Literarishe bleter · 1926-11-26 · 134 (26.11.1926) · p. Seite 799

799 ליטערארישע בלעםלר 34 ן זא זענען נישט נזןר א־רעאליםטן, זי׳י זענען מוזרטירער דערןוו. אין ןןנגעויכט פון אט רי זזלע ארנעטן איז אוםזיניק עו רעדן װענן אונטערגאנג ןןדער װענן ה^פנונגסל^׳יקי־ם 6ון י־דיש און *דישער קולטור אין אמעריקע זויליכ דעם, װאס די אײנ־ װאנרערוננ איז *ןפגעשטעלט. 6ארקערט, געיענט זענען ד/ און טײן װינזויקייט בתיצם, װאס זאגן פןןרוים, אז דוקא װ״יל רער .רעזערװואר 6ון ײדישקײט• (די אימיגראזויע) איז 6א־שםוןפש געװא־ן, װעלן ם־ר דא בלױז שטארקע־ שליסן רי רײען און זיצן אזיף אײנענעם באראט גוטצומאצן דעם 6ארלוםט, װאס די איםיגראנטןיפרעסערם הזןכן אינז אארשאפמ םיט זײערע נעזעצן בײע ביכער ס א לעיןלעס—שיםה םילצי. דראםאשיש! פאעדע א־ן צען בילדער. װילנור פ־ םין 3. קלגצקין״ 1926, 191 ז• .שלםה םולבױ — באדאנדלש די צײט, טום; ט־; ראוב:־. םולטו שננ־יאד אץ דןד ײדישןה גןשיבטן. א. לע־ןלןם שאםט או־ף * זינדע־באד; םולבו״טלם א שאנשאטט איץ םדויטן־. דיב- מןד און נלויבוקן. םולבו א־ז נןנעבן גןזאר; א־ן דןד דײבער״ שא־ביקן־ םב־בה און קעניגלעכן הױף, פון ײדישן צטת. באזונ־ דןרם אינטן־עםאנט שירט א־ודך א. לןיעלןט די קעננזײטיקן השיזות אין באצױננןן פץ דוד דאובני אץ שלבה פולנו. ס ה. ל י ױ ו ק — דורך זיבן נ(־טן (לידער) קאאפ. פ׳ ,קולטור״ליגע׳, קיעװ. 1926, 96 ז. (נעירוקש אין 2010;קז.) א־ן דןד קלײנןד זאטלונג נײען אדײן 3 צ־קלען ־ לידןר: או־ף ם־בודער װענן(1916), נןזאננען דורך אומקום (1920—23), םאנעטן־דינג (1922). ס ב. גלאזםאן — פא:*נדעדגע6?ל (ד^רגײלינגען). קאןןפ. 6׳ ,קילטוריליגע׳, קיעװ, 1926, 44: ו. (געריוקז אץ 2100 עקז.) דאט ביך נןסט אדום 10 נא״וןלן (דןר םוף• אקעא םעזששן איד גיטע, אשד, דער ןרשםןד טאג, הדם, צװײ קל־נן םעשהלןך. א םעשה ם־ט א םאט־אט, טענות, זאל עט ב־ןנן;. ס 3יסע פרעם — םײן ביכל. פןןרן ערשטן שיד-יאר• *װײםע סארגרעסערםע און 6ארנעסערטע א(יפל5גע. א־לוםכרירס פן חײם ה&נפט. פ־ ב קלעצקץ, װןורשע 26^1 העםט 2, 48, (95-49) ז• ס י ד י ע 1 ת 6ונם ז)יבעסנדן ארץ-ישראל. ערשײנט יעדע צױײ װןןכן. 1926, װןןרשע נ׳ 1, 10 נזןװעםבער, 16 ז. ס זןלפןןנס ד ןן ד ע—שזןרטןןרען פון סןדןןםקןןן. פון םרןןנצ1יױש םןןרק ראקןןװסקי. ביבלי$טעק ם. ראקאװסקי. װארשע 1926, 152 ז. ה1יפם״פארק1יף: קאאפ. .ביצער׳, נאלעװקי 28. שאדטאדןן סון טאדאםקאן אױ פץ די באר־םטע קיאםישן װערק אין דעד װןלם * ליטןראטוד. עם >.ױ פץ די באליבטבטע ביצןר בײ דעד ױגנט. אץ ײדישן ערשײנט דאט בוך צום עדשטן םאל. די לדישן טאלקם לןזעד אין ױננט װעלן נעײן ליײנןן דאם ביך. ס ד׳ר י. רובינסשיק-די 6־1י אין איר זויג״קיני סןפילערע בןןהאנדלינג םיט 28 בילדער. םעלוצע 6ארלאג 6ין װײםרוסלןןנד, םינםק 1926, 118 ז. (אין 3000 עקז.) אין ציך װערן באהאנדלט םארשײדןנן פראגן םין נעשלןצטם לעבן פין א סוױי און װענן דעם, װי אויפהאדןװןן א קינד, געשריבן אץ א לײצטער םארם. א טײל סון ביך האט זיך נןדרוקט אין הטשײ־ם א־ן .