Literarishe bleter · 1926-06-04 · 109 (4.6.1926) · p. Seite 375

375 ליטערארישע בלעטער 100 זא ׳• כ ר א נ י ק שםןהנבק־נ, םאנגעה שלוטה ב־קל א.א א;ן טיןםקזן א;ז ןױשינןן א״ םא־׳ לאג .עול און לןבן׳: י . לייבןוםיױםקי — דן־ רןװא ל ו ב י ן< נ ע־ ע ױ טעא טע־, ם;ט א סאױױאדט טון א. נראנא־םק־ (ם־ט איליםט־אציעס און •ארטױעטן *ון םןאטע־יטוןר). .^• רן־ באקאנטםר פח־קןר און דיױינענט ט. ש נ י א ו ר םאױט א־וים א־ננ־בן אױף א טו־נן א־בעױ דער טױאווױן םיט א נרי־טן םאליםטן טין זין;אױ אין םױאג־אפ - קלא• םישע טאלקם און א־בעטע־ילידן־ .^י אין .סקאלא׳ טןאטןי ג־־ט זיך א נ״ע טיןסע — .האלא די םיםן נ־ט׳■ .^• .האזו א־נאנ־ז־שן• בארןגנט. אז ױ־ צאל קןנא-באזובערם אין אטןריקע בפשך ט־; 1 זאך דן־ני־רט די באל ון 1:10 םיריאן קול־יטור דעם (!1 און 20-טן ױני װעם פארקו• טןן א;ן װארשע א קולטוד * קאנםןױענן פ:1 נאנצן לאנד, צונויינן־ופן דורך דעױ הוייט םארװאלטיננ ױן דער נעזעלשאםט אװנט-קורםן *אד אױבעטןר. עם װעלן אנט־ל נןמען אלן איט״ליננען (א;בער 90) 6ון דעױ נעזןלשאיט, װי או;ך די!עדאנאנישן * ראטן 6זן ד; אזנט־שולן און 6אלקם אוניװןױסיטעטן. ד; קאנטןרענן האט ד; אױסגאבע צו בא■ שטיםען דןם כאױאקטעד און די ל;נין טין רןר נאנבןר קילםוױ אדבעט אױף להבא, בו זינן םיטלןן װי צו פאױא־נה־םלעגן און םא־־ פולקאםןן ד; ארבןטןױ-קולטוױ־אזנסםיטוציעםי פאױ6ןסטיקןזײ אױנאניזאטאריש און פ־נאנצ;על' שטאױקןד צןנוים בונון זײ צװישן זיך און ם־ט צןנםר, 6א־ז;כןױן ד■ פראװ;נ׳ן םיט צינןנר״- טע טוער, נאראנטירן די ןקםיםטענין פון א צןנטדאלן א&אראט א א• ד; ־דישן פאלקם ־ ביבליא׳ טןק א־ן נר;צע האט דןם ױאנןרשםאנ דןם 20-םן םאי נןפ־ןױט דעם 10-יאריקן ױ< ב;ל־. די פאלקם ב;בליאטןק אין נױיצן א;ו באקאנט טיט איר װינב;קןױ קולטור-אדבןט א־ן נױזצן זי א;ז דער םקור פון ,ז:םן און קילםוױ פאױ דעױ נדיצע־ ױגנם. ם;ר באנר;םן די ענעדגישן טוןר. .^• דאם ערשםע םאל אין דן- נןשיגטע 6ון דןם נײעם ־דישן שוליװןזן א;ן אטןדיקן װןלן זיך אלע לןרן־ פון אט די שילן צו- זאםןנקוםען אױף א צוזאפןנפאױ כדי צו בא־ טדאבט; פראגן, װאם זענןן פארבונדן םיט דןם צושטאנד פק די שול;. דןר צוזאפןנפאר װןט פאדקוטןן א;ן נױ- יאױק דןם 17-טן םאי. צום ציזאםןנפאד װעלן קוםען לערעױ פון אלע ט־לן פון אםע• ריקע און קאנאדע, פין אױב. ריננ שיל;, שלום עליגם׳שולן אין פאלקםישולן דןדאקציע •פ־טגלידער מ• זילבורג / נחמן מײזיל * לידןד. א לןיעלעם - שלםה מולנו (דרא־ םאםישע פאעםן). ױאל םלאנ־ם -ליד,צבי הזדאב־ן- אונטעױן פא־האננ (דן־צללוננ) אן אױטיקל פון י. נ י נ ן ד װןגן ,שרזפטן׳ אין פאליםזשן און נןזןלשאפטלןנן א־טיקלען פין א• ליןם־ן. הלל ראנאף. ב. װלארעק א א• .