Literarishe bleter · 1926-12-03 · 135 (3.12.1926) · p. Seite 810

135 זא ליטערארישע בלעט*ר 810 א י ן לו ע ל ע ר יצחק באשעװים׳װארשע דינע״ גןלרןנע גזשיװע. די סוומע װוילערישקײם 6ון 8 גרייס• שטעםיש םײדל קיקס ין *רויס, און אייך 6ון אירע גרויסע״ אשענע, גנבהש-בלינעלענדיקע אויגן, װעלכן קיקן זיך אײן אין יעדער םןנספערשוין םים ן8ענעס חשק. זי איז ערגעץ ןנגע• ששעלס, װי זי זאגם, גײס ארוים אינדערשרל, קוםס עוריק ןפס *םילו אין מיםן דער נ*כם. דער םםרוזש לןןזס זי שוין ןןרײן.?נגעסון איז זי שײן, שסענדיק זויבער. אויף אירע דינע, הויכע פיס סרןןגם זי העלע, גל8םע זןקן. נןםש ס׳איז שוץ אידט דריי 8זײנער בײנאכם, ברעגס נןך דן דןס לעםעל אין געלן בלעכל אדײנגערוקם. לײבזש בןר ליגס אין גרויסן בעס אץ רויכערכ 8 גראבן פאפירןןס *ון מןכןרקע, נע• װיקלם אין צײםונגס־פ^םיר• 8 ייד 8 הויכער םים 8 םץ בלינדן שביביקן הויקער בײם ם*מע ק8רק. זײן ■נים איז ברוין, געל, סשוגוןישװ^רץ, םים םי2ע, הןרםע קנײטשן, זײן קײלע• כיק בערדל זזם-אוים װי 6ון 8לסער װ^םע• 8ײ8ל 8 ײד 8 נברן איז א6ילי 8 נניד סץ זײן אײביקן םסחר פים גענז, װעלכע ער סלעגט אזיסקוי6ן אין די דעדסעד. הײנם הןס זיך אם-רער םסחר, װי ער זןגס אויםגעלאזט אץ צי קײן ^נדערן קען ער זיך נישט נעםען. לעבט ער סאקע כםעס בלויז דער6ון, װ$ס ריזשע ברעננס אין שםוב ארײן, חברט זיך םים חברה נדשאים און כאשס ן6ט יריין 8 כים בײ 8 בר-םינן• 8 װיץ האם ער נישס שײנס, הןט 68ילי אמןל געהאם עסעס נעשע6סן םים דער םרשעת אץ דער רעצסער זײס קעלער, ןבער נונ• דעסםװענן זיבם ער ןפ שעהן לאנג אין בת־-בדרשים און הערס לערנען םשניות• שוין נישס קײן ױנגערםאן, איז שוין עכלןכע זעכציק אץ קען נישם שלןםן בײנ^כם• אז רוזשע קוםם ארײן, זאנם ער: — דער ייננ װוינס שיץ דן... — שוין יעצם? — סרעגט רוזשע און קוקם זיך אום — כ׳זע י$ך איס נןרנישס... — אויסן קאסםן ליגם ער, נבלה אײנע — זןגס לײבוש בער - כ׳הןב דןך אים נישם געלײגט אונםערן בעס... דאנקען נאס, אין שםוב איז חײםער י8 8 לןקאםןר. םים די ערשסע צװײ איז אסילו נישם גום געװעזן. דער ערש• סער הןם ןענעװוינס 8 חודש און קײן צװייער נישס ב8צ8לס. דער צװײםער האט 8זוי שםארק נעסשעסעם םיס רוזשען. 8י דער 8לסער האס אים געםוזס 8רויםײ8ר6ן בײם קןלגער. 8 ױננ םיט 8 פארך איז ד$ס נעװעזן, 8 שוםה, און געהאם הןס ער 8>8 העזה-רוזשע שםײכלם אזש אייף 6ון הנאה, װןןכ ס׳איז י8 8 םענםש אץ שםוב, רוקס איויס דןס לעםשל אץ זןגם: — כ׳גײ אים באקוקן, הערםס, טאםעז - ם׳דןרף זען, װאס םארע יןלר ד,ץםם געברענגט... זי גיים צו םיסן לעםיל און באלײכס אים. דער לאנ• גער ױננ, װ$ס איז געלעגן הינסער דער דיקער, שװ^רצער קאלררע, הןס נןינישם געםוזט שלןשן, מײל װי נןר דוזשע א ז ציגעגאנגען, האט ער צו איר אן עסן געםון 8ן א1ינ, 8 שיקלדיקס אין 8 לוסםיקס. דוזשע הןס שארנעסן, 8ז זי ד,8לט 8 לעפסל אץ רער הןנס אי1 8 ■*סש געםון םיס בײדע ל8י• קעס 6ין נרויס שסחה. דןס 6ײער הןם זיך 8 ר,ויב געםון ר1יס און דרןענדיק און ■8לד צוריק ^רןאגעש^לן. — א1י, טאםע, ר׳איז ד$ך גישם געשלןשןן ער הערם זיך ד$ך צו צו יעדער