Literarishe bleter · 1927-03-04 · 9 (4.3.1927) · p. Seite 179

179 ליסןרןריםן ולןםןר 9 זא כ ר א ב י - ־ד לו מעאטער ארן הרבםט .**י דעם קומענדיקן דינסטיק קימס ׳ ס$ר אין װ. י. ק ס. די •רעפיערל סון 6. ס. ד$ססןיאװסקיס ,כרידאר קאראםאזןװ״. ביי אינםזלניזירם. װי כא״ װוםס, איז רער בןריפסער רןמןן 8ונם רוסישן נא1ן דןססןיעװםקי כיזןהער אינסדעניזירס בעײזח אין רוםיש נײ סמןניםלןװסקין אץ מןםקװער קינססלע- רישן טעןםער און אין סןרשײדענע שירןכן אין םערב״אײרןיע. אין ײדישן איז עם דער ערפסער ■רוװ *ו נענן די .ירידער קןרןמןזןװ״ א1יף דער כינע. מןרים שװןרנס קונסס-םעןסער סירס אי*ס א1יף ם. ןלגינס ן דרןמע דער רוםלעגדיעער רעװןלוניע ״איױ פןרנרעכך, — דעקןרןניעכ ב. ןרןנםןן. לענםנס איז דןרס א1יםגעס*רס געװןרן ה. לליװיקם .שמןסעס/ דןם נײע ײדישע סעןסער, װןס הןם גע״ שיילם אין ריגע, 8ןרם ןר1יס א1יף גןסטרןלן קײן עםסלןנד. די ערשסע שטןס — רעװעל. בײ יעקב בן-עמיס קינםס-טעןםער װערס א1י8נע6ירם נןלםװןרטיס .נערעכםיקײם״, דןם קרןקעװער ײדישע סעןסער 6ירט אינס א1יף די בןװוסםע סןסירע 6ון נין יזשןבםןן ״װןליןנע״ (ד.ר סןנץ ןרום נעים), נןןרנעם םון סס. גװײג אין גער הןרןװינעם איבערזענונב. רעזש — יןנןם סורק^װ. אין ■ןריז ש§ילן נװײ ײדישע סעןסער״ סרוסעם. כײרע וירן זײ א1יס!■ערעשעם און מעלן״ דרןמעס. דער קינםםלערישער ניװן וון זײ — איז, משםערת, ן גןנץ״נידעריקער. משה רןשן״וקי, דער דירעקסןר און ן:8י- רער סון דעם ײדישן װײסרוסלעגדישן סעןםעי אין םינסן, הןם זיך א1יף זײן רײזע םון מינםק קיין בערלין!■געשסעלס א1יף ן 3-2 טענ אין װןרשע• רן8ןלסןי איז אײגער סון די םיכסיקססע םוער 6ןר רעם נײעם ײדישן טעןסער איד רןטנסןרבןנד. אין קומענדיקן גומער װעלן מיר געבן ן שמועם מיס אים װעגן דעם סעןסער בכלל און ײדישן סעןסער ב?רס אין רןטנםןרנןבר. אץ דעם זשורנןל ,ײדיש סעןסער״ איז ן■״ געדרוקס ןן אינסערעסןנטע ןרבעסי6ון י. בןרלןװ• םקי-רעסערסיןר, ןנםןסבל, ■ובליקום און קןסע אין װןרשעװער קןםינםקי-סעןםער אין $26-1922!. אין ן רײ שסעס זענען אײגגעןרדנס גע־ װןרן רעניסןניע״ןװנסן םון דער בןקןנםער העברע- אישער ןרסיםםץ שושנה אביבית. **י נישס נןר דער .יברק״ ןלײן איז ן דןנק• גןרע ■יעסע סןרן סעןסער (אין 8ןרשײדענע שנרןכן), אינס אױ א1יך ן םחורה עובר לםוחר סןר די קלײנקיגסס״בינעס די ■ןרןדיעם איבער דעם ,דנוק״. •ויםער ,ןזןזעל״ װערס ■ןרןדירס דער ,דבוק״ אין דעם ײדישן מןריןנעסן״סעןסער .״מא״ דיאקאש״ אין ןמעריקע. רעד״ נחמן מײזיל װעס זיך ןוגענן מיס יירישער נעזעישא8סיענער םעס־קײס. יי עױםזנג זןי זײן .