Literarishe bleter · 1917-02-25 · 8 (25.2.1917) · p. [Seite]

8 *־ייז 50> גדן^ן (24 זײבן))ו נר״ביק׳ 33־גן נ/זנרו^ר 19£7 -0^ז לליבוגיראריעלגל 5ליפלעדאפיוד ■ בזןיאטגזדאוןקונםפי פארי־ל^ג ^קקעעק^װארשגצ בענעדיהט דע שפינאזא סוב ספעציע פאעזיע מל־־׳ך ראװיטש/װארשע װערן, װײל ײ איז רעאל, זי איז נישט ,הײנט דןן און םארגן דארט/ נור אײביק—זײן געװינם איז דןןה געװעזן, זײן געװינס און עם קןןן װערן דער װעלטם געװינס. די ,עטיק*, /\1׳טע טײל, 45 לערנזאץ, בװײםע באםערקונג זיגגט א ליד אזא: .דאם איז אן ענין םאר א חכם א םאן, זןןג איך, םיט אנגע■ נעםע פאכלים און םשקאות, און גרײלעך םיט מןןם, זיך עו שטארקן און צו לןןבן; אזוי אויך םיס ריחות םײנע, אזוי אויך מיט דער םראכט סון בליענדיקע סלאנעוגגען, אזוי אויך מים בירונג, אזוי פיט םוזיק, אזוי םיט קאמםשםילן, אזוי םיט טעאסערשפיל אזױ פיט אלע איבעריקע םארגעניגנס, װןןס יעדער אײגער קןןן געניסן, אני נןןר ער ברענגט זײן םיטםענטש דערפיט קײן שןןדן נישט*. ןן, װונדערבארע קלײנבירגערלעכ■ קײם, געזונגען םון די טיסענישן םון 99 םיט 9 צענטל פראצענם םון נןןר• מאלע מענםשן. ןן גליענדיקער רעװןןלוציןןגיזם, צו רעדן װעגן ״אנגענעפע םאכלים׳ אויף דיזעלבע בלעסער, אויף װעלכע עם שטײט םיט עטלעכע בויגנס װײטער די סעןןריע װעגן דער .אפןןר דעאי איגטעלעקטואליס•*, דער גײסטיקער לי• נע צו נןןט, און םיט א םןןר צענדליק נלעטער םריער די טעןןריע װעגן די אטריבוטן און די פןןדוםן אין דער װען בענעדיקס דע שיינןןזא װןןלס אפןןל אויםגעשםאנען און א קוק געסון אויף דער לײדנשאםסלעך-נאגײסטעדטער,םןןעזיע׳, װןןם הןןט זיך ארופגעקלעבס ארום זײן •ערזןןן, און זײן װןןרם, װןןלט ער, פיט אשםײכל אויף די ליםן, און ןןן שםןןט און םאר• אכסונג, ןןן האם און צןןרן, ןןבער אױך ןןן ליבע און םרײנטלעכ• קײס, ןןן אלע די איבעריקע עםעקסן- א זןןג געטון: .ןן, איר גײסט־סארנעסענע און סארלןןזענע ױנגלעך..."—םונקס ־אט עס א יןןר םאר זײן טױם געשריבן צו זײן אפןןליקן שילער אןן שפעסער• ײקן םאנאסישן, סארניסענעם, םשוגענעם םארשעלסער—אלבערס בורג. ענםוזיאלם אח אן עםעקס, און אנסאגאניזם איז זײן ברודער... אץ דןןך ױנם יארתינדערםן, ױנט געטהע אלײן, װאם האם צוגעגעבן, .אז שםינאזא האט אן אנסשײדנדע װיד• קונג אױף אים געהאט׳—םליען גאך די דיכטער, װי די גײעד־גוויגל, נאך דער גחיםער קאראװאנע םון גײםט םיט איר םירער שםינאזא. די אײנע גיבן צו די װירקונג, די אנדערע געדענקען זי נישט, נור זי אח דא, און די דריטע םארלײ■ קענען זי קאטעגאריש, בדי... נאך צו פארשטארקן דעם אײנדרוק װעגן זײער אפהענגיקײס סון שיינאזא. װו איז דער סוד םון דעם נשוף? װו איז דער שליםל צום סוד? אץ דעם קעגנזאץ ליגס דא דער נשיף. װי ער סובססאנץ. םאלן די דיכטער צו דער ערד; םון די;היםלען ארא• צו דער שװארצער ערד סץ דער װארהײס. םארװאנדלען זײן װ א ר ם אין א ע ז י ע און םײנען׳ אז דאס איז ױין װארס. זײ גליען און ער איז אוםסארעגדערלעך• זײ װײגען און ער איז אוםסארענדערלעך. ברוך (בענעדיקט) שפינאזא אץ אץ דעם קאנטראםטי איז דא דער סוד. שיינאזא האט םארלײקנם די דיכסונג און האם געזוכט די װארהײט. דער ראציאנאליסס םון די ראציאגאליסטן איז ער. נישס אץ דעם שיברית האם ער געזוכס די סרײד, װי די דיכטער זוכן, נאר אין דעם אםת. און אז ער האט ױ געםונען, אץ אז ער האס געםונען אזא סרײד, װאס קען קײנםאל שױן נישט םארלוירן