Literarishe bleter · 1917-02-25 · 8 (25.2.1917) · p. Seite 142

8 זא ליטערארישע בלעםער 142 ם׳נײ ןריים• ,אין םײן איגשיקער ל*נע, װןס איך גין נערװן• קראנק אין נישס םע:ק גו קײן ארגעס, הןןג איך ניעט גע• קאנס די לעצםע יןןרן זיך װענדן דירעקס גו פײנע לעזער םים נײע *רםיקלען װעגן די לעננס־נןשעענישן, װ*ם ■*סירן אין דער א־נסיקער נײם-א נײס, װןם איז נןך נישס געװען אץ אונזער געשיכסע *ז1י רייך םים גוסע אין שלעכסע ■*םירוננען ם*ר אונזער םזןלק-איך װיל זיך אינם ליחית סרײםסן דערםיס, װ*ם דער בינד צװישן םיר און דעם ע1לם אױ נןך אינגאנגן נישם איגערגעריסן׳... ,איך בין ש1ין װי ע1בי גסל םון דער װעלס - שרײנס אחד־העם בו ד׳ר י• קל1יזנער-שרײבןז איך הןןב ש1ין ל*נג ל*נג םארגעסן, װי םען סום עס■ ןיס איז םיר, ברודער םײנער, בי:• םער, זײערביסער, און איך האב נישס געטר*כס, *ו איך װעל האבן אזא מין עלםער׳• ,א6שר - סרײכס זיך אחר־העם אין * בריװ פינם 27-םן אקשןבער 1921 - *ז איך װעל קיםען קײן א׳י אין װעל זיין *װישן ליבע םרײנס, װעם םײן בושסאנד זיך םיןרבעםעו ן, און א־ך װעל אויך עבעס כ*נען סון און נישס נאר לעבן אויםן חשב1ן 6ון דער פאינאנגנהײם׳. ,דו ד*ר6סט ל1יבן אין דאנקען גוןם,-שרײבס אחד־העם דעם 14יסן נזןװעמבער 1921 זײן סייינס ל. װילענסקי — װ*ס א1יף דער עלסער ביחםו געזינם• זןס די םתנה איז סײערער םון *לץ• איך װײם עס 6ון זיך. אלך בלן איבם קי*נק םים * נערװן־קרענק, װ*ס ם*רביםערם םיר ד*ס לעבן און ל*זם מיך נישס ארבעסן. * סאנ :אך * סאנ גײס אװעק םים גןרנישס, און איך װײם גישם ני אין װען ס׳װעם נעםען * ס1ף דערני־ אזא פ-ן לעבן איז ערגער װי דער ס1יס, און װ*ס ק*ן איך םון? איך קלײב זיך נןןך הײנסיקן װינסער *■*ןרן קײן ארץ ישראל״. *1, טײערער םײנער״ איך האב םיר םריער אז1י נישס םןרגעשסעלם םײן עדםער• איך האנ גערעכנס, אז כ׳װעל םעלק זיין צו שא6ן עםעם א1יף דער עלםער, און םײן עלסער ז*ל נישס 6ארשעםען םײן ױננם. אבעד דאם םזל האס אנדערש ג1זר געװען׳... דעם 31־סן דעצעםנער 1921 איז אחר־העם ארויםגעםארן םים זײן םאסילע קײן ארץ-ישראל. 6אר די 5 יאר, װאס ער האס דארס נעלענס, איז אים נישס בעסער געװארן. דאך האס אחד-העם יעדעם םאל געפרוװם זיך א םקערן צו ליסערארלשער סעסיקײס. (סוף קופם) פארל־יאג ״גאל-ידענערז־ץארן״, װארשע ערשס ערשינקן ד. סאד־יאמאנאוו פררים־שפיל (אינאקםער). םים 5 נ;.טן צי די נעזאנגען אין די ■ורים־שוילן. — םרץז 85 נראשן — םיקאן שיקן םים ■אםםי&ארקעס. אדרעםז 67 .ק ס2 ז>1׳*ו16פ1יז .םז*וס52-ו9^\ .■■ו6ו1סץ8, ײט ע פארלאג ב• קלעציגץ נחמן מײזיל ענטע אװ װ נא צװײסער באנד דונערן און רעדן צום םענסשן אין אזא שםראך, װאס ם׳האס נאך ניז איצם נישס געהערם. איך אבער 6יל בײ זיך״ אז װען איך װאלם איצס אר1יס 6אר דער ע6נסלעכקײם און װאלם א1י6געד,1יבן םײן שסילע שסים, װאלם איך געדיערס, װי דער שסן ענספערם פיר םים א װילדן געלעכסער, װאלס איך םײן •ניס באהאלםן אין דער ערר א פארשעמסער׳ .. אש דאס איז דער גרוגס־סאן, װאס