Literarishe bleter · 1926-08-27 · 121 (27.8.1926) · p. Seite 566

566 ליטערארישע בלעטער 121 זא א גרום פוז ײדישע שריפטשטעלער אין ארז-ישראל געשילדערט אין זײנע זנמײ ראסאנען ,די לעשםע שי6ן' און ,פארמיםםוננפן״. א. ראובני מוינט אץ ירושלים, נןר מײט 6ין שטאט און 6ונם שטאטיקן טוםל. זײן הויז גע6ינס ויך אין ב־ת׳הברם. ס׳איז א נײ־ײדיש שטעטעלע אין דער בערג-סביבה סין ירושלים, מו א אינטעליגענטן״גרואע, על יי רוב לערער און שריפטשסעלער, הןק םיט דער הילף 6ון א היפזןטעקן־גאנק אויסגעבוים 6אר זיך באקמעםע אײנשפןקיקע הײזער. א שײן ה1יז פארםאנם דארט אויך א. ראובני, און איך קען נישס קײן ײדישן שרי6סשסעלער ערנעץ מו אין אן אנדער לאנד, מעלכער זאל האבן אזא שטיל און לינ׳הײםלעך מינקל בו ארבעטן. א. ראובני ארבעם א סך. ער לעזט פיל, ער לערנט שפראבן, ער שרײבס, פלאנצס בויפער בײ זיך אונטער די פענםטעי און האדעמעט זײן קלוגן און געטרײען הונט, םיס װעלבן ער איז זייער באפרײנדעט. דערבױ םאינעמט ער א1יך אין שטאס א קלײנע שטעלע אין א בױרא א1יף א סיר פינף שעה. זײן םרוי איז א לערערין, נעבוירן אין א״י און זי איז עס ד,ער גוםער םלאך, װאס האט געשאסן 6?ר ראובנין דעם קינסטלער זײן שםיל*אויסגעטר1יםטע נעסם אין דער בערג• סביבה 6ון ירושלים. איר פאסער, דער םארשםארבענער דאקסןר יערמאנס, װעלכער האט אויסגעװאנדערט םיס פערביק יאר צוריק פון װילנע קײן הבר1ן איז געמען אן ארץ-ישראל״סרויםןר סון די אלטע גוסע צײסן. ראובני קען גוט ארץ-ישראל און האם גרונדלנכע ידיע1ת װענן די ײדישע אלטערטימער, ער האם ליב צו רײזן אין באאבאכטן דאט לעבן און םנהנים סונ□ פיל-פארביקן אריענט. צוזאמען מיט א חבר האט ער א1יך דורכגעװאנדערט דעם םדבר. א־ן זײנע בילדער םאלס ראובני בםדר די ארץ ישראל■ שםאס. ער איז דער שארפער באןבאצםער 6ון ײדישן א״י לעבן און איבערזעצנדיק אלײן זײנע מערק םון ײדיש א1יף העברעיש, גיהם עי ארײן סריש בלוט און לעבנס־זאסס אין דער נײ• העברעישער ליטעראטור. אין ארץ״ישראל מ1ינס אונזער הארציקער ז. י. א נ כ י. ער איז נאך אין לאנד גאר א .גרינער״, ער איז פארלינס אין יעדן ב1יםל, אין יעדן גרעזל 6ון לאנד. אנכי װ1ינט אין תליאביב. 6ון זײן אסענער םעראסע אין תל*נארד1י זעס זיך דער ים. * אים לעבס זיך נישט גריננ. 6ון זײן קלײנע שסעלע אין דער קולסור״אססײלונג םונם ,הסתדרות׳ האם ער נישט גע;וג םיטלען א1יף צו לעבן• און ציםאםן זיך צו דער סאג פרעסע איז אים שװער. נאר די אלע קלײניקײטן װירקן נישט א1יף זײנע שסיפונגען. ער האט ליב דאס לאנד םים אלע םעלית אין חםרונ1ת. ער סראכט .