Literarishe bleter · 1917-02-25 · 8 (25.2.1917) · p. Seite 159

159 ליםערארלשע בלעטער 6 זא 7ו טעאסער און הדנסמ װ.י.ק.ס. ני״ײם די סנג אויסץימידן *מנץ יישקעװיסםזס באװיסס■ ■יעסע .םןנקינם גליק/ ױןס ייז געגאנגען יין ■*רשידענע לענדער מיס גר1יס דעיפאלג. נאך דער ■יעסע װערם געגרייט אן י1יס• מירינג סין ■. דאססאיעװםקים בארימט װערק .די ברירער קאראמאזאװ״. ** 6אריקן דינםסאג ייז יין ■*ריז םארגעקי- מען רי סײערלעכע עסענינב 6ץ מארק שװאיעס װערק. זװיסן אנרערע אנגעזעענע ■ערזענלעכקײסן ייז!י דער י1יםסטעליננ געקימען י1יך דער 6ראנ!1יזי עער מיביםסער 6אר קינםס. ** יין.סקאליי־סעאטער יין װארשע גײם א־עם מים גר1ים רערםןלג ד$ס דריסע ■ראגראם סין .■םבשי1ן״. .*■י די .װילנער סרועע״^;די אמעריקאנער גרומעו קלײבס זיך קײן אר-ענםיגע. .װילנער סרוסעס״ יין ניו-י$רק, יין ריםע״ ניען, — יין װיינע $לײן שסײם $ן $ םרי■!! ** 6ינם ײדישן ,סמנטײן״ ייז יין לעמעער- גער .כװיל$״ נעװ$ין $ זש$רנ$נװער סע$סער. װ$ס $ #כװיי$״ ק$ןו דער נאריםפער ײדישער $*ערעסנמ$ר$6- סער י1סף לאסײגער, װ$ס מיס זײגע ■יעם; י$ט די ײדישע בינע זיך געשסײזם עסלעכע 1ענדליק י$יץ ייז <מעט װי $6רגעם, געװ$רן יון ער לעבס יין יײנזאמקײס ערגעץ י־ן אמעריקע יין עלנדקײס ײן אין $רעמקײם. איעם ר$ס זיך געגרינדעס $ ק$מיסעס א1יף ■ײנני$רדעגעי $ י$סײגער״ייבילײ-6י$ערינג 1י זײן $-ם װעיץ 75 י$ר. עם װער^ ניגעגיײס אנײע א1י8םירינג סון ליםײנערס $ ■יעסע, אין װעלבער עס װעלן זיך כ#סײליקן די נרעסםע ײדישע ש1י״ שיילער. ד$ס קר$ק$װ?ר ײדישע סע$סעי ה$ס גע- סײערס דעם 15״י$ריקן יובילײ ןסין דער סנע״ישער סעסיקײס סונם $רסיסט ד. שןרמ$ן. .$ז$זעל״ ניס $לץ $6רשסעלונבען אי •ר$װיגץ. עבת אין זינסיק הײנטיקע װ$ך איז .$ז$- זעל״ געװען אין כעלם, און דערנ$ך ס$רס .$ז#זעל״ קײן ר$װנע אי ף עטלעבע ג$םסר$רן. .ויםעו ױחגו״ ** שנת, דעס 26״םן 6עכרי$ר קימס $8ר יין ל$דז אין דער שסאסישער קינ:ס*נ$לורײ די 6ײער. לעבע ע8עברנג 8ון דער גי דער״יױסשסעלוננ ■ונס נ$ק$נסן ײדישן מ$לער $י$לף בערם$ן. יין נוענאם״אײרעם ה$ט מען א1י6בעסירס ב. ש$ם־רס קאמעדיע .דער 8רײלעכער קבנן״ זיויסן סױזשעס סין <. שאיירס דערנײלונג ,אביהמל דער שוסםער״). דער $רסיםס 6ון װ. י. ק. ס. מ$:דלבליס ה$ם אינסנעניזירס שלום $שס #קידוש השם*. ■₪* מ$:ע ק$נס קונםט״ױיסשסעלונג יין לןדז ניס-נו $ גר1יסן עולם $1זוכער. רעי״ נחמן מײזיל ר א ב י ▼ קיין *וילן *יז געקוםעז דיזןרן ד?