תארם, מןס פיר רעדןי. שםןלע, םײכסע סרעש פירן אין קעלער ארײן. סןג און נאכם שסײם י| 8 חשנית, ם׳שלןגם אין •נים ןר״ן 8 16יל• װןרעפער ריח פון םײז. דער נידעריקער, געװעלבסעד םושיס 6ון שװארץ־געװארענפ ציגל הויערם גידעריק םיס דער שװער• קײם שץ 8לע םיר שםאקן, בלינד און אוםברחפנותדיק, גרײם תיכף צי דערדריקן דעם, װןם װעם 8יײן אונםער אים. ןבער אינעװײניק װוינען מענסשן. אין לןנגן, םי8ן און שמןלן קןרי• דןר רעכםם װוינען נ־שם קײן ײדן. אין אײן דירה װ1ינם 8ן אלסער, הןלב-געלײםםער ג1ײשער סםןליאר, סיםער װוינען צװײ נעשסיפלםע שיקסעס. אײנע פין א יאד עטלעכע דרײסיק, 8 ד,1יכע, ששענדיק פריציש ןנגעםץ מים א הוס איבער די חיצפהדיקע אויגן. זי גײם שםענדיק איבערן קעלער גיך און םים עזותדיקײם, װי זי װןלם כסדר בײז געװעזן, װ$ס זי װ1ינם אין *וא לאך, װןדםשעם צו מיס קללות. ס׳שפעקס 6ון איר שסענדיק םיט ביאנ6ן, םים שלעכסן פודער און נןך םיס עפעם טריפם, םון װעלכן ס־שלןנס אזש ביז חלשות דער ײדישער נאז. פיס איר ציזאםען װיינס אירס א שמעססער, 8 קלײנע, א ברייםע, םים גראבע, רויסע 6ים, װי קלעצער. יענע איז אלעםןל בןלװים, סרןנם א1י6ן קןפ א דאר6יש םיכל און קריכס ארוס בלויז אין א האלקע. זי האדעװעס דער שװעססערס א קינד, איז א גוסע אץ װאלם גערן גןיכאפס א שםועם ם־ם די ײדן פון דער לינקער זײס, נןר זי הןט 8 פנים ם1רא 86ר דער עלםערער שװעסםער, םןר דער םרשעת... אין יעניעם מינקל ארײן קייכן דןס ןפס שכורע גיײס. צעקנײסשסע, אץ םראנסעם, מים שטארק נעקנײםשםע, געלע פנימער, װי נאך יארן זיצן אין קריםינ8ל. זונםיק אץ חגא הערם םען פון דארסן שפילן אייף 8 הארסאנקע, סאנצן• 8ם$ל שריים םען שץ דןרסן .נעװאלר״. עםעצער שלאגס די .םרשעת׳, און יענע װײנם סקןםליעס, ײי 8 געשלןגענער הונס. אין דער ללנקער זײס זענען שאראן צװײ שסיבן. די פענצסער גײען אין נןם ארוים, נאר זײ זענען אזיי סיף, אז איבער זיי ליגן אײזערנע שטוכײסן, א1יף װעלכע ם׳נײם דורך. אינדערהײך איז פאראן 8 זײף-האנדל, און נישט אײנםןל שםײען דא ן גאנצן סאנ שורית שון האלבע םיס... ם׳קוקם ז ך אײן אין דער װיססאװע... אין אײן שסוב װ1ינם ש1ץ שון יןרן לןנג טעםע רחל םיס דער שװינדזוכשיקער םןכסער. אין דער גרייסער שםוב װוינם לײבוש בער םיס זײן אײנציקער, שיינער םאכשער. כאשש ם׳איז 6ינצסערלעך און אין סריבע סעג ברענם ד$ 8 נן6ם לעפפל, איז די שםוב אוישגערןםם, די פןדלןגע איז געװאשן. די װענס ז$נען בןהאננען םים 8לסע רןנדלעס, אײנגעװיקלם אין ראזע פ^פיר. די בעסן, 6ון װעלכע אײנס איז םשונה גרויס, ברײם, און דערצו נישם געש^רבס, זענען צוגעבעם םים פרעכםיסע פלושענע קאלדרעם, ר1יםע און גע• שסיקםע. אויף דעם דןזיקן לוקסוס אין דער םונקעלער ארעם• קײט גאפןם םען זיך לאנג, פ־קראצם אין שפיץ א1יער אץ מ׳חזרס איבער צ1ם װיפלםן ם$ל: — פ^רע שײנע קןלדרעס איר האם דאס, רוזשע... װו האט איר דןם צונעלקחנס *זעלכע קןלדרעסז״ ס׳איז קײן ליגגם נישס• רוזשע הןם זײ ט8קע געלקחנס, װען זי הןס ^םןל געדינס אין שעדלעץ. ןנער הײנם דינס זי םער נישס• 8 הויכע, 8 שםאלע, 8 װײםע, אין 8 קלײן ןרויפגערוקט היטעלע, 6ון װעלכן ם׳קיקן 8ר1יס 8 6ל8קס•