־וען ם׳אױ זיך דורכ6ארן קײן אײראסן אין אםעריקע,-אבער זײן הײם איז אינם קלײנעם ארץ־ישראל. די לעצסע צײט האט ז. י. אנכי באקוםען א סארשלאג פין א העברעישן ארץ״ישראל־פארלאג♦ ער זאל אלײן איבערזעצן אין העברעיש זײן ר׳ אבא. אנכי האס זיך פלײםיק גענוםען צו דער דאזיקער ארבעט אץ איז 6ץ זײן העברעישן ר׳ אנא צופרידן. ער זאגס, אז אט דערדאזיקער אלטער ר׳ אנא ז*ינער דער ערשטער ײדישער שריפםשסעלער, װאס האס זיך באזעצט אין א״י אלס שסענדיקער ת1שב, איז משה םסאװ ■ ס ק י. געקוםען אין לאנד םיט פופצן יאר צוריק און האט דארטן איבערגעלעבט די שװערע פלחםה-צײסן. ער איז א1יך דער אײנציקער 6ון דער העברעישער און ײדישער שרײנער״פשפחה אין ארץ־ישראל, װעלכער איז אװעק םיסן חלוצים־שטראם צו ערד און ארבעט. ער האם ליב באקיםען די דארםם־ארבעס בײ םעלד און גארסן. אנט יאר איז ער געװען א פ1על אין א סאררוארסענער ■ ײדישער קאלאנ־ע 6ון דרום״יהודה, אין די ײדן און אראבער פון ארוםיקע געננס האבן אים אנערקענס אלס אויסגעצײכנטן ערד״ארבעםער און גרויסן םופחה אין 6י-צוכס. נאך דער םלחםה האט זיך םשה םטאװםקי באזעצס אין תל-אביב. אץ תל-נארדוי, נישט װײט פון ברעג־יס, האם ער זיך אויםגעבוים א שטיבל םיט א שטעלכל 6אר זײנע ליב• נעצערסלםע בהמהלעך, װאס יעדע אײנן האט א באזונדער נאסען, און אײנגעארדנם א םילך-םערםע. זײן גדויסן ה1יף האס ער צעטײלט: די גרעססע העל6ם אסגעגעבן אץ רש־ת 6ון זיץ נעזינדל, די קי אין קעלבעלעך, זײ זאלן אטעםען םיט דער פרײער לופט. דאם קלײנע ה1יםל האט ער געלאזס 8אר זיך• אין םיםן 8אר8לאנצם א באנאנע־בוים און ארום אביםל גארסן־גרינס. א1יך ליגט דארטן תםיד א שפויגל פריש-שמעקעדיקע הײ, אין אין די פארנאכט• און אװנט־שעהען קימען צוגײן בא־ קאנסע ארבעםער אין ארבעסערינס 6ון דער שטאס אביםל זיצן או־ף די םריש־שפעקעדיקע דײ און אטעםען םים דער קילער לו6ט 6ין ים. אץ דער ארבעט בײ דער םילך־װירטשא׳ט העלפש אים א1יך זױן םערצניאריקער זץ, װאם איז א שילער פונם םינ6סן קלאט אין דער תל־אב־בער גיםנאזיע. פון דרײ יאר אן איז דאס קינד א װעגעסעריאנער אץ א גרויסער קנאי םץ העברעיש. 6אר קײן א61ן װעם ער םיט קײנעם קיץ ײדיש הארס נישט ארויכרײדן, הנם אין ה1יז הערט ער שסענדיק ײדיש. בײדע, דער םאטע םיטן זון, זענען שטארק צוגעבונק צו דעם פארװאר6ענעם יידישן דארסם װינקל אין דר1ם־יהודה, װו ער, סםאװםקי אלײן. האס דארםן אכם יאר נעארבעס א1יף די אײנזאםע תבואה־6עלדער און דאם קייד איז אויםגעװאקסן• סץ אש דעם ד־ום־־ש־ב קומען אםט אין שטאט באקאנטע דארםס• יידן און אראבער, עצית םרענן װעגן פיציכט אץ ברענגען גרוםץ 6ץ די הײםישע דערסער. אין דער ששיל״פארװארפענער דר1ם־געגנט האט סטאװסקי זיך באקענט סיס דער אראבישער פאבעל, װעלכע האם אויף אים א שסארקן אײנדרוק ג:םא5ט און װעגן דעם שרייבט ער א־צס םערססנטײל. םשה סשאװסקי שרײבס עד-היום ײדיש און רעדט דורכאייס ײדיש. זײנע 6אבעלן און רערצײלונגען דרוקט ער אין די העברעישע ארץ־ישראל-זשורנאלן, נאר זײן בעססער חל1ם איז פארן קײן פיילן ארייסצונעבן זײנע װערק א־ן ײדיש. אײננעבירגערט אין לאנד איז א1יך א. ר א ו ב נ י. ער איז א1יך געקוםען קײן א״י פיס יארן צוריק און האט דארטן איבערגעלעבם די גרייזאםע צײס 6ונם קריג, װעלכע ער האם