ר :ן• דויםסער זשירנןליסש -ל. לשזנןס־נסקי. ויז לןדז וח }ןרגעקיםען ןן ןװנס <ןר ורןזע *ון וןעזיע זוין דער העברעיעעי יינסערין אלי*בע. ן סיינער קיריןזז דןס זזעןשער ,רעדישע״ *ין נרןדנע הןם דערלוננס ן ניסע עי #ןרניעםערן די טינסידיע. די גןננע יידימע טרןקניע הןט נע• שסינזט ט? ר, קענן הןם נעשטימס דער ניעםסעי סייל *ון דער ויילישער *דןקניע. .וויו ם׳דרוקם זיך *ין לןס?נדזשעלןס ו נ- נוך לידער סיי ל• מןטעם ,יעי װ-סער ורינץ םין דער -דסער סלןנ־, סן-לןג ,סןלמע״. יער .*ינזער עקססרעם״ הןט *ײנגעןרדנט סןריקע װןך? לענעדיקע נײטיננ, *ין װעלנער ס׳הןנן גענימען ןנםייל די סיסןרנעסער 6ון דער נײסינג *ון ן ריי ײדישע ןרסיסטן. נים ןװנס זענען נעקי&ען ו 1500 מענסשן. ** דער 6ןרלןנ סין ל• מ. ש ס ײ ן (שיקןנן) *יז נונעםרעםן ןרייסניגענן דרןםעס סןר קינדער. ס׳*יז שיין דערשינען סינל דןװױסןנס .*ין װעלדל״, דרןמןסישע סןעמע, רײך *ילינטרירס סון סןדרעס נעללער. ס׳דערשײנס נקרינז .דער נינשיןק״, ן דרןםע *ין נװײ?קסן 6ון * סןזי. *ין ועסזעלבן 6ןרלןנ דערשײנס *יננינןז .קנייסן״, לידער 6ין עםעלין. -**, *ין וןרלןג *. * *יקעד, װןרשע, *יז דערשינען ן ניך 6ון ח מ. סלינעלמןן .העלרן־, היםםןרישער רןמןן 8ין יער חשסינ*'ב-ה;י6ה-ס?4 זײםן• .סונ *ין װילנע הןס זיך נענײדעס ן נריסע ייננע?ירישע שרײנער יינםערן נןסען .יוננ װילנע״, װעלנע םרעס ני?רייםניגענן? זשירנןל *ון *ייך *ײנניןרדענען ליםנרןרישע ןװנםן נו בןקענען די װילנער ײדישע נעזעישןסס מים די שן8ינגען סין די יונגע שרײנער. .ײנ *ין װילנע *ח פןרנעקימען? דיםײם *ײנ- נעןרדנס דירך װילניג װענן דער ײדישער ססױענםנ- שן8ס: .װעסעם *יז זי נניל! *י סים זי 8ןרן 6?לק װןס עס קיסס 8ין *יר? *ין מיס װןם קןן סען *ויף *יר סלמר זניה זײן?' **, *ין נױ-יןיק דערשײנען נקרונ רידןלף רןקערס שרי6םן .הינםער שסעניקע דרןס *ין נרן- סעס״ (סעסיןרן םין דער געסןנגנשןסט *ין עננ- לןנד). זײ הןיםן ן ססו זײסן- ו* עס *יז דערשינען ד־ר *. סעריםןנס? ניך .די סעןריע *ין ירןקסיק 6ין ןנן-ניזם״ ח**, דער 8ןרדן 6ון ײדישע ליסערןטן *ין זשיי־נןליפטן *ין װילנע הןס *ײננעןרדנס ו יה1*ש• ןקןדעסי*, ני די שלשים. .וססי *בינױר שסרינער, דער מחבר פין דער דרןפע ,*י1נ״, 6ןרס?ס קײן ןרגענטינע סרןס. נןלןנון סײערס זױן 50-יעריקן ױנילעוס. .*שי ס'*יז נעקיפען נו סןרן סון לןנדןן דער נןװוססער זשירנןליסס ם. נרןםמןן, דירעקסןר סין י. *. *. כ לירןרןטו ר דחססןג דעס ל1-סן ח. ח. *יז *ין סןריז ־^ר:עקוםען די לױה 6ינס סןרשסןרנענעם ײדיש• ריס-שן שרײנער שפעון ױשקעװיםש. ס׳הןנן *יס נןני-ס עיס נית-עלסין ו נרויוע נןל ײדישע לי- סערןסן, קינססלער *ין נלל״סוער. עם חןנן *יפ ר־ן-ד געװען הרנ *ײזנשםןם, •. סילייקןװ, ןדװ. נ.;■-?