*ן >ויסי*רסײ*יסע זוין ניסם שםרענג־ק*מוניםםיסע*. ,**. דעד נ*װיסםער ר*מ*ן ם*נקרעד סון ני- ק*נםםעיד-דיזר*עיי ערםײנס זזיננינן *ין *ןרי*< ם. נ*ידם*רנ, װ*רםע, ײדים — ם. ז*קס. ״**, ל1ים דער עװ*ה 6ין *חי-העם, זענען *יע נריװ, װ*ס זענען געװען נעםרינן עי *ים, *ינער- געגענן געװ*רן דער ײדיםער נ*עי*נ*יער 1י1יי*- םעק *ין ירוםיים. ם. י. 1יסר*ן ה*ם *ימערנעגענן דעס ײד. װיסנש. *ינסם• * נתנ-יי םין קימן שײמ*ן, װו ם׳גןןען *רײן ז*נן, װעינע זענען נ*ך נישס נעדריקם נעװען. ״■1* *1-ף דער יויה *ונם ערשס-ס*רשט*רנענעם נר1יםן ייסװישן שריםסשסעיער י׳ר י*:*ם נ*ם*נ*. װיסש ה*נן װך •*םײייקס ם*רשסײער 6ין די יל ישע קויסור-*ינססיטי1יעס. ״ן** *ין ני*דנע זענען *ײננע*רדנס נעװ*רן *װײ *װנסן: * םשיט *ינער דער קיײנקונסס (.*ז*זעי־, .גייירינ*־ *ין .סיםנעװעס*0ן*) *ון * משמס *י1ער דער ורעסע. ** די ק*סעדרע ם*ר ײדישער קייסיר *ױ דער *יקר. װיסנש. *ק*דעםיע *ין קיעװ נרײס 1ים סנ-םן י*רס*נ 6ון דער *קם*נער-רעװ*יי1יע *ן *1יםשםע- יוננ םון דער ײדישער דריק-*ר*דיק1יע 8*ר די י*ר1 1921-1917. ש■* 1ים י1-י*ריקן י1ני 8ון .זײן שויע *ין י*דז ה*ם יעחק ק*עענעים*ן *ננעשרינן 1װײ ױננס-דר*מעס .קינוץ ניױיו״ *ין .װי די ױננם שםייס סע*סער״. ״** דער שװ*ר11*רד.ס*דסײדיקיננס . ק*םיםעם *ין םםריז *יז 1יג*סר*סן *ינערעיזעען *ין 6ר*נ' *ויזיש רחי *ײגנעערנס ניך .* *נקם פין * סויםער שם*ס- (דונ*װער *נקםי, װ*ס *יז ערשס ערשינען *ין דדים *ין 6*רי*ג .*חים8ר״, 1די 1י נ*קענע1 ד*ס 6ר*נע1יזישע *י1ייקים םיס די נעשעענישן *ין *יקר*ינע. .*ושי ס׳װערם *ינערנעזעעס דירך מ. נייפענם*י די נ*װיססע ס*נ*נר*6יע םון ר**ען ר*י*ן נעשרינן דורך דעם **װוםםן ײדיש דײסשן [שרי6םשסעיעי ססע8*ן *װילנ. [די ם*נ*נר*םיע (י1ים דער ימסער *1־םנ*נעו װעס נענענן װערן *ים *רעםיע די )1*• נענסן םון די^״ליס. *יעםער׳ *ים עונ*נ 1< .זש*ן קריסםןף־. .*•י *ינם ערשם - דערשינענעם קװןרם*י*נוך .ײריש סע*םער- (8*רי*נ נ. קיעעקין) *יז *רײן דװישן *נדערן: *. סײםינײם — נ*סור*ייזס *ין ק*נװענ1י*נ*ייזם *ק סע*סער; י. שיםער — םםורן םין *ריםיטיװער דר*מ*סיק 1לל ײדןו י. יױנ*םירסקי — ד*ם סע*סער *ין הײנסיקן ריסי*נד', ם• װדנער-י — נײ מ*קם רײנה*רד; י. נ*ס*ש*נסקי—די װיינער סרו*ע *ין ריםעניען *. *. ״■*, די *װײםע װ*ך ערשדנס *ין קיענקין• ס*רי*נ םשה נ*דירם ניך .מדנע הענס ה*נן ם*ר- נ*סן ד*ס ד*ז*קע ניוס״. .**- דער דריסער נ*נד 6ון ם. קןגןנם .די נעשינסע 8ין סערנ-*דר**עישע ליםער*סירן' ער- שיינ* די סענ *ין 6*רל*נ נ, קי״קין. ל י ט ע ר א ט ו ר ״*^ ,שי1ם *ש *יז נעקיסען עו פ*רן קײן ר*רש*. .