Literarishe bleter · 1926-08-27 · 121 (27.8.1926) · p. Seite 570

121 זא ליטערארישע בלעטער 570 זשארזש םאנד נצום 50=םן י$)רציט 8ין דןר נרױםער 6ר*נ*ויזישן־ שרי*ששנוןלןרין)• ד׳ר יעקב שאצק?/ניו־י$רק מענ רוינירן זײנע קינדער - דןןס ןןרס קײנעם נישר. די געזעל׳ שא&ס סאדלט נ&ר *זעלכע םעשים, װעלכע זענען ס&ר איר שעדלען. דןןס סריװ&סע לעבן איז נישס א־ר עשק. ןזא םיי&ל ה&ס געהאס דער הער סאלק&װניק דעלם&ר׳• דאם א־ז * ביכשטעכלעכער ם&רסרעס 9ון איר ם*ן• דער טענדענציעזער, םןר&ליזירנדער ס&ן איז אץ דער נ8ר*קםע• ריסטיק זײער בולם און ש*רף. און דןס איז * קל*םישער בײשםיל ס*ר זש&רז ס*נדס *רס 8ון שילדערן םענסשן און סון ם&לן סיםן. ד&ס פר&גלעם 6ון ם*ר*לישע םעשים און נישס ם&ר*• לישע^ סון דער שסעלונג §ון יחיד גנ1גע גום בלל, דער דו*ליםטישער ם&טיװ (לײב און ליב;) — ןס ד$ס איז די װעלם סון אירע אידייען, אילוססרירס אין * נעלעסריסטישער ס&רם. זײענדיק איננאנדן אין רשית 8ון * טענדענץ - ם ו ז ז י מ&לן םענער שװ*כע, שלעכסע, נישס * נ ס ש ל * . ס ע נ ע, ענגיקעםיקע, עג&יםםישע; 6ר1יען דאנעגן — שס8יקע און גלײכנײסיק שװ*כע, *לעם&ל אוםשולריקע, סיםם&סישע, םארסירןרישע און כםעס הײליקע, װײל זײער ר*נדלען א ז געב1יס א1יף דעם נ*סירלעק נעזעץ 6ון עם&בי&נעלגר רעאקביע, א!יף דער אוםםיסלב*רקײם םון אינערלעכע געסילסניבער• לעבונגען. זי שרײבס *ז1י װי זי סר*כם, און װייל זי דענקס עם&בי&נעל, ד&ס םײנט פל&נל&ז, זענען די ק&נסברוקע עס סון אירע ר*מ*נען צו6עליקע ם־ס אום־י*רשײנלעכע סינו^ציעס. אין דער שױערססער ל*נע ב*װײזט זיך *ריםערלעצער א1ים• לײזער, װעלכער ש*צם אפ די .ם*רסױערש*סס' גון דער 6ר1־. *לע מ&ל .6*רשטײען' די סר1יען נישס רי םענ;ר,װײל זײ זענען פחדנים. װ&ס איז שײך דעם געסילם-לעבן, זענען זיי ססאסיש, און די 8ר1י איז דינ*פיש. דער םאן איז אוםם&ראליש דער6*ר, װ&ס ער װיל נישם ענדערן די או־םערלבע ס&רם סון זײן עי&טישן צוז*םענלעבן— די םר1י איז מ&יאליש נ&ר ד*ן, װ?ן זי ה&ס דעם פו״ ענדערן םיש דעם געליבסן א1יך די ק&נװענצי&נעלע או־סערלעכע ס&רם פון נעזעלש&סטלעכע שײכותן. ד&ס םײנם נישס *ז ס * נ ד איז 0*ר .סרײע ליבע׳, ד&ס ה&בן 6ל*כע א1יםבײסשער *ז1י געסענהס. ליבע א־ז ס*ר איר נישש * םיםל, נ&ר * צװעק• און דער צװעק איז .דערה1יבן זיך צו א ם&ראלישער רײנקײם דורך ליבע*. און יעדע זאך, װ&ס קוםס סין סי6ע באדערס נישי, קען נישש זײן אוםם&ראליש, א1יב ד&ם איז 9ק, נישז נעדריקס איז זיר־ ס*נד ה&ס דערהויק רום&ס סיל&ז&סיע 6ץ נעסילן צו דעם אײן.אײנציקן ם&ס&ר, װעלכער באװענס די םענסשהײט צו זוכן * פ&ראל, * עט־שן ןנה*לם אן דער װעלס. דער .זש&־זש ס*נדיזס' ה&ט געהןס * ם&ר י&ר סין שםורםישן דער6*לג אין נ*נץ אײר&םע. זי, די שעסערין 8ון דעם ,עם5צי9נעלן ם&סרעדשיזם׳ ה&ס איבערג.