Literarishe bleter · 1926-11-05 · 131 (5.11.1926) · p. Seite 743

74} לי־טערארישע בלעטער 1א י13 ■ 0 ס *ין וער לעעסער דײם זענען זייער מןדערן נעװןרן רןם*נען סינם יעבן סין נרזיכע דינטער *רןנםיס ק*רק* ד,*ט *מעסרינן .יע רןד*ן דע סר*נסו* װױ*ן■ זוק עסיי יידױיק * ר*מ*ן *. נ• ,נעסע״. *ין קר*קעװער .נ*װי דזיענניק״ *יז *ינע־ דריקם יײװיקס ייד .* עינירי ביוס״ *ין * עיייישער *ינערזעעיגג סין *רטיר י*יםערנ*ך• טעאטער אוז קונסט * רלד *ננעזעענע ײדישע *קסי*רן *ין *מעריקע זעבען *ריבעי *1יף דער עננייםער 1ינע: ײדװיק ז*ץ, ם*רק שװדדד, י1םף שידנג*רד, משה שסרזםבערנ, קי*ר* יענגםנער. *ייף מ*רק סװײון *ת 1*סת * חידיס: ער *ת ד*ך * ײו-סער דיכסער *ין געװען * זידפ פקורב עו י״זן *ין *6ײי *ינערגעי*זס * סױן 1יני .םים *רזן״. *בער... זױ װעין גוריק קיםען. *ת ו*ך נן־עםי נ*ך עסיעבע י*ר נע-ונעדעװען *יריקנעקיםען *ץ ער ה*ס נעחײס קײן חרסה ניסם. >ין ד*:עיק *יז נעגרינדעס געװ*רן * סטענדיק ײויס טע*סער• ** מ. ג*סעםסעיום .געװ*יד, װען שס*רנס ער?־, װ*ם *יז געג*ננען םיט דער6*ינ *ין ם1יין *ון *ין *םעריקע, װערס *יזס *1י6נעסירס *ין ביענ*ס.*ײרעםער .ם*יקם־סע*סער״. *ין ריגע איז נענרינדעס געװ*רן * ײויסע טב*טער־נעזעיס*םס דו שםיען דעם ײײסן סע*םער *ינסער דער רעזסי סין *. פ*רעװסקי. דװיסן *נ־ ז^רן *ת *ננענימען ןז* םין מ*דנער ב*סײס, *ז סרײס*גדינ*כםמ ז*י קײן ס*רססעיונגען נישס 8*ר■ קימען. סון װ*רסע זענען *ױננעיןון: קי*ר* סע־ נןיןװיסס, חײם סןנדיער, קױזעדןװיםס, נתנןן, 6רידם*ן, הייםבערג, *. װןיסססןס *. *נד. די דר*סע .שיפה םויכו״ 6ין *. יעיעיעם >יז דערסינען *ין ס*רי*נ ב. קיעדקין. *** *ויסער נןיד6*דנס .י> תחסיר• *ת *ין װארשעװער ײדיסן קינסס־סעןסער (רעזסי זינסינד םירקןװ) *ויםנעםירס נעװןרן י. *נדרע־עװם ,ײבן נעהןננענע׳ *ין .דער נעדןנק*. די *1י6סירוננ 6ין .1* תחמוד״ ה*ם *ר1*םנערו6ן רעעענזיעס *ין דער נףנזער יידיסער סרעסע• רעדןקןיע .ייםערןרישע ביעפער• >ון *ארייןנ נ. קיזמקין ה*1ן 1*קוםען *ײניןדוננען עי דער 6ײעריעכער עסעניננ 6ין קרןקעװער ייויסן סעןסער. די רעוןקןיע ר,*ם געסיקס ן םעיעגרןסיסע!:)גריםיננ. *ין יןנרןן װערם דעמןנסטרירם * םײם, *ין װעיכן ם׳זעם די בייוער, *ין זיניײך הערט םען *1יך די רױו 6ון די *קסיןרן. די נײע וער־ 6ינדיננ הײסם .6*נ*6יים־. ס׳ײערם נעזעעם ו*ס ,ײדיס סע#סער', ײ*ס וערסײנס אין פ*רי*ג נ. קלעבקין *ים 6ערסי- יןרכיך *ונסער דער רעואקד-ע סון ד״ר פיכאי װײנערס. רער : נחמן מײזיל־־, ר א נ י ,*װ די *רס*ר*קסישע ץײטינג .