זנערג *ין שלום וש. דער װןרשעװער ליםערןסן-וןרײן הןם זי די י־עריננען 6ין נרוך שוינןזןם 250-סן יןרנײט וו-ננעןרדנס 3 6?,-לעזיננ*ן װעגן שי-נןז?, זי ז לענן ײן זײן לערע 6ין—סלך ר?װיטש, ר״ר יהושע נןסל-נ ײן ד׳ר יגחק שיסער. די 8ױערונג 8ינס סל-יןריקן גענירסם-סןנ ויננ דענרעיש״ײדישן שרי6םשםעלער ייסף *ליהי סריר**, װןם *יז *ײננעןררנס געװןרן דירנן װיל• נער ליגעיןםן-סורױן, *יז?דירך םיס ערםןלג. ס׳הןנן נערעדם װעגן דעם נעל-הי1נל *ון װענן זײנע -"סערןרישע?רנעםן ש. ל. עיסר?[, ם. שןלים, קרוק, זלםן רײזען, *. נןלדשסידס *. ונר• ע^ די קןסעדרע 8ןר ײדישער קולסור נױ דער •יקרוןינישער װיסנשן8ס״*קןדעסיע ד,?ט ןננעםערקס וןיננדן *רןנרןם סןר *יר *רנעס. די היססןרישע סעקז־ע סרעס-עי עו ןרנןניזירן *ין *וקרןינע ו היכדןריש-עסנןנרןסישן םיזײ *ון *רניװ,? היס- נןײשע נינליןםעק, ש*6ן * קןסיםיע 6*ר דער *ויספןרשוננ 6ין דער רעװןלועיןנערער נןװעניננ זזזיהן ײרן *ין *וקרןינע *. *ז. װ. די וילןלןנישע סעקזיע שסעלם זיך די *וי8ג*נע עו שןםן? ײדישן ןקןדעמישן װערםער - ײךז? ירןקםישן ױדיש• *יק־ןינישן *ין רוסיש-ױדישן װערטער-זיך: *ויסזו• ורנעסן די םערסינןלןגיע *ין 8ר*זע?5*ניע 8*ר ״דיסע סןװיעסן, גערינס-קןםערן, סיליזיע-זןזירקן, סןי סענניק, סןסעסןסיק, נ*סור-ױיסנש**ס * ןז.װ. נינ-ןנרןסירן די ײרישע ליסערןםור *ון די ליסע- יןסיר װענן ײדיש. .ס*י *ין נױ-יןיק װערס *נןנסירם * נרויסער ירו״ש-ן־נם, *ין װעלנן עם װעין זיך נושױייק(: | * רדלזן, ד. ײנסקי, ש. נינער, *. ניןנץ, ד״ר *. פיץדיני, ח. ליבערםןן, םנחם *ןרױש?, י. מורינןװ, י '. נ־ולןססןזקי. זים?־ונס דערשױנס ן יה1*ש- | •לנינ. סיס לידער, נילדער *. ןנד. *וײ *. ראובני היינס ןן עו דרוקן * רןמןן )ינ= י ־ישן לעבן *ין סןלעססינע .*ונםער הױסע "•סיען־ ״ין ניי-יןרקער .סןג״. .*■י דער סןניססרןס 6ין שסןס קיסנע הןס *ײי-״ענן *ן *ויםריף .זו די?רבעסער-סןסן *ין | ז״נז' *'! ײיליש *ין *ין ײדיש. זןל עס סןר■ זײ::- ־•ערן. ס׳*ח דןך * זעלסנהײס נ״ *ונזו .•*־ די .דזשיאיש זיןנרן6יק?ל נױרן׳ *ין; רןס ס*רע6נםלענס * נונד םיט נין- ג'1?־ .ס סין נןריםשע ײדישע *ערזענלענקײםן *ין י **־ ■:׳;סע שסןסן. דער כןנד נעסס ורײן 2527 :־ןנר*8יעס סין זןקןנסע ײדישע וערזענ■ *׳יף *לע נעניטן 6ין װיסנש*6ס, ליםערן• ״"׳ יי״שיק, הןנדל *ון *ינדיסטריע *ץ נױ״יןרק זענען דערשינען זװײ נענדער :הסן סירקינס שרי6סן.