Literarishe bleter · 1926-08-06 · 118 (6.8.1926) · p. Seite 520

118 תא ליטע -1ארישע בלעטער 520 מײנע ערשטע ליטערארישע שריט אנרהם רײזעו/ניו־יארק דםש.. אלוןן האב א־ך נאשלןןםן אייך זוריקדינןבן דרי־ם־ק רובל. דעם £ארלענעי* זאנט נלשט אוים — האש ער א שבן־יצל געטון. — דיןט ניב איך אײך פערזענלעך. נאטירלקך הןןב איך זיך 6יל נישט געדוננןן. די פוםע איז נעװען צו נדלים אין יענעד עײט, דער עיקר איןןר: װי קען םען זאגן נײן, װען בר׳ן §ארלאנגט עס. װאלט איך שוין נאר נליקלעך נעװען. פ־צן באדיןלט, צוריק £ון א־ם א םתנה געקריגן. בין איך אבער ששא־ק איט־ רויק: צי װעש דאס זאטלביך אים גע£עלן. איך האב דןןרט ארײננעשטונלט עטלעצע פארדעכשיקע לידער, װאס איך הןןב אים נישט פןורגעלעזן אין מאניםקריטש. םײ האט זיך געדאכש, אז דאס ליר .ליצט׳ װעם אים זיצער נישם געפעל;. און װער װײס װאם ער װעט זןןנן אויף רער ״לבנה״ — א צו טתקענע זאך. און רי פאנטאזיע .דער 6ארפרײרענער םײך• —םיר דאצט אז עם איז נישש אײםגעהאלםן. הײנש נע6ינט זיך רארט א ליד £ון מםף קאפלא;. דער 6ארלעגער אליץ, און גזןש װײם װאם פר׳ן קען זןזנן, איך שלאז נישט קײן נעצט 5אר אויפרענוננ. ענדלעך איז ראם זאםלבוך 6ערשיק. נאםבערנ, .װעלכער צײצנט זיך אוים םיט א 6ײנעם געשםאק, זאגם, אז דאם בוך איז נעלונגען. — װי םײנט איר, װאם װעט זןןגן פרעז — איך דענק, אז ער װעט זײן צו£רידן, — כארײקש ער םיך. דאך הןןב איך װי מורא אלײן דאם בוך א־וי6צוםרןן.גן איך ש־ק א־ם מיט נאםכערנן. אין אװנט קוםם צו םיר צו נײן נאשבערג. — פד׳ן איז £ון ביך זײעד צופייד*, — זןןגט ער םיר אן די שמחה, — אײערע לידער נע5עלן אים זײעי־. עם האש ם־ך אזש געװונדערט• און נאמבערג ערקלערט םיר רעם םור: פיץ זוצש אלע מןןל אין 'געדרוקטע זאכן װײניקער 6עלעין װי אין געשריבענע. — אפגעדרוקט איז פארפאלןו - לאצן םיר בײרעו דאש אלעס איז געשען אין די ערשטע נײן םןןנאשן נז>ך מײן קוםען אין װארשע. און נעקוטען בין איך קײן װאו־שע 6ון רער קאזארפע, אביםל נישט דרײםם, אביסל שעםעװדיק. אבער אין דער פרין־ןזטטןןש£ערע בין איך ררײםט, םוטיק אק עגערניש געװןןין. ער איז געװען דער אײנציקער םאן אק דער ײדישער ליטעראמור, װןןם ראט אלײן נעשא5ן און געקענט מאכן אנרערע שא6ן. א־ן קוםענדיקן נוםער .ליםערארישע בלעטער׳ װעלן קוםען די ״ידיעות פון יןדישן װיסנשאפכלעכן אינםשיםוט״. דער נוםער װעט האלםן אנשטאט 16 ז׳ — 20 זײטן. י די רעדאקציע (םוף) פיץ דערלאנגט םיר די האנט װי שוין א נאנטן באקאנטן. םען צעשםועםט ז־ך װעגן ליטעראםור. פרץ םאכט חוזק 5ון עפעס אן ארטיקל אין צױניםטישן .