Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 3 (1927)
- Issue
- 8 (25.2.1917)
- Date
- 1917-02-25
- Page
- Seite 155 (sequence 19)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 65% known words query
- IRI
…/4795427-8774843-8800894--01994-4797312- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
155 ליםןרארישע נלעטער |5 זא װי באוװםטע דראמאטררגז שאפז זײערע װערה? — 6יז ײײנזז א*ו נ?ם יי א,י?עןי עם פאיגײם נימט קײן טאנ, איך ז$ל זיי נישם געפינען אין טוזגיםעגלעכן ללנן. אײנם £ין םינע דע'־£>ץ|ג*ריי5כטז שםיק .פין נאגינען גיז הןןל־ בער נאצט׳ איז אויף אן או־סשעילישן אי£ן. אנמשטאנען. איך האכ נעװאלם שארן קײן איטאליען און א־ך נץ נענאנען אין א באנק אײםזװשטעלן דא-ט םײן קדעדים־נריװ. אן אלטער, קענ- טיק זײערע ארעטער, קאםירער האם ערלעריקם םײן ענין. בשעת איך נין געזעסן אין געװארם, איז סיר נעקימען איי8ן רעױן, אז אײננםלעך איז ער א נאי. פארװאם האש ער נישם זװגענוטען רעבז פארט־קן ק-עריט-בריװ 6אר זיך אין אלײן גישם גע6ארן קײן דריםז האכ א־ך דען מעי רע5ם, װ־ ער״ עו נעניםן 6י:ם לענןז תי נאד א־ך נין געקוטען קײן ױים, האש ם־ך געטדןנן אנזושרײבן די זאך. זיענדיק אין קײזעים מילע נענן נערלין, קאן פען נישם דערקענען, אז דארט װיינט ד 6לײם־קער שרײבער. אץ דעם נאנזון הויו איז נישטא קײן ארבעט־זױםער, און קז־ם אײן גיםער ש-ײב־ טיש. אויף רער £יאגע, װו, װען אין וױאזײ ער ש—נם, האט ק-זער געענטצערט: .װי עם פאלם ם־ר אײן, אוי6ן נרעג 6ין םיש אדער אין א אגלען״שבול א־ך פאיטאנ א6־לו נישט קײן ליטישע 6ערער א£ט םוז איך א־ײננ-ן אין ק־ך, זוי ליען זיך א פןדעריהאלטער בײ דער קעצין. םעי װי 6־ר װאכן קאן איך נןשט א־נעשן כײ אין זאך. דן שפאנינג איז זוי גרײם, כל זטן עם מיערם די ארכעט גיפא. אנער אויך אץ ךער עװ־שן״עײט א־בעםן נםדר םײנע געה־רן, אויף םין ראװער טאך א־ך לאנגע םוין אי; אונםערװעגם קיםען םיר זי נײע אלדעען אץ זײ װאקםן פאטעלעך, כיז וײ װערן רײף אין זויט־ק אנגעשײכן זװ װ;רן. םילםאל װער איך אין אײן ח־דש 6ארטיק, סדלםאל דו־ערן די זװג־ײםיננען יאין-לאננ, איז אנעד דער םאניכקײפם פארט־ק, א־ז ש.־ץ אלץ 6אי טיר נעענדיקט. א־ך האנ קײנמאר נישט נעזען םינם א שםיק אײף דער בינע, א־ך האנ עם נישט נדעה זװ טין װי אזוי עם װערט אוי£נע£־רט, א־ז נןשם םײן עםק׳■ אין א געשפרעך םיט א זײטונגם־םיםארנעטער האכן זיך אינ־קע באדײטנםםע דראכאםורגן ארויכנעזאנט װעגן זײער או6ן ש־יב־, אט זענען אפאר םײניננען 6ין אינ־קע פון זײ. צריםםאן בערנארד, דראמאטירג (א ײר). - וױ אזוי איך ארכעטז א־ך ארבעט לתליטין נישט. װען איך ב־ן רערזוי געזוװוננען — דאם לעבן שטעלט א6ט אזעלצע י דאריקע £אדעױנגען — טי איך אזײ, װי א־ך װאלט כליםרשט נעירבעט, א־ן דןר אםתן אנער טו איך גארנשט. א־נײקנם, .ד־בם די גאנזוע װןלט, אז איך נין א גיייםער £וילאק - א־ר כארו£ט זיך אויף דער נרויםער זאל £ון םינע זאצ;? איך נין דף םורה, איך כ־ן נישם דער פאראנטװארמלעצער ןנד,:־ £ין די תערק, װעלצע קורס־רן אינטער מײן נאסען. עם!