Literarishe bleter · 1926-12-17 · 137 (17.12.1926) · p. Seite 853

853 ללטערארישע בלעטער 137 זא לעא העניג אױ ורארשע קײן װ#ר• שע א־ז געקיסען צ6ארן דער עא• קאנסער ײדישער שרי6טשסעלער *ון קי:םס־קרי• םיקער, אזנזער םיםארבעסער י ע 6 ק ע נ י־ג, ל. קעגיג הןס דך ק1נר..שם נע■ װען םיס זײנע ארסיקלען װעגן ײדישע קונםס און ײדישע קינססלןר אין דעי חילג;ר .ײדישער װעלם*. זינס 12 י$ר װ1ינם ער אין לןנדןןן, װו ער 8רבעט אין .די .עײם׳ אין נאכײליקס זיך א־ן די בעסםע יידישע ליםערארי• שע אויסגאנן. אין ם1ילן װעס לע§ קעניג *ארנרעננען א עװײ װןצי. 6 שםועס פים לעןן קעניג-אין קיםענדן נוםער. א בוך װעגז יעקב נארדין (׳ון ארם־וף און לדלשן שןוזמןר״םוזײ אין נױייןןרק) דע־ יירישער נועוןםע־.םיז־ אי, נױ-יןן־ק היןם בוושדאםן א־ױם• :נובן^ן * םיך נעז־דםעט דעם יעבן אין שאען פי לןקב נןןרדלן. דןום ביך װןם אנשהאדטן גיןררלנם ברלז, םןטיא־ן איבןר אים ׳ ק־ישישן ןןעשאעונכען אין א םידשםןנדיקן בלבד-ןןנ-אםיע םין *דן י־נן װןרק, א־שיקיןן, יןצןנדעם, זגרונות איבעד אים א א.װ.-װעדגן הןןבן א ש״בות םיםן םחבר 8ין .םירעין אשרת׳. רןר םיזי בעש רע־־בןר רי אין, װעדבן האבן אב׳וד נןשריבן איבןר יעקב נןרדין, אז זײ זאין אננןבן, װןן און װו האבן זיי נעדרוקש ןײן־ן ארםלקיען איבןר א־ב אויך בןפ דער רחײ אויםלײןן םארן ביך ראקוםןנשן װיז ברלװ, שאשאנראשיןס, זעלשןנע אויסנאבן א. א. װ. — אז םןן זאל זײ קענןן אױםניזנן פאר דןר נןפיאנםןר אויסגאבע. די יענלקע,װןדבן װײםן װו םען קען נעשינןן אזןלבע דאקיםןנשן װערן נןבעשן אנװײזן דל אדרעםן 8ון דל אײננם־םןר 8ין די דאזיקן םאםעריאלן• בײ דאם ביך זאל נןבן אן אלזישיק אין אויששעשנד בילד 6ין רער רײבער םעשיקיש שון יעקב נארדין, בןםן םיר אז יעדער זאל םלםהעלשן אונז אין דןר ארבעט. יןדן אנװײזוננ אין םיםהללף װןש םיט דאנקבא־קײט אנגענוםןן װןדן און דל נןםען םון די םלםהעלשןר װןלן פארןשנטלעבש װןרן אין בוך. אלן דאקוםענשן בעטן פיר שיקן אוישן אדרעם שק םןקרןםאר אין םיםרעדאקטאר ד*ר יעקב סאבקיז .¥ .א ,במסז8 ,)5 .ז)פ 178 .£ 982 די רעדאקציע םזן יעקב גאררין־ב;ך: ו׳ר א. םוקדוני, לןאן קאברין, דד. יעקב שאצקי פון װאך צוי װאך נײע צײטן — אלטע פײגל געװען איז פןריקע װאך די .פײערלעכע״ עםנונג ס־נם ײדישן אקאדעמישן הויז, און די בויער און גרינדער האבן אלץ געטון, אז ײ ד י ש זאל — ,לא יזכר ולא יפקד׳: די ,מעדערנע שבמאדערנע׳ ס,יערס האבן נישט געקארגט קײן ״קאפיםלעך־ תהילים׳ פיש ״םזוזות״, מיט העברעישע רעדעס; ײדיש אבער האט מען געגעבן נאר אויםן שפיץימעסער, און דאם אײך—ארײנ• געבראקט ערגעץ אץ א העברעיש־פוילישער רעדע״ און גישט נאר אץ דער ,םײעדלעכער׳ שםהד״ נאר אויך אין הויז גופא — איז ״ נ ןן ר נ י ש ם י י ד י ש איז טאקע ײדיש אזא סארזעעניש בײ די אלע לײט, אז ם׳טאר זיך פים אים נישט װײזן סאר לייטף םשםעות, אזוי האלק די ײדישע פארזארגערי גײע צײטן - נײע לידער דןןס, ױאם ם׳קאנען בײ זיך נישט פועלן שאר, קערנער, ג. לעװין וכדומד״— װאגן צו סזן איצס זײטיקע א־ן *פרעמדע. אץ זאל פין קאנסערװאסאריע האבן פיר זוכה געװען צז הערן ײדישע לידער אין יידיש דירך װ. כענקין. אין .קװי פרא קװא׳, אץ ״פערסקיע אקא׳ זיגגט מען ײדישע לידער און םאטיװן (דערװײל, אפת, אין פויליש). לײב םיביריאקאװ, דער אלטער ײדיש-רוםישער אקטיאר, זיגגט ײדיש אין װארשעװער ,פילהארםאניע׳. די אײזער• גע װאנט װערס דורכגעבראכן: ״אז מען איז זוכד״ װערט די אײ• גענע ארבעט געטון דזרך פרעםדע:״ — זאלן נאר די אייגענע נישט שסעוץו פראסעםאר שאר, םענאטאר קערנער, דאקטאר ג. לעװץ — נעפט זיך אראפ א מזסר םזן ארדאנוװנא און סאװיצקא: אוז װו איז דער מחבר? .אזאזעל׳ אנאנסירט זינט עטלעכע טעג אין דער פרעםע דעם פערטן פראגראם, שיקט פאנאנדער נאטיצן, ם׳זענען זײער אױסםירלעך אויםגערעכנט די געמען פון רעזשיסער, מזזיקער, קיגסטלער דעקאראסאר, קאגםעראנסיע, פון א ל ע ארטיסטן אזן אסילי־ דער נאפען ס.ץ דעריקראס, װו די בילעטן װערן םארקויפט. עם זענען אנגעגעבן אויך ארשיםה סון 12 זאכן, װאס װעלן אויפ• געסירט װערן. סרעגט זיךב די אלע װפערן האס דאך עמיצער אנגעשריבן, םאו־װאס זשע ץעםט מען זיך מיט די מחברים און פ׳דערמאנט אפילו זײערע געםען נישטו מיתת-גשיקה נאכן רעש—א שװײגעניש: א שטילשװײגעניש: ס׳זענען געװען אץ דער פו־עסע םאניסעסטן, נאטיצן, םעלדונגען װעגן דער םײערוגג סונם סז־יאריקן ױבל פזן דעם ײדישן ליטעראטן פארײן אץ װארשע, אץ פלוצים — א ו י ם פיטן גאנצן ענין. באדארף פען, הײסט עס, געבן א טרויער־אנאנס מיטן באקאנסן נוסח: .אין יוגגען בליענדן עלסער איז אויף טלאםאצקע 13, בײ זיך אץ דער דירה, אויסגעגאנגען דורך״. מיתת נשיקה א סײנע אידעע. די לויה — אױםן װארשעװער ליטעדאריש־קינםסלערישן בית־עלמין׳. ״חםד של אפת״ — א נײ שטיקל ארבעט! װיל־^גע אוז װארשע איז פען אזוי געזעסן אויף דער פרעסע קאנםערענץ אינם ציםערל פונם ליסעראטן •םארײן, — די צוויי ווילנער און די צוואגציק ווארשעווער. האבן די צװײ װילנער דערצײלט ״װעגן ארבעט, אויפסוען, װילן אזן פערםפעקטיװן, און די װארשעװער האבן געהערט און געגאפט: איז עס אפתע װאר אדער אויסגעטראכטע םאנטאםטיק? 6 טויז. בדיװ, 15 טויז. עטנא• גראסישע נופערן, 10 טוח. סערמיגאלאגישע װערטער, 18 סויז. ארכיװ־םאטעריאלן אץ אזוי װײטער. האם יעדער אײנער בײ זיך געטראכס: װאם װילנע קאן? אץ אץ הארץ מקנא געװען. ג. ם.