעצסײ שוין ערשינען מ• בןןרײ&א (פגחם) דער גלגול (דיזולןןג אין צװײ 83געגענישן) םױײז 3.50 גילדן געצ ילטע פליענדיקע צױישן פיל ןנען נײענדיקע. אווי קענען םיר אים. ןזא בילד פאכן םיר זיך םון איפ א1יםן גרונט פין סארשידענע דןקוםענםן. נאסירלעך קוםט א1יס, אז זײן ענסוז■ יאזם נעםם זיך 6ון דעם סײן און צער 6ון א 6ןלק, אז זײן בא• גײסםערונג האם אלם יס1ד די םארםיראלןניע 8ון זײנע ברידער. און עס לײגס זיך אין 6לוג א1י6'ן שכל. איז דןך זײן שםאם 6ון ־ענע באלײדיקטע, נעהאםםע, געשענדעסע, נעשאכטענע, 6אר• ברענסע, װעלכע זענען א־ן דער ײרישער געשיכטע הײליק 6אר• שריבן םיםן בלוסיקן בתב. איז ער דאןו אלײן נעװען 6ון די םאראנען. נעםם מען אבער דאס דאזיקע הערןישע געשטאלם גע• נ1יער, דורכררינגלעכער, מוזן ם־ר — םראץ דעם גאנצן צו־בער, װאם 6אר אונז קען הןבן התלהבותדיקע העלדישקײס ציליב סאלקם-אומנליק — ם1דה זײן, אז די דןזיקע םיבה איז נישס 6ון ערשסער ראנג. שסײס א סשאסע 16יגל• גיסםו א װארף א שטיין. גיבן זײ א פלאטער, ה1יבן זיך א1יף אין דער ה1יך. איז דאם םאקע געװען א סאקסאר װןס הןס געבראכם צו דער עובדא §ון 6ליען. ןבער נישם דןר שסיין האם די באשעפע• נישן 6לינל געגעבן... או1י צי אנדערש, נאר שלםה םילכו װעס ש1ין אײביק לעבן אין שבי1ת 6ון אומאויםהערלעכע װיזיעס. דאם איז 8 םענסש, װעלכן עס 6עלם די שארםײלונג צװישן ערד און היםל. זײן אײנציקע װעלם איז יענע װעלם. אין װעלכן קרײז מענשן איר זאלם אים נישס ארײגװאר6ן, װעם ער זיף שסענריק געסי• נען אין א שטערן־קרייז. װעם אז1י זײן: םענםשן װעלן אין אים דערזען געסלעכעס, ער אין זײ װעס נישם דערקענען: םענשלעכעס. נו, קענס איר שון אזא העלד םאכן א אײנאסםריקן ניגון. סוזשעט 6אר א גלענצנדער דיסיראםב. א. לעיעלעם האם אים דוקא געװאלס דראםאסיזירן און םען דארף ם1דה זײן, אז אויפנעיאםס און געצײכנס אים האס ער געשיכסלעך געסרײ, דאם םײנס: געשיכסלעך, אינערלעך. ער װײזס אינז דעם העלד אין צען בילדער. אין פאל• שײדענע סב בית ברענגס ער אים ארײן. מיס פארשײוענע םענסשן פירס ןןר אים צונויף. אבער שסענדיק בלייבס שלםה ם1לכ1 םים זיך, איםבאאײנשלוםס, אומבארירם. שװעבנדיק א1יף זײן װעג. רײן אין ז־ין פאסזןס. נאסן אלע ארוםיקע, שטוינען >.לע: א םענםש צים ז־ן אין דער װעלם, זזי א פ־יערדיקער זײל• ער אלײן װייםם נישס דערפון, באםערקס עם נישס, זעם ד$ס נישס. בײ זײן אנבליק װעקס זיך אין אלע עסעס נײעם, א1יף גדויסעס װארסן זײ. ער אלײן שטרעבש אייך. אבער ז־ין דערמארסונג א־ז אנ׳אנדערע, א םםש1תדיקע, ש1ין א סקיײפ• געװארענע. װערם ער םאקי 6אר אלע דער געזוכםער, דער געלעכצסער, זעם םען אין אים צײכנס 6ון םשיח. אגלר א1יב דער דיטטא:ץ א־ז אז1י נר1־ס, או־ב עס א־ז אזא סהלן״רב ציוישן אײנעם און די איבריקע, םיט װעלכע ער קיסש אין קאנטאקט; א1יב סערזאנען און צושאלן, װאם קוםען אים אנטקעגן, גליטשן זיך בל1יז דורך פארבײ אים, װערן דורך פארלאג ב• הלעצישין לייןנס דןם ארינינעל־פאנסאסשישן ראםאן אלעקסײ טןןלםטאי ל י (ראםאן) יידיש שרה רדזען ס־לז 3.50 גילדן אדרעס: ,א2 ,א¥\א2<זא^ו ,'11611סע8״