^• א;ן ר: אםעריקאנןױ ײדישע פאלקם- שולן זענןן א־גגעאדדנם נעװא־ן פ־ןרוננען לבבור אברהם ריזןנם ס,ז יאר;קן ױביל־ פיזענען א־ננןארדנט גןװא־ן או־ך א$:טן 6אױ ד; ןלטןרן און שול־עלטןדן װ;נן די פאױ• דנםטן, װאם ר־זען האט 6א- דע־ ־דישןר ליטעראטוױ. דעױ ש־קאנןר א־רהם-ױיזען ױבול־• קאםיטןט האט באשלאםן דןדלאנגען דןם ױבילײ א םתנה פון טױזנם דאלאר אינניכן ע־ש־נט א װעױק פון בא■ ד;םטן אקאדןםין-םיטנלוד פױל בו־זשע אונ• טערן ט;טל: ,דער װןלטיןכןר טענצןױ״ װ־ל דןר דאזוקער שױיפטשטןלן- האט ליב ז;ך שםיצן קודם־בל או-ף נןנױע פאדשוננןן — װןפיל נענם האט ןד דעדובעױ נעבוזם פטרן צי• קוקנדיק זיך צי ד; פא-ױעד הולאנקןם ]]׳ פאדיזיןן האט א־נגעאר• דנט א קאנקו־ם פון דןרצדלוננען נןשריבן דורך קונדער און ייננטלןכע. צװושן דו קינ־ דןר. זאם האבן גןװונען דןם קאנקורש נעפונם ז;ך די טאנםןר פין א בארוםטן שר;6טשטעלןד דן װיויעד. א;ן נױ-יארק ערש־נט אלנינם א בוך ,6 ו ן ם־ ן ט א נ ב יך׳ ודןרצ־לינגען און בילדן־). דאס בוך האלט א 400 ז־םן. .^• א:ן פארלאנ ח . ב ז ש א ז א ןרשדנט אונניכן א באנד לידןר .נאלדןרנע פעדןם׳ פון יחיאל שט־נםאן. . אין אטןױיקן א;ז ערש־נןן אםקאר אואילדם — דן ■ראפונדום. .*■• לךוט האםםונס .קינדןר פון דןד צײט׳ א;ז ןרשינןן א;ן נױ-יארק א־בןרנעוןצט 6ון נאױװענישן דורך ש. ש נ ־ ד ן ר. .^• א;ן בערלון אױ א;ן עלטערפין 42 יא־ געשםארבן דןר בןװוםםןד הןב־ן;שער שדזפםשטעלער און ד.יםטאד;קןױ ד׳ר י. נ. ש ם ח ו נ י (סיםכאװזטש). ןר א;ז באקאנט םים ז־נן אינטןרןסאנטן גןשינטלעכן א־- בןםן און םאנאגױאפיןם א;בעױ פא־שידענן תקופות און פערזןנלעבק־טן צװ:שן אנדןדע האט ער פארעפנםלעכט און אױך איבןרגע• זעצט ױםיפום סלאװייס .םלחםות היהודים־. לעצטנם א;ז ןױ נעװןן אדננןלאדן אלס .־ע־ דאקטאר פין דן־ גןשינטן-אפם־לוננ פון דער העברע:שעד ןנצ;קלאפןדיע .האשכל׳ טעאטער דער בוקארעשםער .אינזןױ װןנ׳ נ;ם א;בער א גןנוין■ באריכט װןנן דעם נדאנדיעזן נאלד6אדן-טיט;ננ, װאם איז פארנן• קוםןן א:ן בוקאדןשט. םיהאבן גןרןדם א;ן נאםען פין רופןנןשע יועאםעי - אינסט:םוציעםז נאטאױא (נאציאנאליםןאםעױ), טאקםיטיליאן (וױמ. ארטיסטן־פאױבאנד), טאנאסע (6ון טע־ א ןר .קאױאביש אק טןאםעד-פאדײןו. ם האבן גןהאלטן פארםראגן: בארבו לאזארעטנו, יעקב ליטעראטור דעם 17-טן טאי האט דער כאױקאװער .