Literarishe bleter · 1926-09-22 · 125 (22.9.1926) · p. Seite 643

643 ליסןרור?ען בלעטער 125 זא ס .**י נ. סדזיל ה*ס ב*קיסען פרזעם נישם. 6*רע6נטלעכםע נריױ, נעשרינן עו ו'ר גרשץ לע. װין, י, י. *ר*ייס, *. װדסער, י*ז*ר ק*ה*ן, דװ ס*לק (ז*מ*שץ), *. ק*מינםקי. טעאטער אוז קונםט <**. ד*ס נײע סיסול-״קענל׳ עו די ,ליםערארישע נלעסער׳ *יז נעדײננם סון נ*ק*נסן קינסטלער י*נקל *דלער, *ין װ*דשע קומט ם*ר די םענ * ק*נעערם 6ון מ• קיםניס *ין ז. זעלינ6עלד. *ינם ק*נעערם װעט זיך *1יך ג*טדליקן דער שני*ור-כ*ר. .*ור וער .*ז*זעל'-טע*טער פ*רט *יעם *ייף ג*סטר*לן קײן װילנע. .*ז*זעל' ב*זוכס װילנע עום. ערשםן מ*ל• *ין דעד .*ז*זעל'-םרונע *יז *רײננע״ טר*סן קל*ר*׳ סענ*ל*װיטש. ׳ די .װילנער םריפע׳ *ין *מעריקע 6ירט איזט *>ים * דר*מע *ין 4 *קטן םין *. ס*לםס*י *ין *. טשענל*װ .ר*סנוסין *ין די ע*דיע*״,*ינער• נעזעזט 6ין מ• *שער*װיטש. ס׳נעמען *נםדל *ינזע רע ב*ק*נםע *זר*, ט*נין, נ*כניש, נעמי, עלמית ק*דיס*ן, ק*װ*לסקי *. *נד. יעקב נן-עמיס ״נדער ײדישער קינםם־ סע*סער' 6ירם *ייף נ• יעװרעי*ינ*װם ,רי שיף מיט עדיקים', רעזשי י• נן-עמי *ון נ. יעװרעי*ינ*װ. ם׳נ*סדליקן זיך 1. *. י. בן-עמי, מעססעל, ■*ם*1- ק*, םנענ*װ, עםסרין *. *נד• -**, מ*ריס שװ*רעם .קינםט-םע*םער' עםנם דעפ סעז*ן מיס *. נ*לד6*דענם ,ל* תחמיד׳. עס זענען נעמ*כט נעװ*רן גר1יםע 5*רבערדםוננען עו דער *ויםםירונג. ,■*י *ין לענינגר*ר *יז *ין עלםער םין נ4 י*ר געשט*רנן דער ב*ק*נטעױ יידישער קינסטלער י. ס. שק*לניק. ער ה*ס נעענדיקט זדן נילדיננ *ין *דעסער קינסם-שיל *ון דערנ*ך זיך *עגעגענן וער דעק*ר*עיע-קונםם. זדנע ועק*ר*עיעס ה*נן נ*עירס די נעםטע *וי68ירינגען *ין רוסישן סע*טער. .*סי דער 6ילס ,מנחם מענדל׳, װ*ס *יז *וים. געסירם נעװ*רן דורנן מ*סקװער יידישן ק*מער- טע*םער, װערס נ*װיזן *ין רינע. שיין עדס, מ'ז*ל *.'**נרדנגען דעם סילם קדן יוילן• עוו^ דער *רטיסם ז. ק * ץ 6*רם *רװם *ויף נ*סטר*לן קדן ג*ליעיע. ■■ *ין ק*מינםקי-טע*טער ש*ילט *יעט נ*נן געװונענעם שםרײק *ן *סערעסע-טרוסע *ינער די ,מים-סונים מיט די *ײנגעל*דענע *רסיסטנס ש. עו• קער *ון רות רענע. ס׳װעלן *ויך ש*ילן ד*רם ש ל*נדוי, לעדערמ*;, *. מ. ר*זען *. *נד. .יײ *יד* ק*םינסק* *ון זינמונס טורק*װ פ*רן *ויף סונות *ויף נ*םםר*לן קרן *יעטרק*װ *ון טשעגםט*נ*װ. װי מ׳ניט *ינער איז נ*ך רוד*לף װ*לענ- טינ* נענלינן * נרויס 6*רמעגן םון * ה*לנן מילי*ז דןל*.