Literarishe bleter · 1926-10-01 · 126 (1.10.1926) · p. Seite 652

26> .עא ליסזר*רי<ז בלזיםער 6$2 בײ מאהסים גארהי פראנם העלענם זײן ענערגישן *נים״ װןס איז בײנערדיק, װי זײן גאנוניך קערפער• ער רעדט א סך און גריגג און קוקס אײן בשעת םעשה גלײך אין די אויגן *רײן, זײן ששים איז ן טיםע און װארעםע, און נןר דער הוסם םאכט אים *ון אײט מ 1ײם שװײגן. זײן שםים קלינגם םענלעך, א1י6ריכםיק, בײםנװײז הארב און דערבײ הערן די שסריק 6ון זײן *נים נישס אויף בו באװעגן זיך א1יף אן אוםגלויבלעבן א1פן. איך הןב געקענט זײן סגים 6ון דער פןםןגראפיע און ד$רס איז זײן סנים הארב און תינקלדיק. יעדער אײנביקער װ$ס קיקס ןןן זײן פןסןגראפיע םוז ז;גן: ,םײן גןט, װי שםרעגג עד זעס א1יס*' פען סראכס דערבײ: ,װי שלעכם...' ןבער אין דער אםתן איז זײן סגים *בס*לום *ן *נדערער. *ז* פענטשלעך *נים הןב איך כײ קײנעם נישם נעזען. דער שטערן, אונםער די דיויכע. הארםע ה*ר איז * גאגץ נידעריקער, $בער ער איז םיל םיט קנייסשן און אײצנס װןם זןגן עד1ת פון * אינט,ליגענםן, פ*רשידנ*רסיקן לעבן. װעגן דעם ברײםן זינלעכן נ$ז קןן פען ז*גן, *ז עי האס ליב דןם לעבן• דער קין איז ברײם װי די נןןז, װי די אויגן, װןס זענען ברײם םון אינװײניק *ר1יס און ײ?ס י־?בן *ץ יױ?1 * שיער לעבן. *ם * די בלויע אויגן, זײער העלע״ קלײנע לוים דער םןןרם אץ *רײנגעזעבטע םיף אץ די אויגן-לעכער. בלײבן קײן אײן םינוס נישם רויק. זײ דערבײלן פון * סעפ. פעראסענס, װ*ם איז בויגעװריק אין שסענדיק װ*ך. דער אויס• דרוק םון די אויגן װערס װען נישם װען ה*רס,?בער ד?ס סרעפם זיך נןןר בשעת זײן *נםשליסן דך אויף ןפעם,?בער בכלל איבערראשן זײ םיס זײער װײצקײס, םיס *ן אוםנעמייע• רער װײכקײס, װ?ס איז 6ול םים גרענעבלןזער ליבע און פיט?פי?ג ״ין זיו *לײן• אין זײנע א1יגן דריקם זיך אויס די 6ילב*רע נשפה 6ון ן םענסשן, װ?ס ה$ס 6ון לײדן געקןןנם ם*ק ן כח, * גרויםן כח. איך ה?ב םןרגערענקם 6ון זײנע װערםער נ?ר?ס די, װ$ס זענען שםארק כןרןקסעריםםיש פ*ר איס, װי שרעקלעך זײ זענען נישס: ,םײן זכו1ן איז *בית-עולם 6ון פחדים׳. ג?רקי ה?ם עם געםײנם דער עיקר אין שײכות בו דער םלחםה און רעװןןלוביע. ןןבער די װערסער הןבן א1יך נעהןס אין זיך דעם זכר 6ון זײן ג*נץ שװער לעבן. זײן גןנבע אוםנעדולדיקע נשםה. זײן גוםםקײם און בארםקײם הןבן בולם?■געקלינגען אין דער פראזע. קײנער ה?ס קײנם?ל *זוי נישס ליב געהןם קײן פענםשן װי ער. בשעת ער ה?ם בו אונז גערעדם און דערבײלס עםלעכע םראגישע עפיזןדן פון זיץ לעבן, ד,?ם זיך זיק *נים?נגע• שםרענגס, געװןרן רולקער, איבערגעגןנגען םון סר1יער בו פרײד, און די געפילן הןוק דך *זוי;עביק אין די שסריק 6ץ זײן פנים״ *ז די ה?בן געשןפן * הןרםןנישע העכםס• םענסשלעכע םןסקע. איך ה?ב זעלסן בײ װעםען געזען *:* הןרםןניע בװישן די אײנבלנע סײלן פון פנים, װי בײ גןרקי. די אוינן, די ג?ז, דער קין, דער ם1יל ש*ילן און םארײניקן דך תי נ?