Literarishe bleter · 1927-01-21 · 3 (21.1.1927) · p. Seite 59

ו 3 זא ליםערארישע בלעטער 59 זא - ו% ---- - ־ ־ —־— -- כ ר א נ י ס ▼ םעאטער און קונםט .**י מיםד$ך, דעם 19־טן ה. ח קיסם $6ר אין װ. י. ק. ם. די ירעמימרזג 6ין דוד יינםקיס 1א. װוסםע קאמיזײע .דער איגר״ אינםער דער רעזשי םון ז. םורקאװ. * די םעג איז יןרנעקומען א־י װילנע די ע&נונג סון דעס סקא״א־טעאסער. ס׳איז גענאנבען 9. האכשסײנס ,רעדאקס$ר קוגםשקע״. *ו די אײנגע״ לאדענע אקטיןןרן איז גוגעקימען דער ארסיםט ח• סאנדלער. .**■ גאכן אסםארן 6ונס ,אזאזע*״ האס אנגע״ ה1ינן גו שיילן אץ װארשעװער ,עליזעאום״־םעא־■ סער ױלױם אדלער מיס זײן סרויע. — .אזאזעל״ איז אר1יםנעםןרן א1יף די קרעסן און דערנןך קײי באליניע — * א קאניזנע ארבעם אינט אויף א דראמע .דעם ײדנם ןיערע״. — דאריס שײארץ םירס אינט *ויף .מענדל סייװאק״, טיןבי״ק$מעדיע אין 3 *קסן םץ ש• ױש• קעװיםש. — מאלי ייקןן סרעס אינס אויף אץ א נײע- קןןמעדיע ,״דןם מאמעלע״ סון מאיר שװארץ. דער םילם .יאםי^מקין״, אויםנעםירס אין ראטנפארנאנד, האס גרויס ער8אלג, װו גןר מ׳םירס אים אויף. די סעב דערשײגס אין קלענקין״סארלאג ר#ס ערשסע כוך .ײריש סעאשער״ — רער. מ. װײ״ כערם, מיט א רײכן אינהאלס און מיס גילדער סון סעאשער א1י6ם*רונגען. אין יאריז ראס זיך די סעג בעע6גס א קונסט׳אויםשסעלוננ 6ונס באקןנסן ײרישן מאלער אכעל יאן. עס זענען אייםנעשסעלס אן ערך 250 נײכנונגען און בילדער. א כאזונדער *־ים םירנעמען די ביבל״בילדער. עם :ענען אײך אייסנעשניעלס נעני דליקער נדיכנונגען 6ין דעם דײטש־רוסישן 6ראנס בעת דעי װעלס״מלחמה. דער באקאנטער ײדישער זינגער יעקב לערמאן, װעלכער איז אויםגעסראסן דעם לענסן םעז$ן אץ יאריז, איז ןםגעסןזרן קײן ל$נד$ן, װו ער איז אײנגעלאדן אין דןרסיקן ײרישן םעאסער. .*■י ד$ם נײע ײדישע סעאטער אין רינע םירס״ אריף ש. אנםקיס ״סאב און נאכס״ (סארענדיקס רורך א. קאציזנע). יעי• נחמי מײזיל־1 געזאנג־קאנצערטן 6ין דער ליריש־דר^פיזסישער זיננעריץ פרידע לאקס אין רעפערסואר־ײדישע ם$לקס״לידער# ר$ם*נסן, #ריעס םון פערשידענע -ןןפערעס. --- 65/33 *ז*וסש1ץ32ס£י1 ,3־*ו823ז*^ — — 8^1-8 — ־־. םון יאנואר הויגם אן גו ערשײגען אין מ$סקװע א נײער חודש״זשורנאל, ןרגאן סון דער צעגפדאלער 6ארװאלםונג 6ון .געזערד• *סריבונע 6ון ײדישע- ראסן ״ געזעלשא6סלעכקײס״ אונםער רער רעדאקזיע סון דימאנשסײן און בײם אנטײל 6ון או״ געזעענע זשורנאליםטן. ־**, די סעב ערשײנס אץ*נױ״יארק 6ון דרוק דאם ״של1ם עליכם״ניך״ז נעװידמעס דעם נענטן יארנײס 6ונם גרײםן ײדישן הימאריםט. דאס .