Literarishe bleter · 1926-11-26 · 134 (26.11.1926) · p. Seite 802

134 .זא ליטערארישע בלעטער 802 אגקלאגן םלר הייבן באקיםןן םין רייםןניע >ן-קלןןנן אויף דעם בלבער־ *גענט ה׳ הירשבײן, װןזם אלז דןןים נעװןן בידלק םיט ןםלןכע חדשלם, באקיםןן *װאנםן אין נישט עדלי־רלקם דל באשטןליננען• *ױל, לםשל, הןזבן םלר באקוםןן ברלװ םון ה׳ עזרלאל נ־לנבןדנ (ב*ט*שאנל), װו צ. א. שרייבט ער אונז, *ז *זדלק םלט 4 חדשים אלז גןקיפןן אין אונזןר שם*ט * נןןךלסער ה׳ הלרשבײן םון װארשן, װןל־ כע־ ה*ט זיך נןם*לדן *לם םארטרעםןר םון ם׳ קולטור-ללגן אין *נ• גענוםןן באשטעלוננןן אױף ידישע ביכןר, צװישן *נדןרן בײ דןר הלנער ײדלשע־ לײ־ביבליאטןק ם'ה*ט אולף דןר באשטןלוננ נענןבן *ן *נגאבן 9 ד*ל*ר. דל ביבלי*םןק ה*ט םיל ם*ל נןשריבן און קײן ביגןר *לץ נלשט באקוטןן. דןר ח׳ נרינבערנ בעט אונז זלך צו אינטערעםירן םלט דעם ענין, ״טחםת ןם האנדלט זיך אלן * ■*ר ד*• ל*ר, װןלבן וענןן סיט שװערן םי צוזאםןנגןנוםען ם*ר דןם בװןק צו קולםן ײדישן בליער, און *ז אונוןײן ײרן זענען שולן י* *ם*ל אלבןרצײנם נעװ*רן צו קולםן אין דער ביבליאטןק א 8*ר ײדלשע בל5ן־, ק-יםט הי הירשבין און ם*בט *ן * *:טולשוננ/ ם־ר ה*פן װענן דעם ןנין אלבן-נןנןבן דןר קולטור-לינן און 6*־נעלײנט אים עדלײריקן. אלצם קיטט אין * בריװ פון 11 נאװןםבער םון נאלאץ םון ה■ א. בץ און װלדן־*ם*ל םלט טענות צו דעט ועלבן ה׳ הלרשבײן, װעל• 5ןר אלז ד*־ם נןװע;, באקוםען גןלט-םופןם (* 115 ד*ל*ר), און *רולטנןשלקט נור * קלײנן טײל בי*ןר, דל איבןדלקן בירע־ — עד הלום נישט *רולםגןשיקט. דןר הי כץ, װןלכןר אלז שלןטל׳ם *רוםגע- גאנגןן טיטן ה• הירסבײן צו * רי ב*ק*נטן, ה*ט םלל ם*ל נןשרלבן און נןט*נט דל איבעריקן ב*צ*לטן בלגןר און קײן שום ענט6ע- ניסט באקוטןן. דןר הי בץ קל*גט זיך: ,ם*רװ*ם קוםט אלם םארללרן, *ז פיל נןלט און דןרצו־נןך ד.*בן אוםאנגענעםלןכקײטן םץ די ■ע־ז*נןן, װןםןן ןר ה*ט רןק*טןנדירט דןם ה׳ הלרשבײן*. איבע־גןבנדלק װןנן דל *נקל*ני, דארף םען באםר״ באדויערן װ*ט צוליב דןר אוטםינקטלעצקײם 6ון אוט8*־*נםװ*רטלןגע *נןנטן שעדיקם םןן דןם *זוי אויך שםין םצב אויםן ידישן ב־גן־־םארק. װארשע י ס פ ר ״ פארלאג ,אח ערשינען שוין אר םפעקט מרדכי ת ד ר ס 1 אין 2 טײל ראמאן <* גילדן פרײז ,"זסנ^סזוס״ אדרעס: 23 1ז1זײ316א .ק 6*ר נזנלט: 13.196 ־17 .ס .א פארלאג ב. קלעצקין ש1ין ערשינען צ• פרעם מיין ביכל 6ארגר<0גרסע און ^*רבעסערםע א1יפלאג5 ןרסטע העםט — 1,20 גללדן. צװײטע הע6ט — 1.21 נילרן. שולן - ד*ב*ט. אדרעסל 23 נט1 ,'1•1161סע8, דןי־ נײער *ררעם פין משה לערער איי; װארשע, פשעיאזד 4, דירה 5. ל.אנװעיעװס ״ועו געדאנק״ אין װ.