Literarishe bleter · 1926-11-05 · 131 (5.11.1926) · p. Seite 741

741 י ליסעראריעע בלעסער 131 זא כערם אין ניי ין־ק בערלין, ת*רשע אין ג$סקװ;'. ענדלעך װערס געגענן א גענויערע כאראקםעריםםיק 0ון דער ײדישער סילןלןגיע אין װעגן די עיישהע חדשים *רנעט סין ײדישן תיסנשיןססלןכן איננפיכיס. דערנײ דריקט סרןןס. ביסכרןןן א1יס זײן איבערנײגונג, אז די ס$רשונג םין ײדיש תן.לס געקענס זײן זײער א דסנקבאר שסודױם סןןר 0יל ססודננטן-נערםסניססן אין די פ1ילישע איגיװערסיסעסן. ארגאניזאציע פו׳יל־1[ מיסכײלוננען סין ד;ר געזעלען.3ס .גייננ נין יזיש תיסנשןןפכלעכן א־נכסיסוס׳ אין װילנד• 1) א גרויסער סײל בריװ בו דדר געזעלעןנס קונט ןן ם־ט בי װײניק ם#רקעס) אז עס םװ כםדר דעוצזןלט װעון. די קאועסאאנדזנרן װעון געבעסן *ו ןככן >1 ף ז;ו וןג סין זײערע שיקװגען און בוקלעפן מאוקעס לוים די פןןרשריפטן סון דער פןסס. 2) געלט-שיקינגען בו דער נעזעלשןןסס (איבערװײזונגעי, סשעקן, װערטברית) דארשן ןדרעסיוס װעין בל!יז ל1יס דעם אדר;ם: .סח11^\ ,14 סזזחם111ו1סק ./\\ ,ו1:>61׳וח1©/\\ .ויז .זס פרעסע ארסיקלען אין נןסיבן װעגן דעם ײדישן װיסנשאפסלגצן אינסםיסוס זענקן געװען נעדרוקט זינס דעם לעבסן באריצט: א־ן .אונזער װע..', בוקאיעשס (װן 27. 3.); .אונזערע טריבונע/ װין (נום׳ 11); .אונזער שסיסע׳, (.ום׳ 42); .אפריקאנער׳, יןהאנעסבװג (0ין 30. 7.), .ארבעסער־װעלס׳ נים׳ 32; גראד• נער שסיםע׳, (6ון 8. 10); ,דבו׳, תל-אב־ב (6ון 4. 8.); .דרום• אםעריקע׳, ביענאס-אײועס (נימ׳ 6-5); ,הײנס׳, תארשע (6ין 8. 8., 28. 9); .תילנער כאג' (6ון 29. 9., 7. 10., 17. 10., 18. 10, 26. סנ.); .חלאבלאװקער װןכנבלאס׳ (נופ׳ 32>; .זאגלעפביער בײסוננ׳, בענדין (נוםי 41); .טןןג׳, נױ-יןוק (םין 30. 10.); ,ױגנס-װעקער׳ תאישע (נום׳ 9); ,ױנגער היס• סא־יקער׳. װארשע; .לאדזער סאגבלאס׳ (0ון 1י. סו.); .נײע סאלקם,*ײסוננ', חאי שע (6ון 3. 8.); ,נײ,ר ײדישער ארבעכער׳, קרןןקע (סון 25. 5.)׳. .נײער םןןלקסבלאט׳, לאדז (6ין 12. 10.) .סאריזער בלעטעו׳ (ו םי 144); .סארױער הײנט' (6ין 21. 10.); .סרײע ארבעסעד שסיםע', נױ׳יארק (6ון 8. סי.); ,פריםארנן׳, ריגע (סון 27. 9., 3. סז.); .די פרעסע׳, בוענאס-אײרעס סון (11. 9); ,די בײס׳, לאנדןן (6ון 7. סז., 22. סו.); ,דער שסראכ׳, גשערנןןװיץ (6ין 5. 9.). אדרעםי: ס69זג\סז1נ31)י1 ט1ט1ץ51ח1 .6ץ2 61!סנ[ץ2זק סש\51ץ;ז3ש\ס1 .סח1ו)\\ ,18 8>1ח13נ1ו1סק ./\\ .ז1זס3-ש\6)ק .ז51 173 .£ 982 ,ץז3121ו51 .1* .ז0 _ דער זאעננ־םטער גומקר כון די ,יזיעוירת״ -אץ צװײ װאכן ארום. קאסיאנקזס _ ןן נרויסע זאםלונג 8ון 6. לירער, אנעקיןןםן, א באשרײבונג סון ■ורים אין שערעש$װיסש םיס ו4 יןןר בירי;; ח. ח6ץ (הןרןדיסש); זןםלקרײז(יעדװאננע)-א גרויסע זאמלמנ פרן םעשיית,. שיילן און קינדערשסראך; שילער זןפלערקרײז (דינילאװיסש)—א גרױסע לידער-זאםלוננ; נ. בלאכער יקיינעק); זאםלער״קיײז בײם ױגנספארבאגד ,בוקינסס׳ (יוארשע)_ א גיויסע זאמלונג: װערסלעך, קללית, םעשיות, אנעקואםן, א זאסװננ ײדישע געדרוקסע ס. לידער מיש נאםן; זאםלער, קײיז וזאקאװ) - א גרויםע זאסלוננ 6דן ק־נדער-שא8ונ:; נ• דיבעסק־נד (לאדז) — װערםלעך, קינדער-לידער; נ. בל מענסאל (נאיטשאת) — לידער (מים נאי ן), חדר״װערטלעך, םעשי1ת בײלענ־שן; ח. ■לאסקע װאזשאן) _ פוריס.