רו־םן שטע־ן־. ס אברהם לעװ — םגלת אסתר. פרײ 6ןןרײדישם אין 6ערזן. מילנע 1925, 16 ז״ ס םארװירקלעכינג— ןן זןןםיהעפט ארייסגעגעבן 6ון ס^לעסט־נא־ארבעסער םןןנד, תל״אביב 1926, ןןקסןןבער, 64 ז. םיטלען. אנער זײ װײםן אויך, אז כל־זטן די שולן װןלן נישט זײן זןלבםט־באצאלנדיק, װעט נישש םוינן. ם־ט אנדערע װערםער: רי שולן םוזן אייםנעהאלטן װערן דורך רעם רענלםעםיקן שצר־ לםור פון די קינרער אלײן. קאן רןןם דערװיזן װערןז געװים. אויב עפ װעלן זײן נענונ קינרער, םער װי איזט, װעט װעצנ־ כלעך אדער םוןנאמלעך 6ז, די קינדער נוםא ארײננעםראנן װערן גענונ אױף אויםצוהאלטן רי שול; או־ף צןןלן דירה־נעלט 8אר די לןןקאלן, אויף צאלן שצירות די לערער. נישטא קײן לערער א־צט אין קײן אײנער 6ון די שולן, װעםען עם קוםש נישם 6אי היפשע חדשים נעהאלט. די לערער װעלט־ליטעראטור ס דער לעקטאר פ.ין דער ריםישער שפראך אין לאנדאנער קײן־קאלעזש, פירסש סװיאםאפאלק״מירםקי, האט ארויסגעגעבן״ אין ענגליש דיגעשיכסע ״פון דער הײנטצײטיקער רוסישער ליטעראטור זינט 1881 ביז 1925. ס אין אסלא איז געשטארבן דער נארװעגישער שרײבער האנס קינג' ער האט געשריבן ראמאנען, געדיכטן,. דראמען. אײניקע פ־ן זײנע װערק זענען איבערגעזעצט אויף דײטש. ס אין פראנקרײך איז ערשינען דער פיגפטער (לעצטער) באנד פון דער אנטאלא^יע פון דיכטער, װאס זענען גע■ שטארבן אין דער פלחמה' אין די יארן 1918—1914. ס אין אמעריקע האבן א גרויסן אינטערעס ארויסגערופן צװײ בענדער געדיכטן פון' יאסעףאוסלענדער. דיאפ שטאמונג פזן דעם דאזיקן דיכטער איז דעדװײל א געהײמענים. ־ ס אראקטשעיעװ האט צוריק מיט יןורן אײנגעלײגט אין א פעטערבורגער באנק א גרױםע סזמע געלט אלס א פרײז פאר דער בעסטער ליסערארישער ארבעט װעגן אלעקםאנדער דעם ערשטן. די דאזיקע סומע באטרעפס איצט מיט דעם פראצענט אן ערך זיבן כיליאן פראנק. ס״פאקסים גארקיס דאמאן ״דעלא ארטאמאנאװיך״ דרוקט זיך אין המשכים אין ״בערלינער טאגעבלאט׳ (אין דײטש). ס סטעפאןצװײג האט דא נישט לאנג ארויסגעגעבן א ביכל ,ערינערונגען׳ װעגן עמיל מערהארען. מיט װעםען צװײג איז געװען פערזענלעך באקאגט. ס מ. רײנהארט האט אין ״דײטשן טעאטער״ (בערלין) אויפגע• פירט א נײ שטיק פון*א ױנגן טשעכישן דיכטער, םראנטישקא לאנגער; דאס שטיק הײסט ,פעדיפעריע׳ — פונם לעבן פון דער ,אונטערװעלב׳. ס אין פארלאג ״הארען״ אין בערלין איז ערשינען א רײ־ כע ביאגראפיע םון ק נ ו ט ה א ם ס ו ן, ארויסגעגעבן דורך ק. ד. מארקוס. ס טאםאס מאן האט זיך אומגעקערט סון פאריז, װו ער האט געהאלטן א רעםעראט. איצט האט ער ארויסגעגעבן א בוך ״פאריזער רעכענשאפט/ װו ער באשרײבט די אײנדריקן פון זײן רײזע. ס געטעם דראםע ״קלאװיגא׳ איז באארבעט געװןןרן אלם א ןןפערע אוז װערט איצט געשפילט אין לײפציג. ס אין אן ארטיקל פון טשארלי טשאפלין װעגן געלעכטער שרײבט סשאפלין: ״איך װער תמיד צעטופלט, װען ם׳פרעגט םיך, װי אזוי איך רוף ארויס א געלעכסער. איך הןןב מורא, איך זאל נישט מיט פײנע ערקלערונגען ז רױםרופן קײן געלעכטער׳. ״דער ערפאלג פון א קאמיקער קומט דערםזן, װאס פאר א מענטשן איז נישטא קײן גרעסער פארגניגן, װי צו זען דעם חבר אין א נארי• שער״לאגע׳. .איך האב מײן טיפ נישט צוגעטראכט. איך האב אים ןןפקאפירט פון די׳מענטשן, װעלכע כ׳האב געטראפן אויף דער גאם׳... ס יאקאב װאסערמאן האט ארויסגעגעבן א םרישע ערצײ־ לונג א. נ. ״דער אופרוהר אום דעם ױנקער ערנסט׳.