Literarishe bleter · 1926-11-12 · 132 (12.11.1926) · p. Seite 749

749 ליטעראריעע בלעטער 132 .זא ס׳הײונן זיך אן װײון ם מנ־ם 6ון דערגענסערונג און םרײנס• לעצקײס צװישן די צ־וײ אווי זיך נאענםע א ן דאך 8ז1י דער• װײםערסע ליםןרמרישע לאגערן א ן ■י־לן. װןס םוט זיך דןןם, צום טײװל? #ז ם־קימם צו6ארן אזא #$עם װי ל ײ ו ו י ק קײן פוילן, םים װעלכן דאס צאנעגנען ז ך דארף נישם םער קןםםן װי א פןןר צענדליק טרים, כאפיס זיך גןר קײנער נישס םיס אים זיך צו זען, נאר צו מאיאקןןװסקין, אדער ם א ק ס .זשאקאבן, צו װעלהע ם׳דארף הזכן טייזנסער װיזעס, רײםן זיך אלע• ער םאי־םלעכס זיך די הענס אייסן שסערן, שװײגט א װײלע, און אין די א1יגן ברענען זיך אים בלויע םײערלעך. עפעס סילם ער זיך 6ארבלאנדזשעם... — םארװאם לעבן םיר אין אזא םארםרעמדםקײסז — רעדש ער װײסער. — םארװןןם זןןלן פיר זיך נישט באנעננען אםאלן ג׳האכ ש1ץ נישס אײנפן-ל געכרגכפ מענן איבערזעצן ײדישע פןןעםן, נאר איך קיןן דןוך אבער נישם א1יף אז1י 6יל די ײרישע שפראך, או איך זןזל קןןנען םוײ איבערזעצן. װען איר װ־לש מיר ציהעלםן, — װענדט ער ז־ך צו מיר, — װ$לט איך נעםאכם א קלײנע אנסאלאגיע פון דער ײדישער נ״ער פןןעזיע. איך װאלם זי אםערשס אםגעורוקם אין ,סקאםאנדער׳*, און שס;סער איוישנעגעבן אין בוך־פארפאט. א םארלעגער װעט זיך ש1ין געםונען. און זאל ש1ין אײנםאל םאר אלעםאל נעפען א ם1ף צו דער םיינוננ, אז מ־ין באצלונג בו דער ײדישער ליסעראסור איז א נענאסיװע, א שלעכסע. איך זאנ א ם צו בוצוגרײסן דאס םאםעריאל. ער דאנקט םיר שםארק. םיר געזעגנען זיך :רײנכלעך און ס׳ראכס זיך מיר, אז דאס םאל איז געשאפן געװארן דער אנהייב 6ון דערנענםערונג. ער בעט מיך כ׳זאל איש באקענען פים ײדישע שרײבער. םפעציעלע גרוםן גים ער מיר םיט פאר םשה בראדערזאנען און פלך ראװיסש;. ש■ ל• ענײדערמאן צו אלע קולטװ־-אעסטיטוציעס די קולטור־אינםטיטוציעם אויף דער פראװיניז, װאם װילן אײנארדענען די םארלעזונגען פון רעד. לאזאר קאהאן לאנעו זיך װענדד לויט פאל• גענדן אדרעם: .32 1)1ק11ס׳י\סא .ס׳װיפשסזפ׳^ו שודיביבדיאשעק פאר ״ינגןי־ע, סר־יז 20 נ.־. *:) שרה בת טובים - פין י• ל. פרץ אינסצןנירוננ ס־ייז 25 נר. 4-) העפטן פון עזאפם מעשהלעך ד.ע£טן 4. 5, 6. סר־ז צי <>ז נד. פאדעדט אומויסטע קאטאלאגן און פראספעקםן. אדרעס: 28 .תז ,24 3)31131?£)§ ,סח11^ו א־ן סארדאנ ״ײפ ײרישע םזןלהםשול׳ זןנען נארװאם דןד• ש־נען סוידננריקן נ״ע אויםנאבן סון ש. באםט^מםקי: י) קוילנגרעבער - פװ עמיל זאלא שיד• בלבדיאשעק ס*.־ עדשן־ן, סריינ 40 נר. די נרויסן פאעםישע ניזמא1תריק״־ט, װעלכע פארכאפס און רעגס אויף. םיך אינסערעם־רם בכלל די קולטור-היסםןרישע קװיאזן, ד<ר נעבל 6ון אסאל. אם קל1יב איך איצם מאסעריאלן צו ד,ר געשיככע פון שכרות אין סיילן. ער שםןלש .