Literarishe bleter · 1926-10-15 · 128 (15.10.1926) · p. [Seite]

ודימ 50 #רן*ן פרײטיק׳ 15 אקטןומר״ 1926 דמןףאױפוט 'ילץיררל ך■ אייזוסםדיד־םע 1 װאכנשױפטפאד ־יפזעדאבירד ו■ ײ*רה*ג ^ק?עצק,״ארש<< פזניאטעד אוןקונםט 128 מאריס װינטשעװםלים ראלע אין דער ײדישער ליטעראטור קל־ימן מדמר / נ י ו ״ י ןו ר ק סנעניעל 8*ר רי .ליס. ניזנשזנר. זיו א שלעכטן מןן העלפט קײן הםצאות, רײםט ארױם אן רחםנותו אבער כל-זםן איר גײט פיט םבלנות, ױעט קײנפןןל נישט װערן אן ענדע; בײ די באדיסענע בלײבס די קבמות, און בײ ש—קן די גרענדע*,.2) דעם קופענדיקן יאר װעט דערפאר װערן א סולער ױבל׳ זינם םיאריס װיגסשעװסקי האט געדרוקס זײן ערשט ײדיש ליד. דער ריטם איז דארט נאך נישט געװען ריכטיק, נאר דער םןןן איז שוץ געװען םון זײנע שפעסערע .קרעכץ־דסץ-קלןןג און װעקלידער/ פארים װינטשעװםקי האט געשריבן אםך לירישע לידער, ליבע־לידער, נאר זײן גאנבע נשמה האם ער ארײנגעגעבן אין זײי נע לידער סון פיטלײד און קאפף. ״לידער םון ליבע, סון לעבן, סון לוסט/ האבן נישט גע■ םונען קײן אפקלאגג אץ זײן ברוםט. ״לידער םון הערלעכקײם אין דערגןאזור״׳ זענען םארבײגעגאנגען זײן אויער .אן א שפור׳• ןו^־ל״לידער געזונגענע םיט א געװײן, לידער געיאםערטע םיט א געזאנג, לידער םון סאלקסלײדן — נאר די אלײן, האבן א ױן פאר פיר, האבן א קלאגג; נעםען געםאנגען מײן אויער, פײן ברוםט, דרינגען ארײן אין פײן הארץ, פײן גשמד״ און איך אלײן דגג פים ליבע, פיט לוםט, לידער םץ קאמף, םון טריאוםף, םון נקםה.*) װינטשעװסקיס האוזייקסטע לידער זענען דערםאר געשריבן אץ לאנדאן, אץ די אכביקער יארן. זײ זענען דער אפקלאנג סון דעם לעבן פון די ארעםע מאסן אין לאנדאן, און זענען דורכגע• דרוגגזץ סוז טיםן םיטלײד אץ אומבאגרענעצטער פענטשנליבע• זײנע .לאנדאנער םילועטן״ אץ א טײל סץ די ,קלײנע ליריקם׳ .1 מארים װינטשעװםקי האט גאר ױנג שױן ,פרובירם אױם־ דריקן געפילן און געדאנקען אין א ריטםישער םארם׳. .*ו עלף־בװעלף יאר׳ האט מאריס װינסשעװסקי, ״בשותפות מיט אן אנדער. עסװאס עלטערן ױעל אין קאװנע, אנגעםאנגען *ו שרײבן םאבעלן*. יענער ״סלעגט אויםטראכטן די םעשױת׳ און מאריס װיגטשעװםקי םלעגט .באזארגן׳ דעם טעקםט. ,די שפראך איז געװען רוםיש׳. א פאר יאר ,שפעטער, אונטער דעם אײנפלום םץ העברעישע *ײםונגען אץ זשורנאלן״, האט ער אנגעהויבן שדײבן העברעישע שירים. אץ עלטער םץ סוםצן־זעכען יןור האט װינטשעװסקי זןנגעשריבן ״א שירעלע אויף א םבבה*, װעלכן זײן םאטע ״האס נישט געהאט קײן *ײט בו שרײבן םאר א באםרײג׳ דעטע אלמנה׳.1) נ$ר געדרוקס איז געװען װעטשעװםקים ערשטער שיר אינם .הפגיד״, אין יאר 1874. (אץ פראזע האם ער דןןרס ןןנגעהױבן שרײבן א יאר סריער). זײן ערשטער ליד אין ײדיש הןןט װינטשעװסקי סאדעסנס לעכס, װען ער אױ שוץ אלס געװען 21 יאר, אין אקטאבער 1877* דן^ז ליד איז נישט געװען קײן ליד פאר ױך, נןןר ,אײגיקע סערץ• ארײנגעםלןןכטן אין א ,סאטירישן ארטיקל*. ״די גרענדע סירער״* אינם קעניגםבערגעד .קול לעם׳ — די ײדישע בײלאגע *ום הע׳ ברעישן ,הקול״. אט־דער.״שירעלע*, םןןרים װינטשעװםקים, ״פוזעס ערשס־ ליגג״, אץ ײדיש שילדערט די ,ברױת אין רעק׳ און לײענט ױך אװי: ,זײ זענען נאר אלע גבורים אין רעדן, אבער סליגן אץ טןןן; די פײנען פען קאן יסודים פאררעדן, םאררעדן א שלעמץ *ןןןו נײן, םײגע ברידער, איר זענס אץ םעוח, אין טעות, אויף םײגע גאמנות! ■) םןרים װינססעװסקי, ״לירסר *ון נידינסס׳, ס*רי*נ םײזיל זנס קן, *) ו*רס, זלןס 316. ניי-יזרק 10*1. זזיס 5• *) דןרס, זײס 101.