באגלײם אלע בריװ פץ אחד־העש אין אנהײב 1919. אם שײיבס ער ד;ם (■2-סן ױני 1919: ,אין איך — די געשעענישן 8ון דער לעצשער צײם האבן םיך דעידרוקס ביזן ם1ף... אפםפאל האב א־ך םענות צו גאם, װאס ער ד,אט םיך לעבן געלאזם און םיך דערהאלסן ביז איצם, צוצוזען, װי דער םענםש איז געפאלן און אלע זײנע היי■ ליקײםן זענען אארשװןנכם, װאס פים זײ און םים דער ליב־ שאשם צו זײ בין איך געװען פארנוםען אלע פײנע יארן׳. אבער ש1ין אין 2 חישים אױם ה1יבס זיך אן די ערנססע קרענק• װאם רוינירם אינגאנצן אחד־העמען. ,די לעצשע חדשים— שרײבם אחד־העם דעם 27־סן אויניסס—האבן איננאנק צעשע־ דיקס םײן נעזונם, אזוי, אז די לעצסע װןכן קאן איך מםש נישם קאנצענטרירן םײנע געדאנקען צו קײן שום זאך נישש׳... אין נאװעםבער קלאגס ער זיך, אז ער איז שװער קראנק. עם אנטװיקלט זיך בײ אים ארםעריע־סקלעראז, מאם נעםט אז װאס• װײםער אלץ א שװערערע 6ארם. אין די רשואה א־ז... םיניםום פון דאג1ת, םיניםוב 6ון ארבעס און םיניםום פון באװעניגג, דאס הײםם-לעבן װי א האלבעי אינװאליד•״ אין אזעלכע םיני באדינגוננען קאן איך ש1ין נישש הא6ן—װי איך האב ביז איצט געהא8ס-צו גרייסע רעזולםאטן 6ון םײן ארבעם אין דעם זין איז, װײזט א1יס, םײן ,ליד׳ שוין נעענדיקט• 5ריער האב איך גערעכנש אפנוא־־בעטן פלײםיק איאר צײט אין ,בריטישן םוזע• אים׳, פדי צוציגרײסן זיך צו א ליסערארישער ארבעס אין ארץ• ישראל. איצם קאן םען ש1ין דערפון נישס סראכסן׳. איך בעס בײ גןם נאר אײן זאך — ענדיקש אחד-העם זײנם א בריװ 6ון ס1ף 1919-ער זאל םיר נעבן די םענלעכקײם קוםען קײן א׳י און 6ארסרעננען דארט די איבערנעבליבענע יארן נישם װי דער, מאס עסש צוגעגײיםע 6־וכש 6ון פריער, נאר ארבעסן א1ין דארם װאםער ם׳איז ארבעס׳. און אז1י זענען די װייםערדיקע בריװ 8ון יאר 1920 און 1921, אלע אין דעם זעלבן שװערן געםיס■ ,מענן די ײדישע צר1ת — שרײבס ער צו ד׳ר ח טשערנאװיםש רב צעיר, דעם 13״םן פעברואר 1920-האב א ך קײן כח נישס צו שרײבן איצס• אש די צר1ת צוזאםען םיס די צר1ת 6ון דער גאנצער װעלס האבן צעששערם םײן געזינם אץ אוישנערײצם םײנע נערװן, און םיך געסאכש םאר א אינװאליד, װאס איז ש1ין צו קײן זאך גישש פעלק׳• די קרענק פארגרעסערם זיך אלץ םער, ער קען נישס שלאשן אן ספעביעלע געשראנקען, ס׳איז אים שװער צו כאון דעם אשעם, און דאם פארסמס אים זיין לעק. ,איך בין איצם םמש א צעביאכענער שארבן-שרײבט ער- און װאס װעל איך אין אזא צײס םון אין ארץיישראל? נײןן בעסער איך זאל זיך ראננלען םיס םײנע נערװן אין לאנדאן, ביז זײ װעלן בארולקש װערן• אין א׳י באדארף םען ג^זונסע סענםשן, װאס װעלן קאנען איבערסראגן אלע געשעענישן, װאס קאנען דארם 6ארקוםען'. אין םיםן זומער 1921 איז ערשינען אתד.העםם .על פרשת דרכים׳ א־ן א דײטשער איבערזעצונג, און אס שרײבס אחד־העם צו ד׳ר יאקובסון,—דער 6ירער 6ון ,יידישן 6ערםןןנ' בערלין, <דעם 10*סן יוני 1921>: ,איך קאן, םײן םרײנס, גארנישס א1יס< דרוקן אין װערםער םײן םיײד, װאם דאס ביך אין איצם 6ון