Literarishe bleter · 1926-07-30 · 117 (30.7.1926) · p. [Seite]

פרײז 50 גרןושז 117!נרלןסנןדר1(!ןכ??//כנ(נכדכנן כנ/ד לנ!ן?נס>/נן?נ(!1נס//נןננ7 >?{[?/?נסט!נרלןס(/ןדרר(/ןכ??//כנ(נהדכ(ן כנ/ד ל/!ן?נס>/נן?ד(1(ס//נןננ7 >ןן[7/?נסט פרײטיק׳ 30 ױד־יי, 1926 * פאריד־^אג ב. קלעציפין, װארשע א שמדעס מיט פרץ מארלןיש פאר זײן אפפארן קײן ראטן־פארבאבד דער אמתער םהות אירער זעגען נישט די װערק, װאם בלײבן שטײן אין; די ביכער־שענק- נאי מי י *לײן, װאס קלעטערן איבער די װערק, כדי װײטער זיך אין עפעס אנצוכאפן. ליטעראםור איז לע• בעדיקע, ארגאנישע ענערגיע, װאס שטראמט פון אײנציקן צו אלע און פארקערט. נאר אזוי ארום קןןן מען זי מעסטן און אפשאצן ארויסזאגן מײנונגען וועגן ליטעראסור, װעגן אירע אויפגאבן, זי באגרענעצן און אװעקשטעלן א גרײטע, איז אײנע פון די גרעסטע אוםזיניקײטן, מים װעלבע ם־טראגט זיך ארום די אינטעליגענץ. אקוראט װי דאם לעבן — איז אויך די ליםעראטור א פרא• צעס םון אײביקן װ ע ר ן. פונקט ױי מיר קאנען נישט אװעקשטעלן קײן כללים דדר װעלט, נישט פארויסזען אירע װעגן, װײל אלץ, װאס געשעט, האלט זיך יעדער רגע אין אײן שאפן, אין אײן באנײען זיך, פונקט אזוי קאנען םײ נישט זאגן, אז ליטעראטור דארף זײן אזוי, אדער אנדערש, האבן אזעלכע, אדער אנדערע צילן. יעדער קונסט־ װע־ק אױ א לעבעריקער םאקט, אן אור• אפהענגיקער. מ׳קאן זיך אין אים װייעם. איז אריענטירן, אבער נישט אים םארויס באשטימען. — די אמתע קונםט, ,זזןגט װײטער מארקיש, איז נישט קײן עפיזאד, זי איז א שכראם אינם ים פון דער װעלט. מיר זענען שוין לאנג איבערגעװאקםן די צײט און די אנגענומענע מײנונג, אז א פזןעט איז א זיסלעכער בסלן, װאם האט זיך אװעקגעשטעלט ערגעץ אין א װיגקל, גיט םון צײט צו צײט א גלעט די װעלט און זאגט איר בנעימות זײנע חכםות און זײנע שײנע געדאנקען. שאםן הײםט נישט ם ל י ר ט ע װ ע ן מיטן לעבן, נאר לעבן דער• םיט, קאנען עס דורךיאון-דורך, זײן דערמיט און דערין, דער אםתער קינםסלער זעש אינם לעבן דעם שורשאון ציל םון קונסט עטלעכע שעה םאר זײן אפפארן קײן ראטנפארבאנד. א צעכראסטעסער, א צעשטרײטער, א רײזע־םיבערנדיקער. איך הןןב געהאט די געלעגנהײט צו זען דעם דיכטער פון צעשויבערטקײט — א צעשויבערטן, מיט יענעם װײטן, צערודערטן ברען אין די אויגן, אײדער ם׳לאזס זיך אװעק לםרחקים. א י ך האב צו אים גערעדט שטיל און ע ר האט זײנע תשובות געשריגן, אוםלויפנדיק ז-הין און צוריק איבער דער שטוב. דאס ערשטע מאל, װאס כ׳האב זיך פארשעמט מיט מײן סקארבאװע אינטערװיוען ■ בלײפערער, װי ס׳שעםט זיך א דאקטאר צו שרײבן א רע• צעפט, בעת די שטוב ברעכט זיך פון גע• װײן און יללות... פרץ מארקיש האט גענומען טענהן, אז ער װיל נישט געבן קײן רעצעפטן דער ליםעראטור, אז ער װיל זיך נישט כשרן םיט קײן טעאריעס. םרעגן א שריפטשטעלער מײנוננען װענן שרײבן, איז דאס זעלבע, װי פרעגן א פארברעכער םײנונגען װעגן גערעכסיקײט און שטראף. בכלל קאן מען גארנישט סרעגן װעגן ליטעראטור, אקוראט װי ס׳האבן קײן זין נישט די אלע שאלות און תשובות װעגן לעבן. די קונםט איז לעבן און פונקט אזוי קאטאסטראםאל־פרא• בלעםאםיש, װי דאם לעצטע. אויב מיר םרעגן שאלות, איז עס נאר דערפאר, װײל אין דעם מאמענט ם ו ז ן מיר אזוי האנדלען, און אויב מיר םרעגן נישט, איז עס נישט דערםאר, װײל מיר װײסן שוין, נאר דער• פאר, װײל צװישן אײן שאלה און דער אנדערער םוזן מיר אפרו׳ ען, אפעטעמען. מארקיש געהער צו די שריפטשטעלער, בײ װעלכן די אי• דענטישקײט םון קונסס און לעבן איז אםשר דערפירט ביז צום סאמע עקסטן עקםטרעם. מ׳טאר נישט - זאגט ער — אויף קײ1 אײן רגע פארגעסן אינם אמתן מהות םון דער ליטעראטור, אוי פרץ מארקיש׳. •׳5^'