לעבט די באװזנונג. א1יף דער עלסער, װען דער צ1יבער 6ון םנים איז ס*ר• שװונק, ה&ם זי זיך באזעצס אין * גוס, װײס 6ון דער ק9?קעי ,שס&ס פון ד1$ װעלס׳ און ד&רט ה&בן די נ*סור און דער (סוף) די ד&זיקע ,אונסערם*נער' זענען געװען פון צװײ קאסעג&ריעס: .עמ&צי&נ&ל׳ באהערשסע און אינסעלעקמועל• באװונדערנדיקע. די סיסםעםאסיזאציע סין די צװיי סיפן איז ש1ץ לאננ דורכנעפירם געװ&רן אין דער רײכער םאנד־ליםער*• סור, דעריבער איז נישס כדאי זיך 9פצושסעלן א1יף דעם. איך הןב באםערקם, *ז זש&רזש ס*נדס פערס&נאזשן זענען גענומנן 8ון איר נ&ענטער װירקלעכקײס. ז&ל אײן בײשםיל אילוססרירן םײ איר צוגאנג צום בעלעטריסםישן פ*סערי*ל, סייאיר טעכניק 6ון ם&לן םענסשן. זשארזש םאנד ה&ם חתונה געהאס זײער יונג• צו 18 י&ר ה&ם םען זי חתונה נעמאכס םים * פ&לק&װניק 6ון דער נאפא, לע&נישער *רםײ, * גןנװיסן דידעװאן. זי ה&ט אים נישס ליב געהאם, *בער *ז1י װי זי ה&ס כםעס נישם געהאס קײן בארירוננ פים דער אייםערלעכער װעלס, ה&ט זיך אין איר נןך נישם דערװאכס *ז1י שסארק דער ער&םישער דינאםיזם, דערצו איז זי צו דער חופה גענאננען גלײך פון א קלױסכער, װו זי ה&ם זיך געה&דעװעם א־ן סשך פון סינף י&ר. נ&ך דעם װי ד&ם פ&ר פ&לק ה&ט זיך איבערגעקליבן פון ד&רף אין םאריז, און ד&ם ױננש שײנע װײבל באקענט זיך םיסן שרײבער ז ש ו ל ם * נ ד *, דעםאלס קוםס פ&ר די סםיכישע רעװ&לוציע אין איר. זי ה1יבס *ן 6ירן *ן עקסצענ• םריש לעבן, װערס *רײננע3ירט אין די ליםערארישע קרײזן, װערס * םיסארבעסערין פון .פי:*ר*'. זי שרײכם בשותפות םים סאנדא * ר&םא;, און נעםס שפעסער דעם אםתן נ&סען 8ין איר סרײנס אין שותף און שאםט זיך 6ון א־ם א פסעװד&נים 6אר זיך. זי לןיבס ש1ין נישס פיסן מאן, םיס װעלכן זי ה&ם געהאם צװײ קינדער. קײן גם ה&ס זי נ&ך נישש, עם װעם געד1יערן א סך י&רן, אײדער זי װעט דעם גס באקיםען אין זײער סענסאצי&נעלע אוםשטענק םים א שםירם ש;, עםנטלעק פר&צעס. דערװײל װערט איר רעאקציע קענן דעם םרוקענעם, קלײנב־רגערלעכן, קארנן םאן-םאלדאם אויסגעדריקט אין * ר&םאן אינטער דעם נאםען ,אינדיאנא׳ (1831). אין װעלכן דער פ&ל• קאװניק דידעװאן װ;רס געשילדערם אלס פ&לק&װניק דעלם&ר, און אס איז * בוכשנעבלעכע איבןרזעצינג 6ון דער כאראקסעריםםיק: .א־ר װײסס װעםען םען ריםש אץ דער פר&װינץ ארנט• לעצער םענםשו דעם, װעלכער פארראפש גישט קיץ פעלדער 6ון זײן שצן, פאדערם נישם םער פון זײנע בעלי-ח1בית, װי ד&ס װ&ם קוםס אים; דעם, װגלכער נעמס *ר&פ זײן הוס 6*ר יעדערן, װעלכער גריסס זיך פריער צו א־ם; דעס, װעלכער פארגװאלדיקס נישס קײן םײדלעך א1יף די עפנסלעכע װעגן, צינדס נישם אונסער קײן פרעפדע שפײכלער און באראבעװעס נישט קײן דורכנײעד א1יף דער םעריט&ריע 6ון זײן פ*רק — ז&ל ער נ&ר האלטן פאר הײליק ד&ס לעבן און דעם טײסםער 6־ן זײנע פיםביברגער, אין 6ון אים װעם םען נישט פ&דערן קײן שים דין וחשבין. ער םעג שלןגן זײן װײב, פײניקן זײנע באדינםע, ער