ױר•. — םען רארף עפעם ארויסגעבןו םען םוז האבן א גײ װןןיםו — װאר£ט ער א £ראזע. דינעזאן גיט צו. אוראי םיז םען עפעם א־ויםגעבן; נאם־ בערג האלט אויך םיש, דער םשורענש א־ז א£ילו ציוניםטיש געשםיטש, אבעי־ בײ פ־צן אין הויז איז ער םידה, אז א פריש װןןרם איז גײטיק. איך שװײג. איך הער םיך בלויז צו. איך בין צו£רידן. אבעי 5ון די פלענער עפעם ארױםצונעבן א־ז גןזרנישט נעװארן. דער גרויםער ארעסט צװישן די רעװאלוציאנערן װאם איז נעשען א־ן יענעם זושער א־ן א־ן װעלכן פרץ איז אײך ארעםשירט געװאר;, האט די גאנצע פלענער צעשטערט. ארוים־ גײענדיק פון .צעםשונג*, א־ז פרץ געװען גאנץ אנדערש נע־ שטיםש, כאטש געגלנ ענערגיש. דאםאלםט איז םיר אײנגעצאלן ארײםצוגעבן א זאשלבוך. איך װעל אײביק נישט 6ארגעסן יענע גליקלעצע טענ װען פרץ איז נעװארן םײנער א םיםארבעטער. אנפאנגס האב איך אפ־לו םורא געהאט צו םעלרן םין באשלום 6אר פרצן. םיט ג־ויס צימערניש האב איך כםעט װי א־ן א װיץ ארויםגעזאגט, אז א־ך האב בדעה ארויםצוגעבן א זאםלבוך. נאר ןןנששאט אויםצולאצן טיך, װי איך האב ערװארטעש, האט ער זײער ערנםם געזאנט: — אדרבא, איצט איז איעי צײשו טיט עפעםי — די דאזיקע װעיטער האבן םיר נענעבן אזוי 6־ל ענערניע און םיט, אז איך האב נליך נעק־אגן א פארלעגער. דער םיטל £ון זז־טלבוך איז געװען ,דןןס צװאנציקסטע יאיהונדערט״. אנ6אננם האש מיר פוץ נעגעבן א פאי קלײנע בילרלעך. איך בין געװען אוי£ן זיבעםן ה־כל. פיץ אין םײנעם א זאמל. ביצלו דער גרעסטער זיגו שפעטער איז פרץ געװארן נאך £רײגיביקעד. ער הןןש םיר גענעבן קריטיקען׳ א פעליעטאן און עטלעצע לןדער. ארום און ארום איז אין יע־עם זאםלבוך ארײן פרצם איבער צװײ דרוקבויגן. אן, מיט װ>ןש קען איך אים באצאלן? דער 6ארלעגער איז אזוי קארג. אבעי אז ראם זאםלבוך האם שײן געהאלטן בײם 6ארטיק װערן, האב א־ך ״אויםנעװינט״ בײם פארלעגעי אצציק רובל, האנאראר 6אר פרצן... טיט א שםחה 6ין א חרר־ױנגל, װען ער טראנט דעם רבק שני־לימוד, האב איך נעםראנן פרצן די 80 רובל. ער איז געװען איבערראשט. — ס׳איז צו 5ילו — האט ער נעשםיצלש. — אך, װאס רעדט אירו - האב איך זיך נערוננען — עם איז נאך צו־זוײנ־ק. אױף םארגן, קוםענדיק צו פרצן, רו6ם ער זיך צו םלר אן: — נײן, ר״זען, אצציק רובל איז צו־פ־ל... איר אלײן נעםט װײניק... א־ך װים... איר ם#צט די ארבעט כםעט אום־