Literarishe bleter · 1926-07-02 · 113 (2.7.1926) · p. [Seite]

סרײז ס** גרןזשז >6 113 >?ל/ס('7,71(-(/נ(#7ב(<1(<־ד?#1ס?/7 *!(ץװסט פרײטיק, 2 ױל-יי, 1926 0 פארל־יאג ב. קלעצהין, װארשע א נישט־פארעפנטלעכע הורצע אויטאביאגראפיע און אויטאכאראהטעריםטיק פון י. ל. פר׳ז דןד בא־דוםשע־ יידלשןד ללטןראםוד-שאדשןר און היםשאייקןד י. *לננןיג האט אינז צינןשלקנו 6ין לענינניאד דןם זייער אינטןרעכאנמן ביזאדןר נלשכיסארעטנניעכטן דאקוכענט כיפןער *אלננדיקלר *וערי6ס: שאנק, װאס ״קבלה״ האט םארנומען, האט םען געלערנט. אײגנט• לעך געלייענט. איך האב געװאלט װיםן, װי אזוי דער מקובל׳ שםעטער דער חסיד, טראכט און לעבט; װי םריער-װי אזױ דער םילאזאף. איך האב ביז הײנט קײן רבין םאר די אויגן נישט געזען, אויםער דעם ביאלער, צו װעלכן איך האב געהאט א כלל־ישראל געשעםט; קײנמאל צװישן חסידים נישט געלעבט. פטור בלא כלום אי אסשר—געװירקט מן הסתם האבן אי חײם װיטאל, אי נחנזן קראכםאל, אי דער שפעטערדיקער אפיקורס, נור אינערלעך בין איך געװען און געבליבן י י ד, םיט א ײדישער, מער אדער װײניקער קלארער, ביבלישער װעלמ־אנשוױנג. 3) אנגעהויבן האב איך צו שרײבן סויליש (גארנישט גע• דרוקט, סארברענט)— אן אינטערנאציאנאלער מאמענט געװען... אװעקגעװארםן, פרעמד געװען, אנגעהויבן העברעיש, געםילט— נישט לעבעדיק, אריבער צו ײדיש. דאס איז געװען מיט א יאר 35—40 צוריק. דאס ערשםע איז געװען א העברעיש געדיכט אין ״השחר־ ולי אוםרים)*) דערנאך—א בוך צוזאמען םיט ליכטנםעלדן, װאס איז מײן שװער געװען, דאכט זיך: בעלי אסוםות, כ׳האב םארגעם,, װי ס׳בוך האט געהײםן**). 4) ערנסט האבן אויף םיר געװירקט די פראסעטן, אצײט לאנג בין איך דאך געװען אונטער דער װירקונג םון הײנע און בערנע - סײנע ערשטע ײדישע געדיכטן׳. מיט אכטונג _ י• ל• פרץ •) .לי אוםרים• איז טה*ס רריטן לוד, וואט אלז נןודןן גן• ררזקט אי; .השחר (תרל־ו). דאם ן ר ש ט ן נעדרוקטן ל־ה איז .השוחפית׳ (.השחר׳ תרל׳ה - 1875). - ר ן ד. '•> .סשורים בשיר ושירים שוניס',םאת שני בעלי אםםוח, ווארשן, ת־ל׳ז;1877)—158 ז.-רןר. חשובע חבריפ: א הערצלעכן דאנק אײך םאר דעם פעקל ײליטערארישע בלעםער״, װאס איר האט מיר צוגעשיקט. םירזענען דאך אזוי להוט נאך א ײדיש װארט. און בכדי מקײם צו זײן דעם אלטן כלל פון די רוימער 1ט ס6, שיק איך אײך עפעם םאר די .ליטערארישע בלעטער״ אלם רעדאקטאר פון דער העברעיש׳ײדישער ליטעראטור■ אפטײלונג אין דער ײדישער ענציקלאפעדיע, װאס איז בשעתה ערשינען אין פעטערבורג, האב איך מיך געװענדט צו פרצן מיט דער בקשה מיר געבן די נויםיקע ביאגראפישע פרטים, אויך האב איך אים געבעטן, אויב ס׳איז נור מעגלעך, ער זאל מיר אנװײזן, װאסערע פערזענלעכקײטן און װעלכע שריפטשטעלער האבן אויף אים אין די ײנגע יארן זײנע געהאט א געװיסע השפעה. דערויף האב איך םון פרצן באקומען דעם װײטער געבראכטן בריװ. דער בריװ איז אן א דאטע, נאר אויסן קאנװערט איז דײטלעך דער װארשעװער שטעמפל: 11^,3 1911. און אט איז דער בריװ גוסא: ,זײער געערטער ד׳ר. איך טו אײך ציליב: נ) אין די קינדער*יארן האבן אויף מיר געװירקט ש״ם •:•סקים, חובת הלבבית, מורה נבוכים, רלביג א. ד. גל. דעם רבינס מעשהלעך אין אױמא דפגרא.—עטװאס שפעטער האב איך אנגעהויבן לערנען העברעיש: אד׳ם הכהן און די שפעטערע; איך האב־ אבער נאר פארשטאנען, אבער נישט געפילט. איך בין נתפעל געװארן פין דעם קוגץ, נישט מ״־. דערנאך —תנ׳ך 2) כ׳בין קײנמאל קײן חסיד נישט געװען און קײן משכיל נישט געװארן. נאכן מורה נבוכים און אנדערע איז געקומען די צײט אויף קבלה׳ספרים. א גרויסי בית-המדרש בײ אונז, גרויםע שענק ספריס, איז מ־זן טאפגדיק און זוכנדיק צוגעקוםען צו דער