Literarishe bleter · 1926-08-13 · 119 (13.8.1926) · p. Seite 537

537 ליטערארישע בלעטער 119 .זא דער װארשעװער *יניװערזיסעטישער בינליןוטעק העצער סנ2 ק#רטלעך םון ביכער (דןןס ר1ב וװינע׳ װןןם זענען נ#נץ װינ■ עיק אאקענט אין װ$לםן נעײים געבליאן איפנןןמערקט). םרײנד ז. רןסנער איןםןםקװע,װעלכערפירט אייך זײן רעגיססראעיע לוים די פליגם־עקזעםילארן (אין געװעזענעם ריסזאנעעװ-םוזעאימ) הןןט עינעשיקט בלז־ אהער 2 רשים1ת 6ין די ײדישע אייםגאבעס אין רןןטן-םיןרכאנד אין דער עןןל סין 79 ביכער. לעעםנס הן.ט םרײנד י. י. זלפער (םןןנסרעאל) >.:1יכגעדרלקם זײן גרײטקײט בי םיק די רעגיםסראביע 0*ר ק >1 נ א ד ע• אדןןנק זײנע ב?• פױננען הןבן אגב עטלעכע רעדאקצי^ס א1יך $נגעה1יבן רעגי• לער בובישיקן זײערע בײםינגען םאר דער ביבליןןנראגישדר בענטר*לע אין װילנע. ענדלעך װערס נןןך געםירם, א חיץ דעם לויםנד־ק; םס• סעריאל םין בינער אין פין דער םרעסע, * רעגיססד׳יביע םין די א*ג א ײ נ * ל ב ל ע ט ע ר• איין הסכם מיט >.יר באשליס, אז די רעגיסטראציע דיןרף אריםנעםען די גאנצע ײדישע דריק• םרןןדוקציע, זאםלט די ביבליאגראפישע צענטראלע אלערלײ קלענערע דרוק־זאכן: װל *פישן, םידעית, םליג־בלעסלעך, אוים■ ריםן, אײנלאדוננען, רעקלאמעס א. ד. גל. שיין איצס האם די צענטראלע אין איר רשית בײ 500 עקזעםסליארן פין ד־ דאזיקע אייסגאבן, װעלכע װערן איר צונעשיקט םין די זאםלער אין אלע עקן. טײל פין זײ זענען איסגעהויער אינםערעסאנס, אין עם איז אן שים גוזמא א גרייס נעװינם סאר דער נעשיכטע, װאס זײ זענען אםגעראסעװעט געװארן פין םארנעםן װערן אימקוקנדיק זיך א1יף דער דורנגעמאכסער ארפעט קען םען םיט באםרידיקינג פעםטשסעלן, אז דאס אײז איז געבראנן געװאק. טאג־טענלעך קיסען אן אלץ םער צײטונגען אין זשור• נאלן; א1יך ביכער קוםען אן פון פחנרים און סארלאגן. םןן קען זאגן, אז דאס װיכסיקססע איז פארם פאררעגיםטדירט געװארן. נע־וײנסלעך םעלם נאך א םך צו דעם, אז די רעני• סםראציע זאל באםת דין א פולקימע; עס איז נאך צי גרוים רי אינערציע אין די אלע קרײזן, װאס זענען נישט געװוינס צו א ײדישער װיסנשאםטלעכער ארנעס און װילן ז־ך נאך נישט באשליסן נאכצוקיםען דעם םארלאנג פון דער צענ• םראלן צוצושיקן זײערע אויסגאבעם צום רעגיםסרירן. אבער װען עס װעלן ארויםגיין די ערשטע רשים1ת און אלע װ;לן דערזען, װי נרייס עס איז די חשיבית םין אזא םין ביבליאגוא■ םישער^עגיססראציע, װעלן געװיס ״נהויבן צישיקן זײערע ז;,כן א1יך יענע ארויסנעבער, װאס װעלן נישט זײן םארסראסן אין די ערשטע העססן. עס װערן איצט ציגעגרײט צים דריק די רשיםית פין דעם םאטעריאל, װאס איז אויפגעקליבן געװארן םאר דער צײם פין יאנואר-ױני 1926. אין ציזאפענהאנג דערםיט האס די ביבליאגראסישע קאםיםיע פונאנדערגעשיקס א צירקולאר צו א נאנצע רײ צײטשריפטן און בןכער״םארלעגער פיט דער בי)שה ציצושיקן זײערע אויסגאבעס, אנהויבנדיק סין דעם ערשטן יאניאר אן. א1יף דעם ארט האלט די קאםיםיע פאר נויטיק זיך ניכא• םאל צו װענדן צו אלע פארלאגן און רעדאקציעם, װאס דאבן נאך ביז איצט נישט געשיקט זײערע זאכן םאר דער ביב.