שלום עליכם״כוך׳ איז א ליסערארישער מאגומעבם, װאס איז געשסעלס בעײארן שלים עליכמען אץ אמעריקע, דאס בוך בים א הי1ע א-נסערעםאנסע אםשייגלונג 6ין לעבן אין שא8ן 6ון שלוס עליכם ײנט זײן 6רי• עםטע ױגנם ניז נו זײנע לענסע טענ. דורך זלינע אײניקע איגסימע הימאר6ולע שרי6טן׳ װי אויך דורך כאראקסעריםסיקעס און זכרובות װעגן א*ס אץ 8ין זײנע נאעבכססע םענסשן און 6רױנס-שריססשסעלע־־. דאס ניך אנסהאלס: אײםאניאגראפ*שע םארנײכנומען פץ ש״ום עליכם, דאקומענסן און מאסעריאלן, אריב 300 בריװ פי, ש״ע ני זײנע 6אמיליען״מיםגלידער, שרי6סשםעלער אץ פרײנס, זײנע נישס נעדרוקטע ױגגט-שרי6סן, זײן ליסערארישן איבערבלײב, זײנע נאסירסע םוזשעסן, אײנסאלן״ הומאר ״ שםרינן אץ װערםלעך, 98 6אסאגרא6*שע כילדער סץ אים אלײן אץ אין גרינעס: םיס זײן פאמיליע, מים חברים״ שריםסשסעלער און כתם םיײנס, 5 2 סאקס־מיליעס םין זײנע מאנוסקיײםסן אץ דאקימענסן—אויםער דעם מאסעריאל, ײאס איז בעשריבן װענן א*ם 6ץ אנדערע. אלנדיגק, ױאס גײס ארײן אין בוך, איז נאך אין ערגעץ ביז אהער נישט געדריקס געװארן. .*אוי ס׳איז ערשינען אין װארשע דער ערשטער יאנואר״נימער פובם נאניאליסשישן חודש״זשירבאל ״די נײע געזעלשאםס״. א*ן נומער ארטיקלען 6ץ םרידריך אדלער, יחיאל האיםזרץ, דיר י רובין, ש. האראני סשיק (פראגמענס 6,ץ א ראמאן־, י. ראםאםארס, י.מ• נײביאן, ב מײזיל א אי דער קאאיעראטיװ ״ביכער״ ארדבס אײן כײ זיך *ץ לאקאל א אויםשסעלונג 6ינם ײדישן און חע• כרעישן בוך. דער יעד״העיר האס באשלאםי נו 8א־־״ װאנדלען דאכ ה1יז סון אחד״העם אץ אן אחד״העם םיזעאום. דאס נימער, אין װעלכן אחר״העם האס לענסנס בעארבעס, װעם כלדבן אומבארירש. אין ביארהװע איז דעם 20״םן דענעמכער םארגעקומען די גרינדונגס״םארזאמלינב םון דער נע- זעלשא6ס .םרײנד 6ין ײדישן םעאסער״. די אויסגא״ נע 6ץ רער געזעלכא6ט איז ני 8ארזיכערן די װײ״ סערע אנםװיקלונג 6ץ מליכהשן ײדישן סעאסער אץ םאסקװזג די נײ״אויסגעקלינענע 6ארװאלכינג האס אםגעהאלסן א זינונג, אויף װעלכער ם׳איז אנבגע״ םערקט געװארן דער •״אן 6ין דער געזעלשאסם. מ׳סרעס״נו ני א ר:י בעזעלשא6סלהך״קולםירעלע אונ טערנעמינגען מיםן ניל נו ױערכירן א נרײסע מיט״ בלידערשא6ס. ,***י אין *יארשעװער ,ארנעטער״הײם״ איז םרײ■ סאב דעס 14-םן יאנואר םארגעקומען א גרויסע יהואש״אקאדעמיע. א׳ין א גרויסן רע8י*ראס האט זרובכל איבערגענענן װענן לעבן און שא6ן סץ יהואשן, זיך אםנעשםעלם אויף דער םערזענלעכקײס סינם ^ארשסאי־נענעם אץ גערעדם םםעניעל װעגן דער תבך״אינערזענינג. נום םוף 6ון אװנם האם זשאק לעװי געלײענס עסלעכע קאם־סלען 6ץ יהואשעס איבערזענינב 6ין ױזזקאל א. א. ל? טע ראטור אין םיל מם*ס *ן י׳ילן װערן אײנגע- ן־דנם םרליער ןװנסן דים ןנדענק פין י ה 1 * ש . א־ן װילנער ״דישע שײן ה*ס מען געה*יםן 6ןר- ם־ענן װענן יה1*ש *ין 6ןרנעלײענס,יה1אשם װערק. *1יף דער לריה 6ין *חד-העמען *ין הל- *:•נ הןם ח. נ. ניעליק 1. *. נעזןנס: .