־. *נרגדע ש*ען ד*ס ס*רמענן *ין ג מילי*ן -**, י*נ*ס סורקןװ *ון די*נ* בלומענסעלר װעלן *ין די יום-טוב טענ ג*םטר*לירן *ץ לובלין׳ כעלם, ז*מ*שץ סיס * גדעם רע*ערסו*ר. ר א נ י 6ון קינדער-שוץ *ון קינדער-דערעיונג. *ין נומער קומען *דדן *רטיקלען פון ד״ר מ. *עקער, ק. נ. *עםערם (זץ נשמה סון יתום), ד״ר י. ק. סרידױנג (די געשלעכםלעכע *וי6קלערונג םון קינדער), ק• מ*- לןדןײסק* (די ערשםע סריט פון קינד *ין רער שול) *. *נד. \** סטע6*ן עװײג סןרעפגטלעכט *יעם *ין .*ינזל-פ*רל*נ־, לד*עינ, * נײ װערק ,ם*דװי- רונג 6ון די געסילןי. דעם 13-טן םעיטעמבער ה*ט ר*בינדר*נ*ם ם*ג*רע *■נעה*לסן *ין נערלין, *ין ,6ילה*רמ*ניע' * סןרלעזוננ ,די םילןזןפיע סון די *ינדיןנער' (*ויף ענגליש). ׳■*, *ין די ערשטע 6יר חדשים 8ון ה. י. ה*ם די אוניװערזיטעס-נינליןסעק *ין ירושליס םןרעײננס 6194 ניכער *ין 7330 נענדער. נםך-הנל ה*ס די ע*ל פ*ררעניסםרירסע ניכער ב*סר*6ן דעם עישטן מ*י 1926—96,593 ניכער *ין *118,01 נענדער ,ײי *ין דער .ס*םישער עײםוננ׳ דרוקט זיך *יעט *ין 8*רטזעעוננען יעקנ וו*סערמ*נם *ר*מ*ן .דער רעש *רום דעם ױנקער ערגסם״, װ*ם דער- שײנט נלײכעדםיק *ין סישער-ם*רל*נ *ין נערלין ׳י^ די סילם-שרי6םשטעלער *ין * מ ע ר י ק ע זענען מדנסט** *רויען. די *ממדנסטן נ*ק*נטע (*ויסנעדעכנט לויס דער גרויס םונם נעה*לס, װ*ס זד **קומען) זענע;: סל*רענם מ*ר־*ן(3000 ד*ל*ר * װ*ךו, זשע*ן מ*ק8ערם*ן (די מחנרין סון ,עשרת הדערוח״), לואיס װענער (2500 ד*ל*ר), בר*דלעי קיננ (1000 ד*ל*ר) *ון *ניט* ל**ם. .*•י *ין סעפסעמנער 1927 װעם *ין רוים 6*רקומען * *ינטערנ*עי*נ*לע *וים*רן-ק*נפערענץ. *ין םעפםעמנער-נומער ,דער ה*מער• *יז **געדרוקט לידער 6ון *סתר שומי*טשער, דנורה כ*כ*ל, * 6עםער, * דד ז*כן *. נ. .נענער-ליםע- ר*טור״, דער המשך סון נ. נל*זמ*נס ר*ט*ן .*דנ- טערס״ *. *נד• י. ר*****רט זעעט *יבער סון סר*נעויזיש ר*מען ר*ל*נם - .מיקעל *נחשעל*' 6*רן ם*רל*נ ,*ריענס״. *ין װילנע *יז *ין עלסער סון 42 י*ר געשם*רבן דער ײדישער *קטי*ר *ון טע*טער- םוער עני הירש ד*שעװסקי. ד*שעװםקי ה*ט *ויך *ינסעעניזירס עטלעכע *יעטעס *ין ײדיש: לע*ניד *נדרעיעװס-.זיבן געה*עענע', װ. הונ*ס ,גנור *ין קדסן״, *ון *יבערגעזעעם יעװרעי*ינ*װס ,דער עיקר״, *. דימ*װם .י*שקע מוזיק*נס• *. *נד, ער ה*ם *ויך לעעטנם *ינסעענמירס שלום עליכמס .נל*נדזשנדע שטערן'. *ין 6*רל*נ .ס8ר' <נד עענטר*ל) *יז *רויס *רץ סמ*לענםקינס .דער װ*ם ה*ט נענל*נ• דזשעם״, *ין ג בענדזח ערשטער ב*נד-*יעערזעעם דורך ב. עסלבוים, עװדםע* ב*נד-דורך ז. נהן. עום נוך *יז עונענעבן * בי*נר*6יע *ון נ*ר*קטעריסטיק 6ון *. םמ*לענםקין, נעשרינן פון ראובן ברדנין• *. מ. סוקס ה*ט לעעטנס נעמ*כם * רײזע איבער >ויט*י;ען. *ין קומענד־קן נומ. .ליגער*רישע כלעטער״ װעס זדן געדרוקס * ק*טיםל פי] זדנע רדזענ*םיען• .**י *רעעם 18-טער נ*נד .שטעס *ון שםעטלעך• *יז שוין דערשינען. כ ליטעראטור .