Literarishe bleter · 1926-08-06 · 118 (6.8.1926) · p. Seite 521

521 ליטערארישע בלעטער 116 .זא די ײדישע האלעקטיװע הונםט-אויסשטעלונג י■ ליכטענשטייו / װארשע סארסרעםן.?ײ קענען גאצירן די מענס שון 8 ,בירגע־לעך׳• םעבלירםע היים. . רונינס נר*6ישע קןלעקגיע איז אויף דער איצסיקער א1יסשט;לונג עיעס נישש א1יפן סל*ץ. דןזס איז גןר *ן *נדןי פין זשגנר. םײ אק םןןרם, םײ אין גײסט. םיס עםלעכע יןר עוריק הןם םען געקענם זיך באגעגנען אין גערלין און אין עגלעכע קונםנ-עענםרן מיט אן אוםגעהויער גרייםע עןל 6ון אזעלכע לינןלעיםי און האלץ-שניםן. געבראכס זענען זײ גע• וזארן פיס * גענונ םןדערן מינםל און עסעם אן ענלןכער קעגנזײסיקער שסרןום הןם עם פאריןגם א1יף א מײל. פען קען הןסן, אז ד$ס זעלבע מעס נאך עוריקקוםען אין אניסל א נע. ענדערםער םארם אלם 8 שםןגל־נײע עישײנונג אין אלגעםײן דארף םען באםערקן, אז לויט הײנסיקע עײםן איז די איגסיקע אויסשםעלונג 8 גענוג סןלידע. דערפאר איז עס אזיי לאנגמײליק און נישט זײער אינסערעםאנם. זײס מיר םיחל — איך רעד ד$ס סון דערװײטנם, גון 8 נעננט, װ$ם פ$רם$גס דעם רײץ םון אוםםיםלגארקײם. ד$ס באאײנפלוםם. קאזעימיזרזש. א בריװ אין רעדאקציע אן אפענער בריװ צר די ״פאריזער בלעטער״■ דיזם זדאכנבלאט ,שא־יזןר בלןטער• האם זיך הילייאד סאדםאםאז אויף א טןונ־ג־יטונג. ר.אט אלר די רןדאקגין (און רןד שןדזלן שון ל. יאקיבאװ־טש) נןשטןלט םלט םלד אלן סארבלנדונג — אלך ואל װערן א שפןנדיקער פ-שאדבעשער סון אש דןר צייטיננ, גןבן אזויפלל און אזוי- שלל איםיקלען א חודש 6אר א באשטלטטן שריז. ש־לנדיק נןװלםן םלםאאטיןם *י אט דןר .אוםאשהעננלקןר• און .אוםשארםײאישןר• אונסערנןםוננ האב אלך נלשט נא־ גןגןבן םיי נאםען אלם שטענדיקער מלטארבןטער. נא־ אויך נןגעבן א רײ ארטיק! לען (צװישן זײ א איבןרזןצוננ שון םאװלנקאװם אנרןםן־ןד דןרצײ• לונג), שאר װעלבעי ביהאב נעדאױסט באקיםןן נשוין נאכן רינגןן זיך) יבן הונדערט שראנק (אן ערך 05 דאלאר). י נאר אש איז סוין באלד א האלב יא־, װי דןד בםןם א׳יםנן״ סדיבןנןר םשעק (לױש דעד סאדזלכעדיננ ש־ן דער רןדאקצין) אויף דןר אויבןיאנגןװלזע ןר םוםן איז נאך *ו םלר נלשש דן־נאנגןן.. סילנרלק זלך םןשה .אקציאנער׳ 8ון דל .שאדלוןד בלןטןר• יאטש דל רןדאקצין האש נלשש געשינןן אש־לו שאר נױטלק מללן נן- צװונגענןם בײטדאנ *ו דןר עקזיםשןנץ שון אלר אויםנאבע ארײנצי- שטןלן אלן דןר ליםטן שון דל אלע אנדןרע םנדבים אקציאנעדן... ש־ןנ איך, װוהין זענען אװןק די אלן נןואםלטן גןלטןר לטוביז דל.שא־יזן־ בלעשעד. װי אױך םײן בשןש שוין אויסנןשדלבןנןה טשעקן זןנען רי ,שא־יזער בלןטן־■ א נןיערסאשטלןבן אינטערנןטונג צוליב גןװיםן .אוםאארט־אלשע■ אין.איםאשהעננלקן־ *װעקן אין דאן םוז םען זײ.א םך זאכן םיחל זײן (אשילי האנא־אד), ארע־ א שדיװאםן אינטןדנעםוננ און דאן, שאדששײט דך, אלי דןד חוב *ו באקןטשן אוא סין השדךדלקע באצלוננ צו אירן .