Literarishe bleter · 1927-04-29 · 17 (29.4.1927) · p. [Seite]

17 פרײז 50** גרןש• (ס2 זײטן) פרײטיק׳ 20*פער אפריל 1027?־בונך־אר־עוני ײץ׳ויד \.־־וײטדירטע װאסשדיפמ פאד ־יכלעדאייוך ■■ טעאבזעדאוןקונםפ! פארכל^ג 3.קקעעק*ן,ױארשיג א מוקדובי, דער טעאטער־ל.ריטיליער (צו זײן סופציקסטן געבױרן-סאג) יעלב מעםטעל/נױ־-יארה און קריטישער פרעדיקער, זיך אײגשטעלן םארן קעספלערישן אמת, — דערצו םאדערט זיך שוין פערזענלעכקײט, קינסטלערישע אחרױת, םאנאטישע עקשנות. צו אט דעם מין טעאטער־עקשנים געהערט ד״ר א. םוקדוני. װי צו אײנעס םון די גאר װינציקע אין דער ײדישער טעאטער-קריטיק, קאן צו מוקדונין אנגעװענדעט װערן כמעט די םולע מאם פון דעם, װאס א טעאטער• קריטיקער דארף זײן. זײן הױפסימעלה איז: די םארעקשנטע אויסגעהאלטנקײט. איבער צװאנציק יאר ױכוח מיט און קעגן פרץ הירשבײן, — לכתח־לה נישם אנערקענטן און שפעטער שוין דערםאלג■ רײכן הירשבײן, צװאנציק יאר באװונ- דערונג פון סטאניםלאװסקי״רײבהארדט• װאכטאנגאװ, אויף דער ײדישער גאס אימבאקאנטע, םרעמדע, — טרײסטסולע דערמוטיגונג פונם סארצװײפלטן מאריס שװארץ ביז דעם פאריאושם-הזןפערדיקן בן־עמי, מילדע בארעכטיגונג םארן פאר• נײנטן געבעל, א פי־פולער קאמף קעגן דעם אפגעשטאנענעם אלסן ײדישן אקטיאר אין אײראפע אץ א ,פאסיװע רעזיסטענץ׳ קעגן דעם פארבױנעװעטן סעאטער־געפױזעכץ אין דער אםעריקא• נער פרעסע — צו אט דעם אלעמען געהער גלויבן, פאגאטישקײס, און קודם• כל — עקשנות. און מוט. םוט, — מוכן ומזומן אויף עם הארצ• שער,זידלערײ םצד די קריטיקירטע, און אויף סאטראפישע ןןנ• װײזונגען סצד זשירנאליססישע ברויס־געבער. דער ײדישער טעאטער׳היםסןןריקזר, װעלכער װעט אהיפשן סײל מאטעריאלן פוזן זוכן בײ א. מוקדו.י, װעט אפשר נישס אימ• .רעגולירן* דעם אורטײל און געשמאק פון טעאטער-גײער, באשאפנדיק אזוי ארום א קאנטינואירנדע טעאטער־שולע, — אויף זײן אײנציקן אופן .םאראײביקן׳ די קונסש־לײסטונג פון שוישפי• לער און רעזשיסער, אורסײלן איבערן װערט און אומװערט סין דער טעאסער-פארשסעלונג, אנװײזן א ריכטוננ אין טעאטער, אנטפלעקן די טיסן און אנטבלויזן די צילן פון דער בינע־אידעע, אונסערזוכן די ק־ואלן און מיטלען םון דעד קיגםםלערישער אדער קינסטלעכער בינע־װירקונג, אויט־ פארשן דעם מצב און פהות םון דער טעאטער־קולטור, — דאס זענען די אויפ• גאבן, װאס עס קאן נאר און דארף זיך שסעלן דער טעאשער־קריטיקער. ער פוז זיכער זײן אין זײן אורטײל, װי דער געניםער פראפעסאר אין זײן דיאגנאז, בפרס װען די שוישפיל-קונסט איז םין יענע אויםדערװײלטע, װןןס — אײנמאל געקײינט אדער םאראורטײלט — פאר• בלײבן זײ שוין מיט זײער חותם ביז אין דער אײביקײט. דער טעאטער־קריטיקער םוז אלײן זײן א קינססלער, כדי צו קאנען װירקן ש א ם ע ר י ש. נאו־ אויף דעם אוםן װעס ער אונז סירן צו דער אײגנטלעכער פיסטעריע םון טעאטער. און נאך אן אויפגאבע ר.$ט דער ״עאטער־קריסיקער: דורך לויב ארויסצו• צװינגען א סארשטעלוגג, װעלכע געסעלט נישט דעם געשעצטן פובליקום, און — צו סארמאוםן א טעאסראלישע םלאכקײט, װעלכע ־.אט יא געסונען חן אץ די גיריקע אויגן םון פובליקום. בסרט איז עס דער םאל, װען עס האנדלט זיך װעגן טעאטראלע עקם• י־-רימענטן און בינע־גײקײטן: בלײבן דער דרײסטער אנװײזער ט י ק י ו נ י