לידער, 0. לידער, קינדער״שסילן; ח. שעםקין (נראדנעז-לידער, אנעקדאסן; א. און ח. אײננלב־ן (■אדבראדז) - אנעקדאטן, א נרויסע לױע־.זאסלונג, א אפלרנב 6ין במעםעגישן, סנזלות בו קינדערעע קרענק• פון ארטיקלען און בריװ -ן- אין דעם א1יגיסם.נוםער סון קראקאװער ,■זשענלאנד װספולבשגסני׳ (זײם 282 - 85,) הןס דער ■ראסעראר 6ון יאגע• לאנישן ױנױוערסיסעס יאן םסאניסלאװ ביסםראן אפנעדרוקש אן איסיקל א׳ג: .6ון דער ײדישער װיסנשאסס׳. ,עס איז א םערקװירדיקע זאך - שרײבם ער — װי װײניק סיר װײםן װעגן דער ק לםור 6ין די ■וילישע ײדן... עם בער װאכ װעס אין אייסלאנד םיס נר1 ס אױסערעם און נוץ אננער• ויױן אין שםודירן די דארס קע געזעלשאפס אין באםיזן זיך אוײננונײן םים איר אין דעם נאענרסםן קאנסאקס, װעס אלע• םאל איויםװײזן א װײםגײענדיקע גלײכג־לסיקײם (׳יין בעססן 6אל) בו די ײדן װאס באװוינןן זײן הײםיש לאנד. געװײנסלעך םענ יעדערעי א־ן א נעװיסער םאס או־סנילדן זײן סערזענלעכע באבױנג בו די ארוםיקע לויס זײן אײנענןם אײנזען; 6איאן אןער געװיסע געביסן 6ון לעבן װו אן אמתער נאענטער קאנ• סאקם איז נ־יסיק בוליב דער זאך גו6א, סאר װעלכער םען איבעם. פון נאביאנאלן אדער נעזעלשאפסלעק שטאנדפונקס איז א נ־ויםע ע לה מאם פאליסיקער אדער זשירנאליםטן קענען נישם די ײדישע ענינים; דער סאקס, װאס א בײםוגג םים א שסענ• דיקן רעסעראם סון דער ײדישער פידסע איז א פולקאםער י1בא מן הבלל, רעדם אז1י 6-ל. אז ער פאדערם נישם קײן װ־יטערדיקע ■ירושים. דאס אײנענע אױ ם־ס דער ײדישער מיסנשאסס. דעוװײלע איז דאס, אין די איבסיקע פאיםען, א ױנגע און א־ אנהײבנדיקע װיםנעא6ר, נאר ז• האס ■עיססעק• סיװן 6ון א גוסער אנגװיקלוננ. םען יאוף םשער זײן, אז גאר אינניבן װעם יעדערער, װןס װעם װעק ערנםם םארנעםען זיך םים םארשן די סארגאנגנהײם אדער רי קולכור םון ײדן א ן פ1ילן, םוזן. װאס װײםער אלץ שסארקער, אנקופען בו ײדיעע װערק. סאושסײס זיך, גישס יעד<ח װעם דאס זײן בים הברזן אין םען װעם זען א1יסבוםיידן אזוינע סעםעס; דצר םיף מעם זײן, אז די נעשיכסע פון א באדײםנדיקן סײל באװוינער פון ךער ■וילישער ערד, װעלכער מאס דורך די יארהונדערסער נזשפילט אן אוםפארגלײכלעך־נרעםערע ראלע א־־דער זײן פרא• בענסועלער אנסײל אין דער באסעלקערוננ ■ון לאנד, װ;ס אויסהערן ■אםעלעך בו זײן א דאםענע 6ון דער ■וילישער װ םנשלסס׳. דערנאך גיס דער םחבר א קורבע כאראקסעריכסיק סין דעם קעגגזאץ בװישן דער נלות-סרעםדער הענרענשער ײיסנשאסם און דער ײדיש־באװעגינג, װאם .נעםס ארום ר־ס ברײסן שםח ■ין דער אלםער און דער נײער װעלם םים בענ•