Literarishe bleter · 1926-09-17 · 124 (17.9.1926) · p. [Seite]

פרײםיה׳ זו סעפרעמבער,; 926 ו פרײז/ס5 גרןןשן 124 דםעךאו״פזע נוי׳ויו א־קוסטדירטני װאעשריפם פאד ־ימעדאבװד ■■ מעאפןעדאךןקונםט פארי7*ג 3.קקעעק*ן,זזארשי< מאריס װינטשעװסהי (*ו ז*ן 70--ןרלקן גןבו־םן־טןןנ) סאביאליסטישן שארזןןגער אהרן ליבערםאן. אץ די טעטיקײט, װןןס װערט אױםגעלעזט םון אהרן ליגערמאן, װערט װײטער שארטגעזעבט דורך פאריס װינסשעװםקין. אהרן ליבערםאן איז געװען דער באגרינדער םונם ײדישן סאביאליזס, זײן ערשטער טעןןרעטי• קער, מאריס װינסשעװסקי — זײן דיכטער, זײן באזינגער. ליבערמאן איז געשםאנען בײ דעם װיגעלע פונם ײדישן סאביאליזם, אױםגעבליבט מיטאמןןל און גלײך םארשװונדן (זײן גאנבע טעטיקײס האט געחיערט קוים א פאר יאר, ער איז העכער בװײ יאר געזעםן אין תםיסות און דעם 8ג*טן נאװעפבער 1880 באגאנגען זעלבסםמארד), מאריס װינסשעװםקים טעםיקײט דויערט שוין קרוב בו 50 יאר, זײן השםעה אויף דעם ײדישן סאביאליזם איז א כסדרדיקע, א שטענדיק-דויערנדיקע. פיל ענלעכעס איז םאראן אין די ביאגראסיעס סון די בװײ ערשטע ײדישע םןןביאליסטישע םרוימער. ביידע געבוירן אין דער ליטע: לי• בערמאן אין גרןןדנעד גוב״ מןןריס װינטשעװסקי—אץ קאװנער. װי אהרן ליבערםאנס סאטער אזוי אויך װינ• טשעװםקיס סןןטער איז אלײן א משכיל, א מדריך פארן קיגד. אהרן ליבערםאן באזוכט די װילנער ראבינער״שוי1, דןןס זעלבע איז פיס װיגטשעװ■ םקין. א. ליבערמאן פרוװם לכתחילה אויסנובן םםןןלענסקינם װינער ,השחר״ םאר זײנע סןןביאליםטישע אידעען, װעטשעװסקי — דעם קעניגסבערגער ראדקינסןןנס ״הק־ל״. דערנןןך גיט ארױס ליבערפאן דעם העברעישן ,האמת* (אין 1877), און װינסשעװםקי דעם העברעישן ,אסםח חכםים״ (1878). :*־דע די זשורגאלן װעוץ דורך דער נאםען אלײן איז שוין םון לאגג בײ אונז א םימבעל. ער פארקערפערס אין ױך דוהת ם.ץ קאםף און םון טרױםען. אין דעם גאנג פון די דותת איז ער, י מאריס װינטשעװסקי, א םירער, א םאן. דער אנהײב זײנער שטעקט אין דער װײט־װײטער םאר־ גאנגענהײט, אין דעם באדן, אויף װעלכן ס׳איז אזיסגעװאקסן אהדן שפואל ליבערםאן. מאריס װינטשעװ• סקי איז געװען דין געטרײער תלמיד און איבערגעגעבענער חבר. אונטער דעם רושם פון אהרן ליבערםאנס העברעישער פראקלאמאביע .אל שלו• םי בחורי ישראל• (סארעפנטלעכט פונקט בותק םים 50 יאר, אץ 1876) װערט ם. װינטשעװסקי ארײנ■ געבויגן אין דעם קרײז פון םאביא• ליססישע אידעען און ער שסעלט זיך גלײך מיט ליבערםאנען אין פארבינדוגגען. נאך מער װערט ם. חײנסשעװסקי באגײםטערס פון לי• בערםאנם ,האמת״ און ער נעפט ױךמיט אלע כחות מיסבוהעלםן דעם ערשטן םאביאליםטישן זשורנאל. םאר דעם .האמת״ שרײבס פ. װינסשעװ• סקי ןןן אהעברעיש ליד ,לפי אני עפלי׳ ,א פראלעטאריער ליד — שרײבט שפעטער פ. װינסשעמסקי — -סיס אלע קליםערלעך. דער אױםגע■ װאכםער-ארבעטער םרעגט: ,לםי אני עמל?' — םאר װעפען ארבעם אץ־ז... דער דאזיקער םון שלאף• אויםגעשטאנענער פראלעטאריער װײםט שוין װו די פכה ױבם. ער װײסט שוין, אז תיכטום הײםט ןןנגעזאמלטער גערויבטער ״םער• װערט/..״ דעד ,חאמת״ װערט םארמאכם, אין א. ליבערמאן װערט ארעסטירס, און דערפיס װערט גםעט איבערגעריםן ת רײכע, װונדערבארע אבער זײער קודבע טעסיקײט םון דעם גאונישן מארים װינטעעװכהי