יוד׳, װעיכע רערסײנס יעעסנס עװױ מןי * װןך, הוינס ןן װי־ דער די וערסײנען סעגיעך. ע*^ דער . ב*ק*נםער *וקראיניסער שרײ1*ר נ*הד*ן י־םקין ה*ם *נגעשרינן * סרייןניע װענן םןזעסען. *ין נעריין *ת דערסינען * *ינסערעס*גסע ררופע *ין סרןנץ װערסעי .**יױי *ונםער דען יידן׳. ס. װער6עי ה*ס *1יך *נגעסרינז * *ייןזןסיש סוך װעגן ,קריזיס סונם *ידעןי״ *ין * וערעױײננ ,דער ם*ס דעם קלײנסירנערם סי*י*״. ,**י .םײן נינל״ סון 1י*ע סרעס (6*רי*ג 1. קיעעקין) *־ז אין 11יף *ין ערסםן י*ר סןרקויםס נעװןרן *ין 2000 עקז. עס דריק6 ז-ך *יעס * נײע *ןרגרעםערםע און *ןרנעםערםע *1יםג*נע, װןס וערשײנס די םענ. זנ קןרמןן גרײס 1ים דריק * *נסןיןניע ,ײדיסע דינסערינס״, װי ס׳װעס נענרןכט װערן םוסםערן סון דער ס*8יננ *ון יידיסע דיבםעריגס. ** *ין מעד*י*ן (*יםןייען), חוי1ס *ן 1י דעדשײנען * נרװסע 1ײםסרי6ס *. נ• ,900״. וי וןזיקע 1ײםשרי8ס װערם רעו*נירם >,ין דער *ר*:- 11יזיסער ש*ר*ך דירך סןסימן **נםעמסעי, נײ דער םיםןרסעם 6ון די נרעססע ייםערןםן *ין *ױ־ ר**ע. דער עיי סין ועד *ײססריםס *יד *י זײן דער עענסער ס*ר די דערשײנוננען סין דעד יןםײ- ניסער קילסיר *ון 1י קעם6ן קעגן די *ײנסלוסן סינם *ריענס. ** *ין 8*רי#ג נ. קלעעקין *ת דערש־נען שרי#סן 6ין דעם נןריםסן ריםישן שרײנער נ. װ. נ * נ * י, יידיש * הןייערין. *ין נןנו גױען *רײן וערעױײננשן 6ין נעני#ין שרײנער. וןם ניך ח*יס 6*• ז. ם׳איז דערשינען ע1זר װןרשןװסקיס נײער ר#ם*ן .שניס 1ױם' *ין #6רי*נ נ• קלעזקין(י• ז.) .*■ *ין #8רי*ג_ .*חיסטר• װערם געזענם * ניך *רסיקיען 8ון דוד ס-יעמ#ן .װןרס *ון נייו, וגע קלינענע סעליעםןנען). עס דעריײנס *יננינן * 1יך ,םעדיעיניסע שמועסן׳ 6ון ו״ר מ. י ע נ ס ק י. עם *יז * **•ויער װיסנשאםפלעך ניך *יבער נרןניסע קרןנקהײסן. *ין *וך נױען *רײן *•הןנדיוננען: נערװן, הןרץ, יוננען, םןנן *ין סםןף־װעקסי.קר#נק.־,ײסן. *ין * *ינסערװיי ה#ם ם#קס נר#ד נעז*נס, ןז *ין זײן ר#ם#ן .ר*ובני• הןס ער געװ*יס דעם העיר רעה1#יליסירן. מ׳הןס *יס ניז *ינם #1סרןנם ם#ר * ליננער >ון סװינדיער. 1ר#ר, שסיענויק זיך *1יף נעשינםיעכע מק1ריס *ין *ױנענער *ינסויעיע, שסעיס *ים *#ר *ים * .ד,*ינייננער*. — *י1ם ה1ינס ן׳ מ#קס ברןד 1י *רכעסן *ינער * נײעם ר*ס#ן *ינם יעבן 8ין די 6ר#נקיסםן. ער סןזי־רם *יסס די נעסיכסלענע קװעין *ץ ער *■#1נס *םייי 1ײ־נ דעם עװעק * רײזע קײן *1ילן. די דןזיקע *רנעם װעם ןז1י ניך :ישס דערשײנען, װױי, װי ם*קס נרןד הןס *יױן נעזןגס, ןרנעט ער *ןמעי יעך. *ינער .ראונני״ הןם ער בעןרנעס סיר *ין * הןיב^יןר. *יעט ה#יס נרןד נײם םןרעסנסיענן * לינע־רןסןן .די *ר1י נןך װעיבער ס׳נענקס•. .<•*, דןס יעעסע װערק סין ■*נויס *יםסרןםי (.