Literarishe bleter · 1926-05-28 · 108 (28.5.1926) · p. Seite 359

ליטערארשע בלעטער 106 זא 359 כ ר א נ י ק *ױױםנןגןבן 6ין דןם שדום>עליכםי#6נד, אונטןר דןר רעדאקב-ן 6ץ י. ד. בןרקןנה״סש. ד*ם שדום-עדיבם בוך ודןם #נםהאלםן קדוב בו 10!5 ז־ם;. >.יבער הונדןרם בלדרע־ און רעסרןודוקביעם 6ץ םאנוםק־ויטן, דןוקי- םענטן א• א. װ. ןם װןדן א־יינקוםןן הונדןר- טער ב־יװ 8ון ש׳ע 6ון •רלװאטן און דיטערא- רישן כאראקטןר, שדום-עדיכםם *ן או־טא- כי*נר*6ין, ז*נן 6ון זין ארביז. טראנםןנט; טון װערק, •*רביבןנוננען, װןרםדןך א. א. .ד. װ*ם איז אינןרגעין טרלןר נלשט גןװען נעדרוקטי דערבו קוטןן *רםיקלען טון י. ד. בןרק*זיטש װעגן שלום-עליכםם לןבן און ש*ט;, װי אויך באטןדקוננןן און באליכטונגןן זנו די ט*־- שידענע ד*קוםןנם;, בריװ און ש־וטט;. עם װעין ידן אויך *רטוקלען װןנן שלוש-עדיכטם לןבן אין װירק;. ד*ם בדויטע בוך ,אין ש ט * ן ־ דןרט נןזעבט אק װןט ןרשינען אין *נהויב יינ• טעאטער אין נױ י*רק איז ט*־געקוטען * 6*.־* שטעלוננ לבבוד דןם 0•> ו*דיקן ױבולי טין דעם ב*װיבטן ־דישן סױשטילע־ אברהם טיעקונד. .^י דןר ב*ק*נטןר דר*ט*טורנ ח נ א נ * ט ע ם ט ן ר ד, רער םחבר :וי .נעװ*לד, װןן שט*רבט ער?״, ה*ט *ננעשריבן * נ־ן טיןםן .*םע־וקאנןר חס־דים/ - * םאטי־ן אויף דעם איצטיקן *מןריקאנער ידושן דעב;. אונגיכן װעט אין * װא־שעװןר קינ* באװיזן װערן דן־ 6ילם .ירושע נליקן׳ לוים שדום - עליכםם .טנחם־טענדל־ — אוי8נן6י־ט דודך דןם ידישן קאםער-םןאטןר אין ם*םקװן. װןגן *ט דעם טילם איז שױן און דו ,בלןטןר״ נעװןן נעשרובן און ס׳זןנען נןדריקט נעװןן אלנוקע םבןנןם. דער חודש - זשורנאל .םןאטער״ װ*ש ןרשינט און ט*רל*נ ב• ק ל ע * ק ו ן, ־ןדאקביע — ם. װיכןרט, װןרט 6ין איצט ט*רװ*נדלט און קװ*רט*י ב־כןר (אלן דרל חדשים * ביך) און יעדן נוםןר װןם זדן ס דרוק-בוינן און םיװןלן געדרוקט װערן נרןםע- רן ןרנםטע *רבןטן װןגן *לנןםינןם אין ידישן םע*םןר. דןר זשורנ*ל װןם עישינןן און זןלבן 6*רל*ג אונטע־ דןר זןלבער רןדאקצין אונטןד; נ*םןן .דדיש טןאטןד״ דער ערשטער ניםןר װןרט גןזןבט *ון װןט עדשינןן אונניבן קול־־יטור די *ענט־*לע ידישן שול-*רג*נױ*• בין און לןםלאנד ה*ט אוצט *רויסגןל*זן * ביך.״דישן שול-ב*־ןגוננ און לעטלאנד״ ב*ייכםן אין ם*םןריאלן — צום 6־נ*י*דיקן ױבל טון דןר שול *רבעט אין לעטלאנד (1926-1021) דעם *רןסןד ,איזא״ (אינססוטוט 8*ד ט*לקסבולדוננו ל*זט *רױס הד ו*ר 40 ידישע טעד*נ*גן, .