-י*. גראםישער צענטראלע, זײ זאלן דאס טון איצט, בכדי דער םאטעריאל זאל נישט בלײק א1יסן פין דער ערשטער רשיםה. גלײכצייטיק װערן אלע פרײנד םון אינסטיסוט, א־בער• ה1יפש אויף דער פראװינץ, געבעסןנ 1) צוצושיקן אלע ײזישע דרוק״זאק װאס באװיױן זיך בײ זײ; 2) אנװײזן די נעםען אין אדרעםן םון די צײטונגען װאם גײען בײ זײ ארוים, װײל עס א האלב יאר ביבליאגראפישע צענטראלע דעם 1.סן ױלי איז געװאין א האלב יאר, זינט עס האס אנגעהייבן ארבעטן די ביבליאנראפישע צענטראלע בײם ײדישן װיםנשאפםלעכן אינםםיטיס. אין די ,ים1ד1ת םון דער בינליא• גראפישער רעניסטראציע*, װאס זענען צום ם1ף 1925 נאך בא• ראסונגען פון עטדעכע חדשים םעםטגעשטעלט געװאין דורך דער ביבאאגראפישער קאםיסיע, װערט דער פארנעם פון דע־ רעניםסראציע נאצײכנם אזיי ופונקט 1, 27. 29, 35, 39): די רעניםםדאצ ע איז שײך צום פאםעריאל, װאס איז אר1יס זינט דעם 1-טן יאניאר 926׳, זי נעםס ארום: או אלע אן אויסנאם נישט-פעריאדישע דרוק-זאכן אין דער ײדישער שפראך, איםאפהענגיק פון דעםארסןװו זײ גײען אר1ים; ב) פעריאדישע אויםנאבעם אין דער ײדישער שפראך; ג) פאטעריאל פין פעריאדישע אויםנאנעס אק דער ײדי• שער שפראך, װאס א־ז שײך צו װיסנשאפט, ליטעראטור אק קינםם; ד) נישם־פעריאדישע דרוק־זאכן אץ אנדערע שפראכן, אי־ף װיפיל זײ האבן אש־ינית צו ײדישער װיםנשאפם, ליטע• ראסיר אין קונסט• די אײראפעישע סעלקער האבן שיין םין לאננ פארשטאנען די ײיכטיקײט פין אזא רעגיםטראציע; אין יעדן לאנד פם;ם עקזיססירם אן אינםםיסיציע, װוהין פארלעגער, דריקער׳ רע• דאקציעס, םוזן לוים א ספעציעלן געזעץ צושיקן זײערע אוים• גאק; דל אלע םאםעריאלן װערן רעגיססרירט און דערנאך סאר• עסנטלעכט. בײ אונז אבער איז אן ארבןט 0ון דעם םין נישם נאר א פולשסענדיקע נײעם, נאר זי איז א1יך אויםגעשםעלם א)יף סיל םער שװעריקײםן אײדער ערגעץ אנדערשיװ. אינזערע רעדאקציעם און סארלאנן שלקן דאך ש1ין זײערע צװאנג• עקזעםפלאין סײ-װי-םײ אין דער געהעריקער םליכהשער אינ■ ׳ םסאנץ פין זײער לאנד. איז געװען אם1רא, סאפער װעלן זײ איבערקלערן: צי לוינס נאך אויסצוברעננען אן איבעריקן עקזעם• פלאר א)יף א נײער אינססיםוציע? פען דארף אבער זאגן, אז אין אלגעמײן האט אונוער פארלעגעסװעלם י א פארשטאנען אפצושאצן דעם באטײט פון א ײדישער ביבליאגיאפישער צענ• טראלע. םיט רי ערשטע צייטינגען א־ז אנגעקימען שװערלעך; אבער בײם הײנםיקן סאג נײען ש1ין ארײן קריב 70 צײםונגען און זשורנאלן פון אלע עקן װעלט. די רעגיסטראציע סון דער פ ע ר י א ד י ש ע ר פי־עסע דערגרײכט ש)ין אין װילנע אלײן העצער פינפםהאלבן סו־זנט קארטלעך. גלײכצײסלק גייט אץ נױ״יאיק א רעניססראציע פון דעם געהעריקן מאסעריאל םון דער ײדישער סרעםע אין די םארײניקסע שטאם;. די רעגיסטראציע פין דעם ליםעראריש• װיםנשאפסלעכן םאסעריאל םין דער ײדישער סרעסע אין ראטן• פארבאנד אלז נאך דערװײל נישט אײנגעאררנס; עס איז אבער פאראן א האפנינג, אז בקריב װעס זיך אײנגעבן דאס אויך צו באזארגן. ב י כ ע ר װערן רעגיססרירם: אץ װילגע (בײ הײנסיקן טאנ 319 ביצער-קארםלעך, דערין ,2 סראװיזארישע) און אין ניו־יארק. זײער װיכסיק פאר דער םולששענדינקײט פון דעם נעקל;■ בענעם ביבליאנראםישן םאסעריאל איז די םעטיקײם םון צװײ קארעסםאנדענטן, װעל5ע ארבעטן אין די צענטראלע פלונ״שע ביבליאטעקן אין די צװײ לענדער םון דער גרעםטער ײדישער דרוק־יראדוקציע: פרײנד םשה לערער האט ש1ין צוגעשיקט 0ון