Literarishe bleter · 1926-08-20 · 120 (20.8.1926) · p. Seite 559

559 ליטערארישע בלעטער 120 .זא ר א נ י ס .*ווווי דער דריסעי באגד פין ס. ק $ ג * נ ם *די געשיכטע 6ון דעיכ אײרןןפעישע ליטערזןטדין״ וײדיש ם. הללליער ןו ײערט 6זןיעבײקט אץ זזןץ און אין לי־יף 6ון א חודש װעט עי עישדנען. .*ווי עוליי דעם 20-טן יארצייט בןןכן טײט שץ נאדוסטן דראדאטורג הענייין איבםען זענען אין םיל נליטשריסטן ןןינעדרוקט >ן*מיק?ען ײענן דעם דראדיטירג. .**י אין 1928 ײעיט 100 ־אר זינט ם׳איז גע. ב1ירן געװןןרן ל ע ײ ט $ ל ם ט זן י. אין יןןדבםאר כאנד ײערן געדאכט גרויסע הכנית עו םײעין דעם ײביללי. עם װערט געגי־ײט א נדע פולשטעבדיקע אײסנאכע פץ אלע טא־יםטאיס װערק. עס ײעלן אויר נעמאבט ױערן גרויסע םױע*־*עכקײטן. *וי א נ א ט-א ל ס ר א נ ס .די דרידה פון די ד״אכים* װערט איכעיגעזעגט סון םיאבזויזיש דזיך מ. טדכדאן. אין ראדאם עישדנט א זשורבאל םאר לי• טעראטור אץ קונםט .נ ד ע װ י נ ט ן״ אונטער דער רעדאקגיע 6ין י. ב. שטרדמאן. אץ םא־לאג שלדה גאלד6ארב ערשײנט די טעג די באװוסטע ײעיי סון װיקטאר מארגעריט״די בחורטע־, ״דןר חבי־ד ,דעי נדער דו־ר״ איגערזעזש דירן סועה ראקאײסקא. עס דרוקט זיך אײך דער -אמאן ײ.מא*געריט .די גאסן• 6רוי״. טעאטער אוז קובםט די טענ װערט אץ ױארשעװער .סקא״א־• מעאםעי געסײערט דעי יובילד פינפ ארטיםש אדאלףבערדאן. דער ױבי״יאר אי־בעט אײף דער ײדישער בינע 25 יאר״ ער האט נעשםילס מיט ד• כעםטע ײדישע טײ״סעס. לבכיד דעם ױבי״יאר ױעט סארקומען א אינטעיעסאנטע נואישםעלונג מיט א קאנעערש׳אסטיילונג. **• יוליום אדלער, װעלכעי האט גאס טיאלירס אין לאדז און אץ װאישע״ םארט אס צוריק קדן אמעריקע. *וליב די פיל אנ6יאגן סון די ײדישע טעאםער-טרוםעס מעלדעט פאר״אג ב. קלעצקץ, אז אלטער קאצײנעס .דונים״ (דײאמעו און ,הורדיס״ (טראגעדיע׳ ערשײנען די סעג. ־ דער נאװוסטער ארטיסש אץ ייעזשיסער סין מאסקװער קינססלערישן טעאטעי• ק. ס ט א נ י ם ■ ל א װ ס ק י האט איצט אי־ײסבעלאזט דעם ערשטן באנד םון זײנע זכר1נלת. דאם דעקארירן דעם ױארשעײער גמינע• זאל אײ אינערגעגעבן געױארן די באקאגטע קינסש• לער װ. ײײבט־־ױב, יאנקל אדלער און מארק ש״אײץ. רןדאקןניע ״םיםגלידעװ מ• זילבורג ׳ נחמן מײזיל סע עטלעכע יאר איז ד״ר א. קאיאלניק 6ון די אנ בעזעענםטע מיטאדבעטעד סץ נױ-יארקער ,טאנ״. ** סדײטיק דעם 18 א*יגרםט ויו דעם ד־טן יארנײט סון * ע ק ב ד י נ ע ז א ן אײ געמאכם געװארן א הזנרה אײף זלדן קבר (איהל סרץ). ** ם׳איז ערשינען אין סאר״אב ב. קלעצקץ דער 8 *סער באבד 6ון אלע סרצעם װערק. צום באנד את צוגעגעבן א רעגיסשער סון אלע םיצעם ײערק. אץ 18-טן באנד גײען ארױן די 6עליעטאבען איבערי זיכםן .