דער שטןרן• (טאנבלאט) נעפ־ע־ט דעם ןרשטן יא־פאנ פון זײן ןרשדנען. עם זןנןן אנגעקוםןן פיל באנד;סיננען 6ון 6:ל םליכה• אנשםאלםן פון ראטנפארבאנד. די נאןנטןם;ט• ארבןטןױ פון דער צ־טונג זןנןן איצט: ה קאזאקעװיםש, םיבל לןװ:םאן, פ. שפדאך. - דער םןאלאנ;שןױ םעםינאר א;ן ניי• ארק האט גןשאנקען דןם דינטןר ח י ם : ח ם ן ב י א ל; ק דעם םזטול ןדן-דאקטאר. דעױ װזלנער .טאג׳ דע־צ־לט, אז זר> ן־ א םיטארבדםעױ האט נןל־ןנם דעם ןױ- ׳:טען טײל זכרונות,װאם דןר באװוםטןר ־די• שןױ חזן און קאםםאזיטאר א ם. ב ן ר נ• ש ט י ן שריבט א:צט .ז־ וענןן נןשױזבן ב־ט טןבפעראמןנט — דרײבט דןד .םאנ׳ — ־,־־כגןדרוננען ם;ט א שםארקן נן6:ל, בא• ־ױכםן םיט א שטזלן טילדן הוטאר... דןרצי ױאם דן־ ארטאר באװזזן אױרסציריקן אין פאדע־נרינד אזעלבן םאםענםן פון ײד;שן לןבן א;ן א לזטװיש שטןםל טיט א 50 — 60 ־אױ צוױזק, װאם זןנןן נאך אפשר אין אינזןר ריטעױאםוד גארנ-שט בא־זרט נעװארן... ןם ־עט ז־ן א ןרשײנוננ אין אונזןר טעםואױן-ל:• שעדאםור, װןן דאם בוך פין א• ם בןרנשםלן ־ןט פארענדיקט אין פארעפנטלעכט װערן׳■ דעד זשורנאל ,ד א ם ק י נ ד׳ װאם ע־ש־נט זינם דר־ יאר אינטןר דער רעדאק- ציע פין ד׳ר ם. ■ ע ק ן ר נןװידטןט ד: פ־אנן פון קזנדעד-שוץ אין ןדצזיננ, האט א:צם א־ױסנענןבן דןם םןױץ>נוםןד ם;ם א פאר- ש-דנאדםיקן אזנהאלט ביזהןד זןנןן שוק ז־שזנןן 27 העפטן, װאם באהאנדלןן אלזיטיק ־י פױאנן פון קינדן־־עדצזוננ. ,^• ר: שלום-עליכס פיערוננ א;ן ־•זטנפארבאנד, אזבןרהויפט אין אוקראזנן ־אבן אננענוםןן א כאראקםןר פון א גררסן ־־:שן נאצזאנאלן ױם־םוב. ד■ פרןױזנגען צ:ען זיך װאכןיװיז אין פארשזדןנן שםןט און שםעטלןך. דער ארספיר-קאםיםעם פין אזנטעד- נאציאנאלן שרזפטשםןלער פאדבאנר (ם. ע.ן.- ־־וב) אין לאנדאן האט ארף זײן לעצםןר זיציננ אזנטעדן פאדזזץ פון דזשאן נאלםװארטי ״■זטראכט די װןנדינג פון 6אד־ן פון די רדי- ד שע לזטןדאםן אין זשודנאליסטן א:ן װאדשן;נן אויפנעםען א:ס אץ פ■ ע. ן.יקלוב. ס איז זשלאסן גןװארן צו שט{לן זזפ־אגן פו, י יפנןסןן דןם *דזשן ל:םןראט;-6אדײן אר6ן ני :•ארדנוננ פץ נאנטסטן אזנטןרנאציאנאלן ־<-;־ןם, װאם װעם פא־קוםען א:ן בערל:;. שניעה 6אר א באלדיקער ארפנאטן א;ז : שםאנןן אץ דןם, װאס ד: ידזשן שריפט- י יעלער װיל;, אז םען זאל זײ אױפנעטען אויף י א־נםןרםןריטאריאלער באזע, בעת דןר י >!■•קלובאזז ארגאניזירם לױט ד: װןנדער. א:נם םאי־בוך ,צזקתפט׳ (נױ־יארק) י כן פ:ר צ. א.ז ד ו ד א ־ נ ה א י ן - ילי• * ־אבאי-אלד אזןאםערזקן (בילרןר). * שו קס — ןדד (עדצ״ליננ), יהו אש — ״;־, א לוצק: - לידןר, נפתל: נראס