Literarishe bleter · 1926-12-31 · 139 (31.12.1926) · p. Seite 878

139 זא ליםערארישע בלעםער 878 מאנטמארטר און מאנטפארנאס יצחה ל־־־יכטענשטײן, פאריז עס איז געװיס קײן ציפ*ל ניעם, װאם אוסרילא איז נע• קופ-ן אין רער זעדעער *ייט םים אן אנד;רן ראםאנסיקער, א מער עקספ־עםיװן — מיס מ א ד י ל י א נ י. מןדיליאני איז 8 ש:איק-אי־סגעשפראכע;ער היפון עו אושײלא. די צױיי קינםסלער םױן אששר עקזםנירן פאראלעל אין אײן אין דער זןלבער זנײס• זײ קענען ז ך נישס גאנעגע• נען אייף א ין און דער זעלכער ליניג—פונקס װ• םאנססארכר פיז ליגן א1יף אײן עק און םאנספארנאם א1-פ; צװײסן ברענ 8ון דער סעין. פאראלעלן, װןם באגעגענען זיך בל1יז אין װ־זי^נערער פערםפעקסיװן. אושרילא און ם&דליאני זענען שסלרקקריבהשע נשם1ת ביידע ם־דע, פפרסםסע• בײרע באש״דענע, הארציקע נןיקאסי. קע־. אוםרילאס גוף ראנגלס זיך נןך ביז איצם םיסן שעפערישן גײסס. מאדיליאני היןם נישם א1יםגעי׳8לטן דעם שמערן קאנ־ף. ם־ס אײניקע יזןר צוייק איז מאדעליאני געשדןןדבן. איבערנע• לןזם א םײנע ק־נםשלערישע ירושה. אין דער צײט פין עקספיעםיןן:י:ם ה$ש זיך אוםוילא אוםנעקערס צו א באשײדענעם אימפרעם־ןניים םןדיליזני הןם זיך אייך אימגעקערס, ןבער ערגעץ אנדעוש, אין װײכ־םיםערע געגגסן• מאדיליאני א־ז *װעק צום נרןשנכק. א בועמען װןלם זײער גוט געקענם סארשכיין םןדיליאנים קינכס. עס זענען 8אר*ן אײניקע בקולפסורן פון מןדיליאני, װאס דערםןינען אין די נעגראפלאסםיק — פונקם װי םען םרע6ם א1יך ציי• כענונגען ביי אים, װ.,ס זענען באזירה א1יף די גראסא גר א 8יק. אוםרילא איז 8 8ר8נצ1י׳. מןןדיליאני איז 8 ײר 6<ן איםגליען. אפשר װעלן די סארשידענע ראסן-טעןריעם םים דער צײם א1 סםײסשן אויף א גןןװיםן אי6ן די װענדונגען 6ון די צװײ קעגנזאצן. יעדעם םןזל װען איך באגעגן די װערק סון אוסריל* און םןדיליאני, יעדעם מ$ל װען איך סראכם װעגן די צװײ סר&גישע קיננסלער, קוםס םיר א1יפן געדאנק א דריגער, 8 נישם-װײניקער םראגישע פערזענלעכקײס. איך דערםאן זיך ןןן סולוז-לאסרעק. זײן איםפולסיװער, הארציקער נײסט מיט דעם צעקריפלסן גוף איז װי א רינג אין דער אוםענדלעכע קינססלער־קײס, װןןס צים זיך שלעננלדיק פון דור*ד1רית. םולוז-ל&סרעק א גייס• סיקער ברודער 6ון *לע אוםרולקע א1יף די בײדע זײםן פון ריםמיש■ פליסנק סעין. סולוז-לאםרעק לעבם שיין ל#נג נישס. א סך מןנםפ&ר• סריסםן הץבן א־בערגעלעבס זײער רום. ער ןבעי, סוליזיל8םרןק, דער לײדנש8פםלעכער םאן ,א׳יף די קרופע, קורץ און דינע קיגדער-פיסלען/ דער קןרליק םיםן פןנלשבענדיק־אנכחיקלםן םענער-גוף נװי םען 6לענם עם זןגן) איז אװעק 8ון מזןנבםארםר פרינייםיק ־ פי:קס װי פאדיליאני. אין מ&ז־־לי&ניס צ־יסן הןם געשװעבס איבערן פן.