דןםינסרע סץ םנןנןװ״) *יז *ץ ריםעניען קןנס־- סקירס נעזזןרץ. כ ליטעראטרר שן* *ו ד*ם סד־סן נענורסס־םןנ 6ין דעם נ#- ק1יםי ײיי״ן שרײבער יכנח״ז ץי. נ.נ#יונערג), װעלנער לעבם *לע זױנע יןרן *ין סמסק, נרױם די ײדישע #•םײלוננ םון דעם װייםריסישן קולסיר■ *מסםיסיס * ניך געװיומעם זײן לענן *ץ ש6#ן. ש*^ רער נ#ק#נסער ײדישער נעלעםריםם י. י. ז י נ ג ע ר *ת ןםנע8*רן *1יף עסיענע חושים קײן רןםנסורנןנד 1י *ןקענען זיך פיסן ידישן יענן *ין שטןם *ון שסעם^ י. י. זינגע^ *יז גע־ סןיץ *ין של״חית שון ,*ןרײשדסס״. ש** דשר . *ײם־עלינם 6*יקס-*ינססיםוס *ין *פעריקע, װעיכער סירס *ן * נרדיסע שוי-ןרנעם >ין ןםעריקע, ח#ם *■נעהןיםן * ־עריענע ק*:6ע- רענץ. ס׳װערס געסלןנס * גר1יסע *#ריןגס־ןרנעם. נתך נר ד.*ם דער *ינססױסס *ךויםנענענן וי קינ־ דע־ נ-ניע}■ .םיזנות״. *ין #•יץ *ן ןט דער *רנעם הןו זיך נעשסעים ש■ נינער. . ■*י עם דערשײנס *ין נױ-יןרק * 1יו ס#דן- דישם *ץ *ימי. דער #1ק#נםץר_ יןךישער היססןריקיור, דיד ערשטער רעדןקסןר'סץ ,םרײנר״, שאײ נינזבירנ 6ײ*רס *יעם זײן 60-םן געבירסס-ם#גן *ץ .ניקינ6ס• זןקםןנער) *ת #•נעדרוקם *ן #רםיקל פין דר. י. שןנקי װענן * ןמזנור4 ׳■עי עס *יז דערשמען *ץ * נוך #6ײם י ח 1 * ש ע ם חופש־וויבערזעיונג■ *ץ *ײניקע ומע- ריקונער ײדישע נײסינגען זענען #*נעדרוןם ןר־ םיקיען װעגן ד^ר *רעכסיקער ,*ויםגןכע. ני *ינז ייי נ#ו ח)1 ־ז׳ערק נישם דשרגןננען. נריך גיןזסןן *ת ן*נע6ןרן סץ ניי־יןרק קײן *ןריז, װי ער װעס םןרנרענגי; * יעננערע 1ײס. - /₪* ד״ר י- שןזקי הןט ךוגעגרײם ו נוך זים דרוק ,8ץ *װייש-ײוישן ענר״. די ןרנעסן זענען געשרי1ן *ויסן ספך 6ון נישס געדרוקסע סןסעריןין. .■ר *ץ ןקסןבער־העסס .נוקינ6ט* *ת *יגן־ דרוקם *ן *רםיקל םץ ש. נינערז .די ײדישי יי־ שער**ד, די ײדישע *רנעסער *ץ דיר סןװיעס־ ••ימנד*. ** >ץ •*דס#־#יענרי (נרןװי) ה1יןם ןן 1י דערשײנען *זסירנןי 8*ר ייםערןםיר *ון נעזעי־ שןססיעכע 6ר#בן .דןס נײי װןרס״. .ןאי •רץ הירשנײן, תעינער הןס יענםנס נ#• זינס '#■*ן, נינע, ס#רם קײן ■*יעססמע. נוזןסען סים •רץ הידשנײן סןרס זײן שד1י די דיכסעדץ *נחר שיםי#סשער. .■ר *בנעקיםען דער םערסער גימער .*1י6קים- ,רעדןקסןר ז. װײנסער),—יענעדיק *ון 8ײן נינויס־ נעשםעים, סיס ניוינן *ין *ויסקיס. -■*. דעס 19־סן ןקסןנער הןס *ץ ניי־יןדק נ#ד#ר6ם 8ןרקיסען *ן *װנם ינכ1ד >. הורקוװי׳ נים דערש״נען סון זײן װערסער־נוך. דער ןװנם װערם ןרנןניזידס דירנן שרײנער •רץ-סןריזן. י1*ל םןססנויס הןס סןוענריקס * רןמןן ■ .מןדערנע פענסשן״, *ץ װעיכן עס ששינלס זיך ל ן■ ד#ס יענן *ץ װןרשע ס*ר די יעזסע יןרן. : >ץ רןסון װערם *1יך נעשיידערס די זעינסס- סןװד נןװעניגג.