י.ק.ט. ל.אנדרעיעוום פיעסע ״דער געדאנק״ איז געבויט אויף דער דערצײלינג, װאס אנדרעיעװ האט צוריק םיט א יאר צװאנציק אנגעשריבן אונטער דעם זעלבן נאםען. די טעמע איז ארײן אנדרעיעװישע•. םענטשלעכער געדאנק מיט אדלער׳פליגלען, װאס זענען דורך אן אומבאשטיםטער ,האנס׳ פעסט געפענטעט. דער געדאנק רײסט זיך אין הויכע הויכן און איז װי מיט א שװערן בלײ צוגעשמידט צ,-• דער ערד. דער םענטש פלאנטערט זיך אין אט דעם אײגענעם אינעװײניקסטן געראנגל. עם קומען פאר דורכ־ לײטערונגען, הארות, און װידעד פאלט אן א געדיכטער נעפל, װאס פארהילט אלץ און אלעמען. ד״ר קערזשענצעװ, דער הויפט ־ העלד פון דער פיעסע, איז דער יעניקער, װאם װיל געװעלטיקן איבער זײן אײגענעם געדאנק. ער איז דער ^אויבערמענטש/ ער איז זיכעד, אז עד װעט מיט זײן אוצר, מיט זײן געדאנק קאנען העדשן װי ער װעט װעלן. ער פארפלאנטערם זיך אין זײן אסאליקער ליבע צי דעם קאלעגע דעם שרײבערס פרוי. קערזשענצעוו פארטראכס עפעס א װילדן געדאנק: הרגענען זײן קאלעגע, סיםולירן זיך פאר א םש־גענעס, און דערנאך צוריק געז־נט װערן און צונעמען זײן געליבטע פוגם טאלאנטלאזן שרײבער. און עס גײט אװעק א משונה־ דיקער שפיל פון זין און אוםזין, פון קלארן און א־מקלארן. צי איז דער ״קלארער״ געדאנק מנצח׳ צי פארפלאנטערט ער זיך גאר אין די פסיכיש־טונקעלע געהײמנישן פונם םענטשלעכן געדאנק״ ל. אנדרעיעװ קאן דא גארגישט פארענטפערן און באלויכטן. ער איז מכתמא אלײן אײך פארפלאנטערט געװארן, און אינאײנעם מיט זיץ העלד געפאלן א באױגטער פון עפעס״• װאס אזוינם, װאס איז העכער, שטארקער און םעכסיקערסונם שװאכן/דערשלאגענעם, צעשרויפמן מענסש. זיגמונד טורקאוו האט גלענצנד, םימ גרוים לײדנ־ שאפט און צאפל זיך א־ינגעלעבט ״אין דער שװערער ראלע און געשאפן זײער אן אינטערעסאנטן טיפ. ער פירט אדורך ~די פאר־ ש־ידענע סצענעס פון דעם קלאר־משוגענעם ד״ר קערזשענצעװ מיט טיפן פארשטאנד אץ מײסטערהאפטער אמתדיקײט. נישט אײנמאל, בעת דער פארשטעלונג, גײט בײ אײך אדורך א צימער איבערן לײב. זײער רירנד און הארציק שפילט פר׳ אלטבוים. מיט טאקט און פארשטאנד פירן אדורך זײערע ראלן א. דאמב, מ. מעלםאן. גאנץ נישקשהדיק זענען נ. ליפםאן, "לוריע־שפיגעל, ראפעל און הירשפעלד אץ זײערע קלענערע ראלן. די פארשטעלונג אינגאנצן גענומען איז געשטעלט פײן, זויבער, אויםגערעכנט. און ס׳איז באמת א שאד, דאס זי איז נישט דערגאנגען צום ברײטערן ײדישן טעאטער־עולם. נ. מ. פארלאג ״אחיספך״ װארשע שוין ערשינען יעקב דיבעזאן הנא ה ב י ם והנעימים אדער דער שרוארצער ירנגערמאבטשיק פרײז סל-׳עי גילדן אדרעס: 67 .ק ב2 1>1*16סוז ,3*3צ5ז3^\ ,?1 £ 13 0 \ 8 6*ר נע9ד: פ• ק. *. 13.196