נספ*ר• נ&ס 8 נר1יסע ה&סענװג. םען ה&ס געהן6צ אייף 8 סך ב:סע• רע נאך.םלחםח-צײסן, װי עס איז אין דער חירקלעכקײס. פ&־ דיליאני זעט איצס נישם, װי די עקבכרעכ.ר#דיק8לע רעװן• לוני&נערע װענדוגגען זזערן איצס 6*רש*כעוס. וױ םען בײס איצם ד&ם א1ים, א1י6ן םןנספ*רנ8ם, ד&ם 6ײנססע און גײס• סיקסשע א1יף... װ;ר װײ-ס א1יף װ&ס— *ז םען קוםם קײן פ*ריז איז אוממענלעך א1יםציםײדן די .יא• סאנד׳ — * ק*16 םיס א םןגנעשיםער אײגנ• שוזפש. ,יי&ם&נד׳ םײנס: ,סאנםפןרנאס׳, פ־נקס װי אס&ל ,שאםנו&ר־ ת&ס בארײס ם&נש• ם זדםר. 6*ר דע- םלחשה שלעגם זיך אין דער ,־&ט&נד־• פ&רו&םלען א מנין ײדישע קינסש• לער אין א1יך אײניקע נישש־ײרן. איצם איז .ר&ס&נדי 8 מ;1ם 6ין 8לע קינסשלעריש גיג• נײגסע קאסש&פ&ליםישע םעטע&רן, װ&ס 8אלן *י&פ אן אילפהער אק 89ייז. דן, אין דער קאסע, זענען געביירן געװ&רן די 8לע פאר־ שװערוננען ק.גן דער ק8נאניזירם;ר קינסם. די ראדיקאלםסע עקססרעסנםםן ה5צן 6ון ד8נען פר&קל&פלרס זײעיע דרײסססםע אידעען. ד&ס איז נעװען אמ&ל. - צײםן בײםן זיך ןבער םים א שנעלן סעםפא. איצם איז די ,י9סאנד' 8 גענונ-ל8נגװײליק *רם, תו יעדער אײנער קופס א1יפצוזוק ז־ינס * לאנדספ&ן. און װען *לשע פרײנס באגעגעגען זיך ד*, גײם מען *װעק אין * קלײן ששיל ק&פע מיס א זי6ץ: ,פ&רשױינרן די *מ&׳ ליקע ,ר&ס&נד׳. *םאל ה&ש :יך די 89־ױער קונסם ק&נצענם ירם א1י8ן ם&נסםאדשר. איצש — אויף מאגטפ*רנ8ס. 6:ן די אםאליקע, װ&ם ה&בן ז ך גרופירם ^רום ד,ס ,שאשגו*ר' איז, שײגם םיר, שוין קײנער גישש פארבליבן. די מפ&ל־קע װע־ן א־צס װ&ס *םאל זעלטענער דערס*נס. דעד ם5נספארנ*ס װײםם *בער זײער גיט, *ז די ם&נס• ם*רסריםסן ה&בן א1י£נע*קערם א־ן פ*־זײם דעם איצשיקן מ5נספ*רנאס. הײנש רריםלם רער ר5ם*נסי8.פ8רחל1םםער ם&נטםןרםר. װער װײסש, עס װעש א£שר קיםען * נײע דער־ו&כונג. גע־ שיכטע חורם זין ד*ך *ז1י *פכ איבער, דער בעסשער בײשפיל איז דער װירערגעבורט פון איםפרעסיאניזם אין רער פ&רם פין א ו ס ר י ל א ס בילרער. םיש י&ין צוריק, װען רער פום־ריזש, קיניזם און עקס• •רעסי&ניזם האבן *זיי שש*רק ב*אײנ6ליסס אין געװידקש, הןס דער אײנזאםער קראנקער אוטרילא באשײדן געמ&לס אייף *נזיכשס-ק&רסלעך זײנע ששילע פאריזער געםלעך. אוםריל* הןם זיך אןשר נישש גערעכש אייף *זא קןלןס*לן ע־ם&לג. איצם א־ז אוסריל* אײנער פון די *נגעזעענססע ל*נדש68עם ם&לעי. פערקװירדיק ב&שײדן זענען אוסרילאם בילדער. שײן, ז&יגפול און םיט * נר1יםן געשם*ק געם&לם- עס זענען םעל*נכןליש• א1יסנעזונגע:ע לידער װענן שסילע 6*רגליװערסע *לסע הײזער, לידער װעגן **רװ&רםענע *לםע געםלעך. אוםריל* דערם&נס אונז דעם *ם&ליקן פ*נםם*רטר — וו&ןײיז יצחק ליכטנשטײן (•1יס*9ארטדעש)