שסעט און שטעטלעך״, װאס סרץ האט גע דרוקט אץ ,ױד״. א*י ױארשע ערשײנט זינט עטלעבע װאכן א נױער הומא־יםטישער זשורנאל ״דער ב י א ם ע ר״. ד״ר י צ ח ק ש י ס ע ר האט אנגעטראשן אײף זײער װיכטיקע ה*סטאר*שע מאטעײאלן׳ מעמוארן סון דעס ײד נ ת ר י א ל ק ע מ ם נ ס ק י װעלכער האט אנטייל גענומען אין באסאלעאנס אימײ. די מעמואײן דעקן אי־יף א נײ נלעטל ײדישע און סנ־ילישע געשיכטע איצט 6ארנעמט ז־ך שיסער מיט באארבעסן דעס זײער װיכטיקן מאטעריאל. ג ח מ ן ם ד ז י ל האט נאקומען א*ן דער װארשעװער גמ־נע אינטערעסאנטע מאטעריא־ן װעגן סינעם א־בעט א*ן דער במינע, װו ער האט נעאי•' בעט 25 *אר. די מאסעריאלן װע*ן בקױב שאר. עשנטלעכט ױערן. ■*י א ס ש ע ר.י ק א װ ע ר, דער באקאנטער געשיכס שידבער 6ון אוקראינער סאגראמען״ האט סארלאזט בעריץ און איבעינעסארן קױן סאריז. א. טשעריקאײער אײ אץ כערלץ בעװען אײגער 6ון די מיסגרינדער סץ ײדישן װיסנשא6טל. אינסטיסוט• דער ײר. װיםנשאסט״עכעד איבםטיטוט גרײט אינט דעם נ ו ו י י ט ן כאבד .״שריםטן־. דער ערשטער באנד .לאנדײ-בוך״ האס ברייס עיםאלג. .**י ח. נ. כ י א ל י ק אײ אויף זײן נוריקרױזע סון אמעריקע בעװען אין לאבדאן אין אץ סאײײ. ■*** עם װעיט איצט געסײעיט דער 50-טער יארצױש נאבן ס.*ט אין דער באײיסטער 6ראנ11ײי* שער שרײבערץ ז ש א ר ז ש זאנד, ־שס^רחל סלדגענבערג, די באקאנסע ײדישע שריסטשטעלערין, איז געקומען קײן ■1ילז אייף עםלעכע װאכן, און װאנעס זי 6ארט אס צוריק קײן איץ-ישראל. זי האט איצט פא־עסנשיעבש א נײ בוך ,״חויבן דיבאװא״ (א םבקם סין א חררנן י־דישן שטעסל אין אוקראינעז. ■*י אץ *יארשע האט אנגעהײבן צי ערשײנען א נײער חידש זשורנאל םאי־ עמינראניע־ און קא״א ■ ניזאציע * שראבלעמען ״דער יידישער ע מ י ג ר א נ ס״. אץ 6ארלאג נ. ק ל ע צ ק י ן ױערט איצט געזעצס דע- ערשטער באנד 6ץ באיימסן ריסישן שיײבער נ. ג א ג א ל אין א נלדער ײדישער איבער•• זעצינג 6ון סאלק הײלסערן, .**י די טעג ערשײנט אץ 6א*־אנ ב. קלעצקין *•ן א נײער אײם״אגע לעאנ־ד אנדרע־עוים .