Literarishe bleter · 1926-11-26 · 134 (26.11.1926) · p. [Seite]

פדײז 50 גר$שן — (20 זײטן) פרײטיק׳ ל>2 נאװעמבער׳ 1926 ד־ביפראר־בזני א־קופטדירטני װאעשריפט פאד 5ליטעדאטיור 1■ טןיאטעדאוןקונסט יזרריד פארכלאג 3.קקעעקין,װארש^ דער אמתער בערנארד שאו / װ א ר ש ע זאגן פון אן עסנטלעכן כיבוד, װאם די דײטשע אקאדעמיע פאר קונםט און װיםנשאםט האט אים צוגעטײלט, אויסקלײבנדיק אים פאר דעם ערשטן םיטגליד פון דער נײ־געשאםענער סעקציע פאר ליטעראטור. הויפטמאנס אפזאג אבער האט געהאט אויסשליסלעך ז א כ־ ל ע כ ע מאטױון און עס האט דערפאר קײנעם נישט געקאנט אײנםאלן, צו װעלן מאכן דערפון אן ״אםערע״. עד האלט נישט— הןןט ער דערקלערט—פון א מלוכהשן פראטעקטאראט איבער דער דיכטונג און ער האט דערפאר נישם געװאלט האבן קײן שײכות מיט דער דאזיקער אינסםי־ טוציע בכלל. דאס איז אלץ. זײן אפאזיציע האט נישם נעהאם קײן םםיליסטישן ,םאינט״ און זי איז דערםאר געבליבן אומבאמערקם פון דער גרויסער װעלט... ש א ו אבער האט אין תוך גענוםען קעגן דער נ א ב ע ל י פ ר ע מ י ע אלס אזעלכער גארנישט װאס צו זאגן. ער האלט אודאי זײער פיל פון דעם שײנעם מעצענאטישן געדאנק, װאס װיל ערן און פעדערן דאס דיכטערישע שאםן אין דער װעלט—אבער ער האלט, װײזט־אויס, נאך א סך מער פון דעם ראםינירםן גליק־געםיל פון דעם גײםטיקן עגאיסט, װאס װיל שוין ליבער זײן א רגע א מאטעריעלער א ל ט ר ו א י ם ט, אבי צו קאנען מאכן דערבײ דעם גרויםן קלינגענדיקן װיץ, װאם זאל פארטאמלען מיט זײן אוםגעריכטקײט די גאנצע װעלט.. אזױ איז בערנארד שאו... פונדעםטװעגן אבער בלײבט דער פאקט פאר זיך אלײן גענוג אינטערעסאנט, דער פאקט: בערנארד שאו אלם ,פאעטא לאורעאטום״. די פון בערנארד שאון אײביק איראניזירטע װעלט־געשיכטע האט זיך איצט םון איר זײט געפרוװט נוקם זײן אין אים אלײן מיט—קעגן־איראניע. זי האס אים געװאלט צװינגען, אויםצוטון אויף א רגע דעם מ ש ה ג ר א ם בערנארד שאו האט, פארשטײט זיך, אויך דאסםאל געמוזט האבן דאם םאםע לעצטע װארט—אזוי װי תמיד. א גאנץ לעבן האט דער דאזיקער דעמאנישער װיץ־קאפ זיך םארנומען דערמיט, װאס ער פראדוצירט אלעמאל נײע בליציקע א י ב ע ר־. ר א ש ו נ ג ע ן פאר דער װעלט—און ער איז איצט געבליבן געטרײ זיך און זײן קאפריזנעם גײסט: ער האט די נאבעל־פרעמיע נ י ש ט אנגענומען. יארן לאנג האט דער אלטער ארלעקין געלאקערט אין דער טיסער באהעלטעניש פון זײן בײזער איראניע, געװארט און געהןןרכט מיט אײנגעהאלטענער שפאנוננ, צי װעט זיך די אםיציעלע װעלס בכלל װען עם איז װעלן ארײנלאזן אין א ,םעזאליאנס״ מיט איפ, דעם קאסמישן לץ און חוזק־םאכער, און צי װעט זי האבן דעם מוט און דעם גײסטיקן כח, צו מאניפעסטירן איר דאנקבארקײט סאר דעם םוװערענעם שפאט, װאם שאו האט איר גענעבן צו םילן — און איצט, אז זי האס זיך אנגעטין א כוח און שוין יא ארויסגעװיזן דעם דאזיקן געפערלעכן מוט, האט ש א ו, דער קאלטער בײזער דע• םאן, ערשט רעכט נישט פארשטאנען איר ,לײ טישקײט־ און האם איר צוריקגעװארפן דעם גאנצן כבוד... דאס איז ד ע ר װ ײ ל דאס לעצטע שפיצל, װאס ש א ו האט אפגעטון דער װעלט. און אפגעטון האט ער דאס נאטירלעך אױף זײן אײגענעם ״קאמעדיאנטישן* אופן, מיט א גרויסן גלאנצ־ פולן זשעסט, םיט א קנאקנדיקן 'שלוס־עפעקט, װאס װעלן אים אן א ססק אײנטראגן פרישע הילכעדיקע אפלאדיסםענטן בײ דעם עולם׳ װעלכער האס ערשט איצט באקומען די אםתע איבערצײגונג, אז ער האט זיך אין ש א ו ן נישט אפגענארט, אז שאו װעט אים שוץ אזוי אײביק אםוזירן מיט זײן עלעגאנטער םאראכסוע, םיט די םזיזנםער בונסע בליצן פץ זײן בײזעד דעםאנישער װיציקײט. דער דײטשער דיכטער נערהארט הויפטםאןהןןס מיט עטלעכע װזןכן צוריק אויך געהאלטן פאר נויסיק, זיך אפצו־ נעונןוי