שטןנדיקן טיטאדבעטע׳־״. ד. טשארני לײענט אין פארשפרײט םען י8רף םיר םיחל זײן ם$ר דער ם^רעסעסיקוננ. איך שרײב עס םין דערװײםנס — — אייף 8 געװיסער דיסםאנץ *ין יץ 8 געהעריקער סביבה זעען זיך אײניקע ז$כן גישם נ$ר בילםןר, נ$ר א(יך נענםער — $זוי איז עם א1יך איבט ם־ם די מערק, װ$ם איך ה$ב געזען א1יף דער ק$לעקםימער א1יסשםעלונג אין דער ײדישער נעזערשאפם בו פארשסרײםן קונסס אץ מ$רשע• איך ה$ב געהאס די געלעננהײס בי באסר$כסן די גענוג גר1יסע קאלעקעיע, מ$ס אינזערע קינסםלער האבן בוגעשיקס ם$ר דער ק$לעקםימע זוםער-א1יסששעלונג. אין װ$לס עס $נער נישס געװ$לם ב$. סר$כשן 8לם 8 זום;ר.אײםשם;לינג. קיל איז ד$רם 8לץ, כם;ט ק$לס. װ$ס 6*ר 8 קעגנזאץ צו אונזערע זוניקע כענ און וי העלע לבנה־נעכם — $ז1י ה$ב איך געםראכם אויף דער שיף, ם$רנדיק א1יף דער מײםל קײן ק$ז־םיערזש. ד$, אין דעם קלײנעם $לםן פ$לערישן שםעםל, ה$? איך נ$ך שס$רקער דערשילם די קאלסקײט, מ$ס הערשס שוין $די ל$ננ א1יף די אויסשסעלונ• גען סון אונזער קונסס.געזעלשאסס. ז$ל םען ם־ר פוחל זײן $6ר פײנע ה$רנע װןרסער. איך מיל ד$ קיינעם נישט $נגרײ6ן. איך װיל זיך א1ך נישט םארםײדיקן. זוכם נישס אין דעם קײן בײזן װילן. מײל, מ$ס קען איך האבן בום אויפריצםיקן $ ם ס ש ע ג א, צום שםרעבנדן ה א נ ם ם, $דער צום ק$רעקסן ע ל י א װ י ם ש 1 איך ה$ב א1יך ג$רנישס קעגן דעם, װ$ם ב ע ר ל ע מ י בײם זיך $ז1י $סס. איך מײם, $ז יעדער ה$ס געגעבן ד$ס, װ$ס ער ה$לם $6ר דאס בעססע. $בער דארף דען $ קאלעקשיװע אייסשסעלינג װערן נ$צירס פים שילערישע איבונגעןז איך פארשםײ $ן א1יסשסעלוגנ םין םער $דער װײניקער רײסע, שעסערישע װערק. םון געװיסע דערגרײכונגען אין ז$ג$ר נישס-$6לק$םע עקססעריפענסן. עם װילם זיך אונז א1יף אזעלכע א1יסשסעלונגען הערן $ װ$רט, זען $ געשםאדם. די איצסיקע ק$לעקסיװע א1יסשםעלונג איז געװ$רן א1יס• געזוננען 6ון $ נעלאסענעם כ$ר, םון $ קאלסבלוםיקן ק$לעקםיװ. בלויז אײגער ה$ס ארײנגעהויכט $ געװיםע װארעםקײם. ד$ס איז ה$ג8ס פיס דינע מעסאלא סלאססישע סקיבן. 6ון ח. ה$נםסן $6דערם זיך $ביסל םער סון דעם, װ$ס עו ה$ס אונז איצס געװיזן. עס איז נאװוסס, אז ער 86רם$נס ןפעס סעו פאזיטיװעס. $ ם ס ש ע ג א איז איצס צו־סיל באשעפסיקס םיס זײנע םר$יעקםן צו םצבית, אז ער ז$ל קענען געבן עסעס אנדערעס, םער ם$נוםענס$לעס. םען קען גישס ז$נן, אז זײן ר ם נ * ס קען םער איםם$נירן 6ון די סצבה-פר$יעקסן. די איצסיקע א1יסשסעלונג איז $גער $ זאפלוננ סון ם$רשײדגערלײ בירגערלעכע ם$רסרעסן—תעגן די א1יסגעשסעל• סע ם$רםרעםן־ק$לעקציע ל$זס זיך גישס זײער $ םך צו ז$גן. גישם קײן שלעכפם און א1יך נישס קײן נוםם. ד$ס זענען נישש קײגע אויסערגעװײנלעצע יוערק, א1יך נישם קײן םיםל• םעם־קע. ד$ס זעגען גענוג םעסיק אין *אכםעניש אויסעסױסע