יהודה איש-קרױת״, אינערזעצונג און הקדמה 6ון נ ח מ ן מ י י ז י ל. כ ליטעראטור אין צוזאםענהאנג מיט דעם 10״סן יאדצײס 6ין ש ל 1 ם ע ל י כ ם, האט דער בילדונגס־קאמ״מ־ י־יאט סון װױס לוםלאנד באשלאםן צו ארגאבײירן בײ אײנער 6ון די הײכשולן אין ראסבפארבאבר א שםענ- דיקע ספיפענדיע א1י6ן נאמען 6 ו ן ש ל 1 ם - ע ל י כ ם אין דער גר1יס פון 100 רובל (בײ 50 דאלאר) א חודש. די דאזיקע סטיסענדיע דארף אי״יהגעגעבן װערן אױנעם 6ון די כאגאכטכסע דיכסער אין װײס רוסלאנד. די קאלעגיע 6ין ס$לק$מבילד אץ װײס׳רוסלאנד האט לעצטנם באשםימס, אז די דאזיקע סטיפעגדיע זאל א1יף דעם י$ר 1926 — 1927 געגעבן װערן דעם ױגגן ײדישן דיכטער א י ז י כ א ר י ק. אין בערדיטשעװ אײ דעי־ש־נען א זאמלבוך ,1905סע יאר אץ בערדיכשעװ, נאטיצן און זכרינות״ זים סג-יאר־קן ױב־לײ סדן 1905-סן יאר. דער זאמל- נוך האלט 105 זײסן און אץאיכזענען ארײן אינטע- ״עסאנשע מאטער*אלן צו דער געשיכטע סון דער *ידישער ארבעטער באװעגוגג אץ בערדיטשעװ. אין ״שדל אי( נוך״ (מאסקװע^ אײ דערשי• בען א. װעװיארקעם א בוך ״רער אויסלײג ס,ין ײױס״׳ 45 ז. אין לעמבערגער ,טאגבלאס״ אײ אסגעדרוקס אן ארסיקל צו דער ט3-יאריקער שריםטשי6עלעײשער שעטיקײט 6ון ר א ו ב ן ס א ה ן. אויף דעם קכר םון א. נ. גנעסין, גע♦ שסאיבן אץ װארשע צוריק מיש צי יאר, איז עד• הי1ס נישט א1יפגעששעלט געװארן קױן מצבה. דער העברעישער שרײבער-פארײן אץ א״י האט באש־׳אסן איצט ארגאגײירן א םאנד אויסצדשםעלן א מצבר,. װארשעװער?יםעראטן-םאיױן — האס עס קײן שום שײכות נישט צו דיר}': א ח ד - ה ע ם שרײבם איצט זכררנית, װאם װעלן ארימנעםען זײן ליטעראר־שע און געזעלשאפט- לעכע ארבעש אגגעהויבן סון זײן ארבעט אין- דער גרוסע ״בני משה״. י. אשאטאשום י-אמאן 3#ם18״, װאם איז ערשינען צוריק מיס עטלעכע חדשים, אײ אדיס• סארק1י6ט. די צײױםע אײפ׳-אגע ערשײגס אינגיכן• אין דער איצסיקער קריזיס-צױם סונם ײדישן בוך, איז עס א זאך, ױאס ם׳אײ גדאי צו באצײבעגען. מ. האלצבלאט זעצט איבער דעס ראמאן 8וןאנאסאי םראנם .דלר י־נגװי׳ נען-אינזל־, און דעם ראמאן םון סײל כאראך ״ליע• ראס גאלאנם״ (דאם נאלאבטע אײראשעי. אין דער רשימה 6ון די אשגעדרוקטע קאנקורס-דערצױלונגען סון .טאג״ (ליט. בל. 118) איז אנגעױײן, אז דער גאמען סון דעם מחבר סון דער דערצײלונג . .אץ א שליטװעגס״ איז אומבאװוסט. אהרן ב רעזינסקי ןביאלי- סשאק) בעס אובז מיםײלן, אז דאס איז ער דער מחבר• קײן סרילן קומם צואארן אײף זײן צוריק׳ רײזע 6ון ארץ-ישראל קײן אמעריקע דער נאקאנטער ײדישער שרישםשסעלער ד ר א. ק א ר א ל נ י ק. אין ס1ילן װעס ער 6ארברענגען א קורצע צױט און םון יאנעט װעט ער צוריק6ארן קײן אמעריקע. די לעצ- %