Literarishe bleter · 1926-07-09 · 114 (9.7.1926) · p. [Seite]

א הארציהו ברור-הבא דיר, טײערער משה נאדיר! פרײז 50 גרןןשן נרל/סנ/כר^כ//הכנ^ככנ! כהד כנןכר^נ^נ/כ? >11(ץהסט .*רל/סנ/רהנ/כ//הכנ^ככנ! כהד כנןכר^/רנ/כ^כר >1/(ץהסט ־^8 פרײטיה, 8 ױל־<י, 1926 ס פארל־־יאג ב. קלעצידן, װארשע אשמועס מיט משה נאויר באהאלטענער, נישט אנזעעװדיקער נדו, װאם װירקט, נעמס־דורך, טרײסלט אויף, בקיצור דאס, װ$ם איז אײגנטלעך דער אינהאלט פון יעדער קינסטלעריש װערק. די מײסטערשאםט ראס זענען די מיטלען, דורך װעלכע ס׳קען דעם פונק ארויסגעבן. ם׳דארף נישט קײן גרעםערן מײסטערסון טאלסטאיען. זײן קאנםטרוקציע איז אאידעאלע, דער אוםן סון אװעקשטעלן מענטשן און געשעע• נישן איז א פולקומער. דאך װירקט ער אויף מיר אסך װײניקער פון קנוט היאמ• םון, װאס קען זיך נישט גלײכן צום ערשטן מיט זײן טעבניק. דער ערשטער איז כירורגיש, קאלט, באשרײבנדיק. ער מעםט פשוט און װעגט יענעמס בלוט. האמסון כאפט-אויף רײן אינטויטיװ דאם שרעקנדיקע, אומנארמאלע, גיט עם אונז אין אײן אטעם און מיר װערן דערפון פארכאפט, אלײן נישט װיסנדיק װיאזזי. — איר װילט װיםן, װי אזוי איך אלײן בין געװארן אשרײבער? — ס׳איז געשען מעסװײניקער אזוי: אין אנהויב בין איך צוגעטרעטן צום שרײבן ו אגב א 15- יעריק ײנגל) מיט דער טרפהנער פונה אפ• נארן. װי אלע ױנגעלײט, האב איך מיך אײנגערעדט, אז ליטעראטור איז א היטל מיט פאװע-פעדערן. זי װעט געבן פרנסה און איך װעל גישט דארםן ארבעטן שװער, זי װעט מיר געבן ערפאלג אין לעבן און בײ םרויען. איך האב געשריבן זײער שלעכ• טע לידער אין ״מעגלעכן העראלד״ (פון גאליציען קײן אמעריקע בין איך געקומען א ײגגל פון דרײצן יאר). דאס אײנציקע, פיט װעלכן איך קאן מיך באריפען איז דאס, אז מײנע חסרונות זענען געװעזן א״געגע. איך האלט עם פאר א גדויסע פעלה: אפנים פעג זײן מיאוס,'אויג ס׳איז נאר מיאום אויף זײן אײגענעם אוםן—איז עס פאר מיר שײן. דאדורך האם איך אזוי די נארישע פליצד,: ״ער האט ױײטער געשפינען דעם נ א דיר א הויכער, א פעסט*געבויטער, אן אפגעברענסער, מיט א קאפ געדיכטע שװארצע האר שטארק דורכגעװארםן פיט גרוי, מיט א ציגאר אין מויל און אגגעטון װי א פענטש, װאם גרײס זיך קלעטערן אויף די בערג—דאס איז מ ש ה נ א ד י ר. ס׳קוקן אים אלע נאך אין גאס. מ׳זעט תיפף, אז פ׳האט דא צו טון נישט מיט קײן ״פשוטן בשר־ודם׳. אן אפת גיטמוטיקער אםערי• קאנער און א מענטש, װאס האט ליב דעם שפיל פון װארס, שיט ער מיט םײנע װער• טער אויף רעכטם און אויף לינקם. פיר האבן זיך געסראפן מיט אים אין א קאװע־הויז. משה נאדיר זיצט ארומ• גערינגלמ מיט שריפטשטעלער, מיט אקטיארן און מען שמועםט װעגן א םך זאכן מיט אמאל, קורץ און םלינק. פיי האבן נאך נעכפן אפגעשמועסט םפח א געשפרעך פאר די ,בלעטער*, האט משה נאדיר תיכף אנגעהויבן: — איר װילט רעדן װעגן ליטערא־ טװ־, יאי-איך האלט, אז ליטעראטור איז אלוקסום, א מין גײסטיקער שאפפאגיער. אויב דאס װארט אין אלגעמײן איז נוצל״ך, מוז דאס שײנמ װארס טאקע זײן שײן. דעריבער קען איך מיר םארשטעלן א מיטל• םעםיקן װיסנשאפטמענטש, בשום-אוםן,אבער, נישט קײן םיסלםעסיקן קינסטלער. אלץ, װאם איז קינםטלעריש, איז פםילא שוין איבערנעװאקםן די דורכשניסלעכקײט, װאס אח בטבע אלץ, נאר נישט שײן, איר װילם רעדן װעגן ליטעראטור און איך—װעגן אירע ברעגן. איך װעל אײך נישט קענען ענטםערן װעגן מענטשן בםרט, דערםאר, װאס יענע םענטשן זענען דא נישט םאראן, בדי זײ זאלן זיך קאנען סארטײדיקן, אין םאל, װען איך רעד װעגן זײ שלעבטס. בכלל זע איך אין קוגסט צװײ באשטאנדטײלן: רײנע קונסט און םײססערשאםט. די רײנע קונםט דאם איז דאס ציטריקע, יענער משו