םן. די בןװעגונגען ענספערן אײנער דעם *נדערן און װערן״ ןרויסגע• רופן אײנער 6ץ דןם *נדערן. און אויב איך ה?ב אויפן?רס ן נישם פןרשסןנען דעם זין 6ון זײנע װערסער, ה?ב אין זײ א1י6ן װעג פון סארענסא קײן מןסא-לוביענס״ א1י6ן װעג, װןןס גײס דורך נעבן ים און װןם פירם אין דעם שןסן פין די פעלזן״ דןיס װו דער אינזל קןפרי הייכם זיך אין דער בלויקײס, געפינס זיך אײנע פון די װילעם, אן ארכ־סעקסור (װי מען זןגם ,אן ליסעראםור׳), א םירעקעכריקע און מים א רויםן דאך• םען הןום אונז געזאגס, אז נארקי געםינם זיך אץ גןןרםן. בװישן בװײ אץ דרײ א זײנער בײסאנ שפאבירס ער געחיינם• לעך ארום איבער די װענן, װ?ס זעגען םון בײדע זייםן באזעבס םים אײלבירם-בויםער,?דער ער ליגם אויסגעבויגן אויף די שםײנער גײפ ים. ,נײם ארןןפ םים דעם שסעגל, װעם איר אים אונטן דערזען׳• ם־ר לאזן זיך ארןן* םים דעם םשופען און געדרײםן אראפשסײג בוס שןןםן פין אן א שיער זײער אלסע אײלבירס• בויםער. עם זעס זיך א 6יגור פון דערװײםן. א6שר איז עם ע ר. נײן״ דאס איז א גערםנער, װאס גראבם. װען םיר םאר• קערעװען אויססניי, באםערקן פיר גאר נאענם סון ים, א1יף א 6עלז, אן אײנגעבויגענע םענסשישע פיגור. נעבן דער פיגור הייבט זיך אויף פון דער ערד א דינער רויך. נאך עםלעכע םאל פארקערעװען זיך, זעגען מיר ש1ין נ״ם ס1ף 6ון דעם אראפשטײג אין פליבים זעען םיר דעם פענםש גלײך אנסקענן םיר. זײן רעקל ליגס אויף א ב1ימל, ער זיבם בו אונז םים דער פלײבע, םיסן עק 6ון זיץ שםעקל *ןןרקעם ער זיך אץ דעם קלײנעם פײערל, און װײזם א1ים בו זײן שטארק פארםון אין דער ארבעס. םיר װאגן נישם איבעררײסן די ארבעם און פיר װײםן נישס װאס בו םון. םױ שםױםן זיך?ן, אז דער פענסש איז נןרקי• דער 6ײער אין פיסן סאנ, אנסקעגן דער זון, דער ניבלאזער פײער, איבערבײגם אונז אין דעבש. לס1ף דרײס זיך דער םענסש א1יס בי אונז• די באקאנס• שאפס װערס ניך גןשלאסן• דער ר1יך הײבם זיך א1יף גלײך בום בלויען היםל. און.יואס פײערל פארװישם אונזער פארלע• גנהײם אין העל6ס אונז ארייס. איך קוק א1י6ן םײער און צ׳פרענ סיך בײ גןרקי, 6ארװאס האס ער עס אנגעבינדן דעם *פײערל. ,איך סו עס א6ם — ענםםערם ער םים א שםײכל — אין תפיד בשעת איך םראכם װעגן םײן 6ארגאנגענהײם. דער פײער דעדפאנם םיר די בײם, װען איך בין געװען נע-ונד און אין דעבם דינעם 8לאס װערם אלץ באלויכסן. דאםאלם, דאכם זיך םיר, אז םײן לעבן האם זיך נישם נעענדערם׳. — םום אײך באנק יענע בײס? מ. גארקי נעםס זײן רעקל און םים א ליבער באװעגונג װארפס ער עס אז־ויף אייף זײגע אקסלען; שםעסער שפארס ער זיך אן א1יף זײן שסעקן, און םאכס א סריס, װאס זעס א1יס װי א ש*אן בום אוםבאקאנסן. — יא, — ענספערס ער, — איך װאלס געװען גרײס א1י6םנײ אנבוהײבן יענעם לעבן, עס גלוםם זיך םיר אפס ז7 לאץ גײןז איך װיל נישם דערבײלן, װאס ער האס אונז געזאגס. םיר האק גערעדט לאננ ער רעדם נישם קײן 6ראנב1יזיש און םײן םר1י איז געװען אונזער פארםיםלערין. א־ך האב םער געקוקט א1יף איכש װי געהערס. איך האב זיך נאר בוגעהערס בו זיץ ק1ל, געקוקס א1יף