זענען £אראן אויף רער װעלט אוםנעזעזולעצע דראםען, פינקט?װ־ עם זענען 6אראי אישנעזעזלעצע קינדער, װאס זיער פאטער ,איז שװער נו גע6ינען. א־ך דאב שױן לאנג אוי£געד.ערט זװ יאי;טערזי5ן, װאם אין מײגע שםיק -.איז םײנם, און װאם — קיפב פין אנדערע. דער6אר טאקע, װײל איך כין £ויל, נעם איך נןרן אן יעיע טיטארכעט. דערפאר 6רײט םיך, װען דאם אדער יעני; פין טינע שטיק, װןךט אץ אייסלאנד, זװםײנכט אין אםע• ריקז,;עשפןלמ אונםער אן אנדעין נאטען פין םחבר אין טלמע. עפעפ א ליטישע אוכבאקאנםע פעױאן האט םיך אױכגעװילט אלם ז-נם א ם־טארבעטער אין ער האט םיר נעװאלט 6אר־ שפא־ן יערע םי... - םײן ארבעטם־םעטאדע? םען םיז קאנען זיך באנוזון ב־ב אנדערע םיםארבדםער. דאם האב א־ך םיך אייםגעלערנם £ון םײ; דיטארנעט ג־ט קורטעל־נען. ער האט םיר נענענן א ואםא־, אין איך האנ דער£ון נעטאצט א טזןאטערשטיק. או־כ א ז־יביננ האט נאשטעלט נײ אים א נײען ראטאן, האט ער נע־ נובוען םײן דראמע אץ נעםאבט דערפון װירער א ראטא;, װעל*. יןצך א־ז, אי־ף אװזנדערל^צן אזפן, כלל נישט ענלעך געװען ■זיב פ־יערריקן... בעינארד שאו. עי האט דעם גרעםטן טײל פו; זײנע דראמען אנגעשרינן אץ זינ, כשעת זײנע אפםע רײזעם זװ־ש; לאנדאן אין זײן װױ־ ניגג א;ן װאלװײ./ראם ערגכםע איז, װען ם זעזט זיך זים ם־ש ם־ם דעם ז־ל, ארױסזובאקיםען אירעען״. זײער אפם הינט ער אן א רראםע £ון פאשען סיף, אץ עי האש לחלוםין קין אגוננ, ױאס עם דארף זײן 6ריער. ז ש י ל ר א ט ע ן (נאװוסשער פראנזו־זישער דראטאםורנ). - א־ך קאן קײנםאל נישם אננענן װ־8ל שעה אץ מאנ איך ארכעט. ״יך ארכעט אזױ לאננ, װי איך האב רערפון א פאי• געניגז און איך הער ת־כף אױף, װי נאר א ך װער אן זו רער ארנעט רעם חשק אםליכםטן שיינ איך £ארםיבאנ. און װיל מ׳דא-ף האבן דו, כדי עפעם נוזלעכם ןו עאפן, פאר אין אייף רערריװיערע זו 6איע:דיקן די ארבעם. אױםער ד• ארבעט־שעה האנ א־ך אבער אױך ליכ רעש און א םענםשן־נעםוםל. דער£אר טאקע תוין איך אץ פאריז אין אן ארבײםער־ראיאן. =. גערנארד פארזיכערט, או אוינ ער ארנעט איבער א ני שםיק, זיצט ער ז־ך איים א אינכעליגענטע און געבילרעשע פםענא:־א£יםםץ, װעלכע כטענאנראפײט ז-ער עלעכט. קאן זי נישב נאציאגן זײן דיקטירן און לאזט אייס נאנזע װערםער, י£־לי נאנזע זאזן. נײם א־נעישרײבן דעיגאנזט וי ראם, ראם?= £;<1ב, לו ם איר אײנענער 5אנםאז־ע און לױט א־ר אײגענעם;יייי[• אז־י 6ארזיצער איד ם;ר א םיטארנעטערין, װאם איזנישט |זים אפבאזן״... 1 נעארגקײוער (כאװוםטער דײטשער דראטאטורג). - ם״נע םזענישע װערק האנן תטיד דעם זעלנן אוים־ |נ״ג־£'־־ם./דאם בארערפעניש זו פארטידיקן די יעניהע, װאם | י*כן א־ן שאט;. יעדע זאך, װאם איך האב אנגעשריבן, שטיזט |ז'ו אי־־ן גערעבשיקיםם־געפיל..'און דאם איז די םינד״ פארװאם ״׳ו נ־ געװארן, קעגן םײן װיל;, א באױפם־ש־יפטשטעלער. עס |״'|,יא־ נישט קײן אנטשפרעצנדיקע נאשע£טיקינג £אי א גױיםן, 1,ן:,)־כי םןנטש, מי איך, זו שרײנן אײנם ארער זװײ שטיק י" לייף 5ון יאר. איך בץ אבער פשוט אונםערליגן א זװאנג, |״בײבן װענן םענטשן, םיט װעלכע דאם לענן נאגײם ייך "שרריק.