םזר *ין ניי-י*רק *יז נעגרינדעס נעװ*רן ן ־*פיסעס *רײס1ינענן די װערק סין דוד סרישמ*ן *ק ײויש *ין הענרעיש. *** נררך ני*זם*ן, װעינער נעסינם זיך זינס עסיענע חדשים *ין ם*ריז, קוםם נקרונ קײן ■1יין. ״**, דע■ 1*ק*נסער הענרעישער שריסםשםעיער נ. נ-ססריזקי, דער םחנר 8ינס ם**ויער-געװ*רענעם ךןנלןן .ימים ויייות״ (םעג *ון נענס) ה*ם נ*זונם די רעד. .ייס. ניעסער״. *ק קיםענדיקן נוםער װעין סיר נרעננען * שסועם מיס *ים װענן וער נײ- העב״עישער ייסערןסור. .*** ם. םןייקןװם רןםןן ,שנתי 1ני' (נעשרינן *ין ייםיש) *יז ערשינען *י*ם *ין דדםש. ס׳װןים נעװען * י1שר ם׳זןי דןם נוך *רײסנענן *י1 ײײש. 1ים הינרערסםסן יןרעײם 6ון דעם נןריםסן יעוונןג יעםם*י*1י, *יז *ין וער ײרישער ירעםע ןונעדריקס *רםיקיען װזגן זײנע 6*רוינסםן ס*ר וער םןדערנער *עוןנןניק■ ,■װ *ין נעריק ןרגןנחירם םען ן סדערוננ י<נ1ר ועם 60 יןריקן י1ני סין *דנעם 8ון זי עיסססע 6ירער 6ון נינד—יונין-*דזנשס*ם. דער נןריםסער ײדיש-דײסשער שרי6ם- עםעיער יעקנ װ*סערמ*ן *יז נעקופען קײן *פערי- קע עי-נ*0ם 1י זײנעם * ס*רערער, נ*נקיר הענרי נן-דם*ן. >1יף דער 8ר*נע װעגן זײן 1*1יינג 1י ידן, הןס ער נעזןנס: — .םדן שסעלינג 1י וער ײד;.£ר*נע *ץ *יגעםדן *ון 1י ײרישע *רןניעסען נןןינדערס ה*נ *יך נענײ >1יסנעוריקם *יז *דניקע 6ין םדנע װערק וורך םײנע העירן. *ק־ ה*לם, >ז ײ-ן ד*ר6ן נישס נעסן 1״ דער װעים קײן ם*י;• רןנץ, נןר ד*רסן נעװינען זײער רענם וירך שסןיץ־ .*־ך *לס ײר, נןמי זיך!ענרענן די 1ײפען, *ין װןינע די דרן זענען *י<ס *ײ6נע1ײמס *ין םייע יענדער, *ון *לך םו עס ניײז *1יף * שכ*י1[ *ו8ן, נישס נעטנדיק קדן רחםנות, נ*ר *ײגנויק וער װע׳ס, *ז דדן קענען נדסרןנן *ײף >יע נעניםן ין מענסשיענן יע•[. ** *ין װןרשע *יז 6ןרגעקיםען *ן ןװנס סין דע- הענרעישעו־ דינסערין *יישנע. **, דער ריגער ,םריפןרגן״ דרוקס *ין הםשנים *װעץ יישקעװיסשעם רןםןן .*יםע הײנע׳• *ס■ דער זשענעװער *רניװ 8ין ,סונר״ *יז |-נערגע6ירס נעװןרן קדן נעריין. וי וינע ם>- פע־יוין עו דער נעשינםע 6ון וער ײדישער *רנ.- נו-עניננ װערן נע1ר*נט *ין ןרדניננ. *װישן *נדערן נ״ <* זיך דןרס דער כסןסים'6ונם ײדישן םןעי*- יינ ־שן 8*רײן *ין יןנוןן, 6ין יןר 1176. .*םײ ו״ר ם. װדנרײך הןס נעה*יסן * סןרסר*ג *׳; ־־יינע: .וין קידן-ססעסןן,נןס 1יז *יםם-1רןד- יײ׳ (*נ. קןהןנס יעסנז־װענ—לײס זײנע פעפיןרן). יזוװ יננײ־ דעס ערשײנען 6ין *נ■ קןהןנם 'ני־נית, *יז *ץ נױ-יןרק 6ןרגעקיםען *ן ןװנס. י*ר װי ם׳םעיועם, הײנס ןן *יננינן 1י ער״ *ל;זן *ין םןסקװע ן נײע נײסוננ ,סרינונע״, װןס