יך א1 ף, גײם צי צו דער שאנק, געמס אר1יס אלםע ביצנר, דורכנעסרעסן סון םילן. דאס זענען ב־כער אין פארשײדענע שפראכן, צװישן אנדערע א1יך אן אלם ס)רל א ן העברעלש װעגן כשיף, מים א דײםשער א־בערזעבוננ. ער װייזם םיר .וא־ש־ידענע םאנוםקריססן און װערםפולע םןםעריאלן. — דאם איז םײ, א־ינציק 6*רםעג;. איך :רײם א1יך צי אן אנטאלאגיע 6ין דער פ1ילישער אנםיסעםיסישער ליםעראםור ביזן 19 יא־ה־נדעדם, ביז צו דער צײם, חען דער אנסיסעמ־טיזם האם אנגענוםען א פאליסישן כאראקשער, ביז גי די באיקאסן אין די ביליקע העצערײע; — װאס איז אײער ביל דערמ םז - 6רעג איך בי־בש דיכםער• — כ׳בין נאר א1יםן דערםים צו ברעננען דאכ םאםער• יאל און זאל דער לעזער װענן רעם םשפטן, דאס צוױיסע איז ש1ין נישם םײן אויסנאבן. כ׳שארענדיק א פיעםע םיםן נאמען ,דער קאמף צװישן מע.טשן און מײז*. דאס װעט זײן א האיב• םאנםאססישע, האלב׳רעאל-סםישע זאך• צו דעם צװעק האב א־ך זיך א געוויםע גײם סארנוסען פים דער געשיכסע סון מײו, װענן װעלכע ם׳זענען פאראן א סאר ביכער און זענען א יקר• הסציאה. אײנס םון די ביכער, דאכש זיך דאס םײערנםע, האב איך ציסעליק ב{.קוםען אין אן אלםער ביבליאטעק. ער װײזם םיר דאם אלםע דײםשע ביכל אין צעריסענעם לעדערנעם באנד םיט רעפראדוקציעס 6ון פארשײדענע םײז. כ׳זעץ איבער די באקאנםע אלש,סלאװישע פאעםע ,א װארם װעגן. .יגארס פזדק׳• צ׳קלויב זיך א1יך איבערצוזעצן ה ײ נ ר י ך הײנען - דעם גדעסנן ײדישן סאעם• — און די ײויש ײדישע פאעםן, װײםם איר עפעס בו זאנן װעגן ז־יז — 6רעג איך בײ סזב מען. — װאס װײם א־ך בו זאנ,ז נ׳האב םיםן גרעםםן נײגיר געלײענם איץ, װאם איז נאר א־בערזעצט א1יף פ1יליש, װײל אין ײדיש איז מיר שװער צו לײענען. װעס דען האבן א װערם דאס, װאס איך װעל זאנן װענן של1ם עליכםען דעם שפרודלענ• דיקן קױאל 6ון געװנסן הוםאר. װענן דעם גרויסן פרצן אין אשן, צי װעגן דעם װאלריקן אפאםאשו, דעם םחגר פון די יוילישע װעלדער און דער פרענשיקער דערצײלונג דער .ראמאן 6ון א 6ערד-גנ:״. בכלל ענםפערן א1יף אפ־ציעל גע• שםעלםע 6ראגן איז בײ גיר סונקש דאש זעלבע, װי םען װאיס םיך גענ1יס אגצושרײבן א ליד א1 ף אן אנגעװיזענע םעםע. יעדער א״נער װײסס, װי אוםאננענעם דאם איז, נאס אייך בעםער א ליד. ער ע6נס די שופלאד, נעמש אר1יס אכתביד אין לײענם עם םיר. ױין לײענען םאכס אן א1יסערגעװײנלעכן אײנדרוק... צ׳רערזע פאר זיך ב1לם דאם פארכשופסע אלםע ששעטל... אין דעם פראײינעיעלן פאעס, װעלכער שלעפס זיך אז1י ס1יל ארזם איבער די קלײנע געסלעך. כובים איז דער אםתער װארכ• װירםואז. — נעםס, און שטעלט םיר נישם קױן פראגן װעגן ליפע• ראסור, װ״ל איך װײם גארגישט,—זאגס ער מים אויםריכסיקער באשײדנקײם. — גלויבם םיר, אז כ׳בין באפת גליקלעך דערםים, װאם