װןלכע װעלן טינאנדערנן- ם״יט װןרן בװישן די שםןטלןך 6ון ארןםער קרייי ערשײנט * נ״ בוך 6ון ם ש ה נ * ד י ר — ,אונטןר דער זו;״. און ביך ניןן *רין 64 קל-נן םקױנן או; 8ןליעט*נען. דןם 16*טן *טריל, *ום ןרשטן ׳*ר• ציט 8ין באװוםטן ײדושן שיוובער אץ טע* םע.־-ד.יסט*ריקן־ ב . ג * ר י;, אױ אויף זײן קבר אר6נעשטןלט נעװ*ר; * טבבה. דןר .עםןם״ 6ין 19 ם*י ה*ט נע- נןנןבן ןםלעכע *רטיקלען, געװ־דפןט דןם 10*םן י*רביט 6ון ש ל ו ם״ע ל י כ ם; שלום- על־כם: (טץ וין בי*נר*6ין) *. ק; די םר*• דיביע 6ון דןי דדושע־ דראטאטורניע בי שלום-עלוכטןן - ן. ד * ב ר ו ש ו ן; שלום• עליכם אין דןם טיף — ד . ה * 6 ש ט ד ן; *ן * אידןן - א . װ ן װ י * ר ק ן; בו דער נעש־כטן 6ונם נ*םןן שלום־עליבם — י נוםינ*־ ** און כ*רק*װע- .ש ט ן ר ן״ טון 12 ם*־ זענען געד־וקט שלום על־כםם אינ6*לן, זכרונות 6ון זין ט־יװאטן לעבן דערבײלט 6ין ראזען אץ זשוק*זסקו און *ן *רטוקל 6ון ם. ל ן ו װ ט * ן — בי אונז איין בײ זי (בום ױבילײ םון שלום עליבם), און נום. םון 11 ם*י; ש. ו ש ו ק * .ד ם ק י — װי אץ װ• *זוי של״ם- עליכם ד.*ט נןשעסש שם*ף 8*ר זינע װןיק. .אטי ןרשונןן דער םאי־נוםןר 8ון חודש- שורנאל .דע־ ה *טער״, ז*ם נױ.י*דקןר 6־דהיט״ נ־ט *־ױם ב א אין נימןר: ה. ליװוק — לידער, ב. נל*זכ*ן — ■ינסטע־ם 'ר*ט*ן), שכנא עסשטין-שלום-עליכםם —ושה, נ. ביכװאלד — 8ין ג*לר8*ד; ביז נ*לרם*דן■ אין נױ י*.־ק אװ נןםין־ט גןװ*רן דןר 50 ׳*רוקער ױבילי םין א ב ־ ה ם ד י ז ע ן םיה*ב; זיך באטײלוקט בפעט *לן *ננעזןעני םםע ידישן שר־בןר, קינסטלןד, *רטוםנק, םעד*נ*גן אין * גרױםע* עולם 6*רןרער. דער סר*ג־*ם םון *װנט איז ב*שט*נןן אין ם*ר- לעזן, זוננןן אין שםילן ריזענס װןרק. אברהם ריזןן ה*ט נןה*לטן * ,־ודנדיקן רןדע, און װןלכן ער ה*ט דערבילם ןסיז*דן 8ץ זין לןבן. דןר ריזןן-ױבילד אוז אײנגע- *־דנט גןװ*רן םין דעם שלוםיעליכם-ם*לקם אוניװערזיטעם. אין דו ײדישן 6*יקס שולן איז דו עישטן װ*ך 6ץ ם*י רןרקלןים געװ*דן *לם * .רױןן.װ*ך״• י. י. ז ו נ ג ן ר ה*ט 8*רןנרוקט * ר*ם*ן סון די םלחטה און רןװ*לובין י*רן ,שט*ל אין אייזן״. דןר ןרשםער טדל באשטים 6ץ קאם־םלע;: און י*ך, בװושן װןנט, ־־ ברוך ױםף. ה*ז;, אױף דןר קדינ, ר*םט, דןר רויטןר םעלץ, גרינ*רו ד*װיד*• װיטש, בונט, *ן *הים. ןם אױ ןרשינען און 8*רל*נ ב.קלןב- קון *םר*םםןקם װענן *לן שלום׳עליכסם װןרק, םיט * אינה*לט 6ין *לע שלוםיעליכםם װערק יהואשם תנ׳ךיאיבןרזעבונג דריקט זוך *לץ װדםער און הםשכים און נױ<י*רקער ,ם*נ״• די טענ אוז שױן םארןנדוקט געװ*רץ ירםוהו און ם'ה*בןן זןך *נגןהױבןדי ערשטן קאםוטלןן י ח ז ק א ל. עם דרוקם זוך און איננובן דןרשינןן ד*ם נרױםע ,שלום-עליבם בוך• װ*ם װןרט ליטעראטור ב. ן ם ע ל ב ו י ם, דער טחבר םון .