*■ר קײן װ*רשע *יז געקומען עוס*רן דער ױננער שריפטשטעלער בנימין רעםלער, די לעעסע עדס הןם ער 6*רבר*כם *ין *רץ-ישראל, װו ער ד,*ס *ננעשריבן * גרויסן ר*מ*ן 6ונם נדעם *רץ-ישר*ל-לעבן .* ו י ף * ל ט ע ר ע ר ד״. ייײ ם'*מ דערשינען דער ערשסער ב*נד 6ון לדנ גײדום חערק .ליריק״• — (ם*רל*ג ח נזשןי*). וייי *ין װ*רשע ד*רף 8*רקומען דער 35-םער קןנגרעס 8ון דער *ינםערנ*עי*נ*לער ליסער*רישער *ון *רסיסםישער ,8*רדניקונג' *ון *ץ עוז*מענ- ה*נג מים דעם ד,*ט דער *רג*נמיר-ק*מיסעס עונויס- נערוסן די סענ * *רעסע-ק*נ6ערעגץ *ין ל*ק*ל 6ון *וילישן ליםער*סן *ון זשורנ*ליסטן 6*רדן. קדן םןרשםדער סון יידישן ליםער*טן-ס*רײן ה*ט מען נישם *ײגגעל*דן, װדל... מ׳הןס נישפ נעװוסס, *ז *:* 8*רײן עקזיםטירם. *זוי ה*ט דער םןרזיעער 6ון דער ק*נ6ערענץ זיך 6*רענססערם, נענעך, ג*ר- נישס װײסן זײ נישסז הלמ*י דעד ,ר*נ*סניק', ,גל*ס *ר*װדי* װײםן נעכען נישס, *ז ם׳עקזיםםירן *ין װ*רשע *ויסער די *לע םע*טערן *ון קינ*ס *ויך יידישע םע*טערן. *םשר װ*לפן די ײדישע טע*סערן ם*קע געשיקם *ין די יוילישע *ר*גרע. סיװע רעד*קעיעס * מעלדוננ װענן זדער עקזיםםענץ• ,י*י עין נױ-י*רק *יז אײנגע*רדנם נעװ*רן * טרויער-6*רז*מלונג נ*ך דעם פ*רשם*רבענעם ױננן ײדישן דיכסער ר*ובן לודװינ,—עו דער ם*רז*סלוננ זענען נעקומען 200 שרדבער. ** זינס עסלעכע װ*כן דערשײנפ *ין תל-*נינ * העברעישער װ*בנשריסס ,בתובים׳, *רויסגענעבן דורך דעם שרײבער-6*רדן *ין א-י. די עדפונג *מ נ*נץ לעבעדיק *ון *ינםערעס*נט עונויפנעשםעלס. ,י■* י 1 נ ה ש ■ ע ר זעעס *יבער 6ון 6ר*נ- עויזיש די נעשינסע סון דער ■*ריזער ק*מונע פון ע. לים*ג*רע. ,י■ *ין װילנע *יז נעשט*רבן ט*קסים ר*ם— *דנער 8ון די געװעזענע בעלי-בתים פון דער נ*• רימסער יידישער דרוקערײ ה*למנה וה*חים ר*ם• *ין סעיטעמנער-נוך ,עוקונ8ט' *יז ע. * *ינעררוקם ש. נינער — װענן י. ז*ננװיל, *. ר, מלאכי— מ*ריס װינםשעװסקי, י. ד. נערק*װיטש — ק*ייסלען שלום-עליכם (שלום-עלינם עװישן זדן פ*מי5ע, ש״ע *ץ מענדעלע) *. *נד. ע** *ין ,הדנס׳ *מ *ינעדרוקם * װ*רעמער *רסיקל 6ון י. נריננוים װענן יעקב לעשעינסקי• ־ע**, דער ק*מיםעט 6*ר *רויסנעבן די װערק פון *. בר*דסק■ *ין נוענ*ם *ײרעס ה*ט *רויסנע- ל*זט עום ערשטן י*דעײס * נ*נד ,געקליבענע שריססן• 6ון ס*רשט*רנענעם עום נוך *מ עונעגעגן * הקדמה סון ה. נל*שטײן. ** *ין װילנער .ם*נ• *יז *ינעדרוקס *ן *רסיקל פון ס*לק היליערן װעגן מ*קס װײנרדכס נינל .שרײנ *ן נרײזן״. *ץ ביכל קומען נמ 1300 הענרעישע װערסער, װ*ס װערן גענרויכם *ץ ײדיש. •׳׳>* דער מןסקװער .עמעס פײערם *יעם ד*ם 5-י*ריקע דערשדנען סון דער עדםונג. ם׳זויז *דוים 6ון דרוק.ד*ם קינד״, נ.7(31) םיס זײער * רדכן *ינה*לט װעגן ס*רשידענע 6ר*גן