*1יף *ונ- זעי ליםעי**רישער *רענע *יז געש*סן בעװןרן ן נוײסער נל1יז. 6*רן *רון 6ין *חד-העם ד*ר6[ מיר נישס מנזם זײן. מיר ד*ר6ן רערן מיט רער חנלנער 6*רזיכםיקער ש*ר*ך, װי ער ה*ס נערעדט• אין מיר ד*ר6ן ז*נן רעם *מתז רער ד*זיקער נלויי רןזז זיך ש1ין נע6ילס 6ין ל*ננ, סון יענעם ס*נ *ן, ײ*ק *הר-העם *יז *נםשװינן נעװ*רן *ון עם *יז נענלינן ר׳ *שר נינעעערג־. .*ר דער נ*ק*נסער *רננסער-םיער *ין שרי6ם■ שסעלער 1. פ י כ * ל ע װ י ס ש *יז *לם נעװ*רן 50 י*ר. שנת דעם 15-סן י*נ. *יז *ין ק*מי:סקי• םע*סער 6*רגעקוםען * ױנילײ-פײעריננ לננוד כ. ס״נןלעװיםש. סשה נןריר *יז *•נעסןרן 6ין י*םנפ*רנ. קײן *יז'-ישר>ל. װא״ דער ריגער .6ריםןרנן־ 6ײערט דעם 19-סן י*:ו*ר זװן ערשסן יןרםןנ. — ,6רימןרנן״ *יז נלי זזםק אײנע 6ין רי שענסםע *ון םײנססע נײסיננען נ״ישן רעי סרןװינץ-ערעסע. די לעעמע יןר חרש ם ערשױנס דער .םרימןרנן״ *ין * סןרנרעסערםן 6*ר- סאס מיס סיל כילדער, םיס װןס קײן אײן ־רישע עײםוני ק*ן זיך מיס *יר נישס סןרגלײכן. .י*י 6ינם ד סן יונוןר ה*ס *ין סינםק *ננע׳ הי־נן *רויםזונײן * *יסעןרסױאישע, רעסןקראטישע, לינע־ןרישע, נעזעלש*6םלעכע *ין עקןנןמישע עײם- שריסס .*ינסקער שסימע־. ,י״ דעס ו-םן 6עברי*ר 6ײערם דער נןרימטער דעניש-יידישער שריםסשסעלער געןרנ ב ר * נ ד ע ס זײן 85-סן נעב1ירן-ם*נ. *ילין ערננורגם ,די ליבע 6ין זשןנ* נעי־, נאןרנעט דירך הערש רןזנ6ײלד דריקס זיך *ין ־רשכים *יי ניי-־ןרקער .6רלךהײס־. '. , 1 שײן ערשינען *ין 6*רל*ג נ. קלעעקין רזהם :ןרײשים ,דעל נלנול־ *ין נחמן סײזילם .;ענסע *ין װױסע׳, עװײטעי נ*נר. אײ רער .ױננס-װעקער־ ערשײנם ז־נס ני-יןר ־ע־ע עװײ װןנן. .ייי בױ רער ײרישער שײ-*רנ*ניז*1יע *ין נרן־נע עקז־ססירם * 6ןלקם-*יניװערזיסעם. װעגן ״ שע ליסערןםיר לײענס דןרם ח׳ סלויםעננײם. .וויי *נןסןל סר*נס .די ר1יםע ליליע׳ *יז *'-■גײגעזעעם דירך עיעה רןקןװסק* *ין ערשײנס נ־י1נ *ין 6*רל*נ ש. נןלר6*רנ. זוו״ נ. ה-יםםןנם רןמןן ,רער 6ר1יען-*ינזל' ־־דיז מ. דזיאלןװסקי, ערעױנס די םענ *ין סןרלןנ ע. נ*יד6*רנ. *ין ר*טנפ*ר1*נר זענען ביז *יעס רן י?ל׳ןניע *1י8ן נןםען 6ון םענרעיע, 2 קןלןניעס — .שיים עליכם־. *יעפ װערס נעשןפן * קןלןניע *• ג פין ירץ.