*ייםברױז״, ה*ט םארענדוקט * נרויםן *אכאן .א וי6ן שװעל*. און ר*ט*ן װןרט נןםולדערם ד*ס בע6*לן 6ין דןר קלײן-בור״ זכ *זין און דער בים םון רןד רעװ*לוביז ־וםלאנד. דער ר*םאן ה*לט לערך * 00מ ז*ב;. .*ד אין 6*רל*נ .בןנטיאל״ װןדט נןררוקט םרץ םם*לןנםקונם ב*דום- ןי■ ר*ם*ן .התוןה בדרבי החים׳ און * ־דישער איבןרזןבונג םון ב. ןםןלבװם. דןר זןלבןר 8*רל*ג ל*זט אינניכן *־יים דןב 6ןרטן ב*נד 6ון ש . ל . ב ו ם .־ * נ ם זכרונית - דרײ ליםערא־ישע תרות. או; * ב*נד ,שמרלנים• .^יאוןבוענאם׳אירעם אױ נענ• ־ינ־עם נןד*ין * 8*רל*ג .שלי 6ער־, ־ןלבןר שםןלט זוך די אוי6גאבן *רױנבונןב לע־ק םק די ײננן ידישע *רגןנטונער שרײ• גן־. און דןר ע־שטןר רי װעלן ןרשײנען ד• בוכער םון ו ע ק ב ב*ט*ש*נס קיז נאךדער 6*רשטעלוננ, בןםארא•;ין, נל*ט*זוי. דןר ם*רל*נ ה*ט *יי:*נדערנןשיקט * װןנדוננ *ו דו *רנןנטי• :ן־ ידן םום דער בקשה בו שםובן דעם ני■ :ןנ־ונדעטן 8*רל*ג• *לע *ררבןר און זשורנא- ד י ם ם ן, װעלכן ה*בן נ*ך נושם בוגעש קם ״ן־ע ןנטםערן אווף דןר *נקןטן בו זלםן ־״זןנם .ל ן ק ם ו ק * )', אויםנ*בן 6*,־ל*ג :. קלעבקין, װןרן נןבןטן זזיבף בושיקן. מ־ בװיםןד ב*נד (אותױת כ-ת> םוז ערשו• נןן הוינטיקן זוםןי. .*י *וננוכן דעדשױנם און 6*רל*נ ח : ז ש * ז א * ר*ם*ן .קוליםן׳ 6ון ל. ד ר ־- קו־ס. דןר ד*ם*ן ,אױםביױז״ םק ב;זןלבוים, װ*ס אוז שױן זונם * י*ר נוכט* און 6*רקױף, ררוקם זוך און 6 * ר ל*ג ב קלן*קי4*ון װןט און * ם*ר ־*6; *־ום דןרשוונןן. .*ד סיאוז שױן ןדש־נען דןר 17*םער ב*נד *ח *לע ■יבם װןרק .אין םין װינקןלן״. אין כ*נר קוסען *רלן *רטוקלןן, װ*ם זןנען ביז• ״;־ אין ■וילן אין קײן בוךי6*רם נישם גןװען. בו דעם 5*םן ו*ר*ץם 6ון י ח. ב ר ן- נער זןנןן אין טול ױדושן און העברןושע *ר=נ*בן נןדרוקט געװןן *־םיקלןן נןװודםןט ־ןכ *נדענק און דער ■ןרזענלןכקיט 6ון יןכ םריבײטוקיאוםנןקוטןנןם שרײבער און יזנקןרי דןר <*ק*נטןר טובליבוםט ד ר א .?> ר * ל נ י ק דרוקם איבט אין נױ-י*רקןר י6?נ' * רי *רבעםן ,גדויםן גײםטער■ *ין יןר טןנטשלעכןר קולטור״. .*ד און נױ׳ו*רקןד .ט*ג• אינ *טנעדרוקט •: *־םיקל טון ש. נ י ג ע ר װענן י. *■*ט*' •'־ ,ינ186״. װעגן דןם זןלבן װערק אוז אין '־'■'*־קןר .6,־יע *דבןםןר שטוםע״ *טנן- י־יקש *ן *דםיקל טץ ד״ר י ע ק ב ש * * ק י• *י אןן 6*רל*נ .*ו־להיט׳ (נױ.י*דק)