Literarishe bleter · 1926-05-07 · 105 (7.5.1926) · p. Seite 306

105 .זא ליטערארישע בלעטער 306 צו ש. לוטנערם אויפטריט אין לואמינסלויס טעאטער גיט דןןרט, אי דעס ארײנגעפאלענעס אוםגעריכסן גײנסער־סאנץ םיט װעלכן ער ב#צןלט דעם עולם 6*י די פןר דראםאסישע גונן, װןןם ער ניט—דןס 6לץ מןןנס ) נןןנגן בונעססס; אייסגעהאלטענעם אנסא&כ., סץגס 6 רעםערטוןר, אגוסן ײדישן און אײראסעלשן רעםערסואר, םאגס — של1ם״עלי5םען, סשעכןװן, גאגאלן, םאליערן, םאנס א נעזונסן ײדישן ע1לם, סאנס א.געװנ םע קולםור-אטםאםפער, אין װעלכער ער אלײן זןל זין דערזעז אין אלע זײנע םעגלעכקײסן. אבער צום באדויערן םיז םען א1יך ם1דה זיץ, *ז 8 אוםשולדיקער סרוװ 6ון א בעסערער אסערעסע האם בײ דעם װארשעװער ע1לם 6ארדארבן דעם #םעסיס בו סעאסער• באזוך א1יף א שטיק בײם און מ׳הןט געםוזס קוםען םים — די םאדערנע דאפען! און קוסנער? קוםנער איז דא אײנזאם, סוגקס װי ער איז אק אנדערע ענלעכע סעאםראלישע אגדרונינוםן אײנזןם. ןןבער װאם םאר א סעאסראלישע םיס6ארשסענדניש ם׳זאי נ־שם זײז, װערט ױ דאך בןןלעבם 6ון זײן קינסטלעריש^ר בארירונג. און דער נאנבער אנםאסכל העל&ס אים אין דעס אינםער "״יײ אי' םיט ׳גיםילג• פרץ מארקיש נײע ביכער ־די. אסאטאשו — אליין (דאםאן) - נעזאםלםע וזן־ק באנד יעו, םארלאג ב. קלעצקו ן 1926, 192 ז. — ~ש.ד״קםעל-זייןםאיעםםעש און *נדןרע נןןװע־ן■ דריטןר באנד, אױםנאבע ,םר״הלט״, נױ־יארק 1925, 256 ז. — -|-ש.דױקםןל — 10אװן*אקטערם - פןי־םןר באנד• אויםגאבן .פריה״ט׳, ניו יארק 1925, 256 ז. — + י. י. םינאי — לידןר. ניוייארק 1926, 204 ז,— -ו־ ל. ם״נבערג —ןרבישטורם ןלידןרן. נױייארק 26*11' 64 ז״טן. - + י. קאאןלאװ — אםאל איז געװען. זגרונװו פון דןפ ״דלשן לןבן אין ליםן אין די יארן 1882-1880. הקדסה 6ק ד׳ר הייפ זשיטלאװםקי. פי םאקם נ. םילזןל ניו יא־ק 1926, 380 ז. — -4 ד״ר װ. ס לאט וי - ה יגי ןנן ס ון דןר ס ריי ■ * יעני װילזןר פא־ פרױןן און ם״דלעך. םלט 20 בילדןר אלן טעקםט■ י־יז דיר ט• נינבבורג פי םאיר רילז — דער װענ *ום .ױםן. 1926, 172 ז - ־ך פנחם קאן — דאם ןרשטן וויליש־ידלסע װ ן ר ט ן ר - ב ו ך און ז״ן םחבר לעװין ליאנדאר. םיט 2 רעאראדוקצ״;פן װילנע 1926, 32 ז. — םןפעראט״אפדרוק פון די ,שריםטן פון ײד שי װיםנשאפ=לן5ן אינםםיטו^'. אילאלאגישן םןקביע. ערשטןר בזונד, לאנדױ־בוך. פי ױדישן היםטארלש־עבנאגראפישע גןזןלשאפט א ׳פ נאפען פק ש. אנםקי אלן װילנן• ,ש ריפטן׳ - זאטלבוך. פ׳ אםןריקן. װינםער 1920-1926 (אין בוך: ל י ד ן ר - ש. בודין, א םלאטנןר, ב. ביאלי- םאאקי. חלם קרול, םאקם װןבןר, י. י. םינאל. אאעםןן — א. רײזען. ח• ק־יי ב. לאאין, א. בערנער, לױ גאלדבערג, לױ בערםאן, דוד איגנאי-ארי דעראללונגען — ב קױפםאן, י. טאאעל א. א, ןםײ ם - י. פןל, םאקם װןבער, ב. לאאלן, ב. אראנםאן• אאהאנרלוננןי ־־ דיר א. ראבאק, חױם שיים, ל לןדער• ד ר א ם ע ן — ה. ל״װיק. םןי־י־ עלקין. לידער, בילדןר, איבעדזןאונגןן און נאםלבן). + די רויטן רןלט — פאליםיש-גןזןלשאסטלן8ןר, י פן■ ראײש קינםםלערישןר און װלםנשאפכלןגןר זשורנאל, םארט (18) 3־ םלובה-פאדלאג פון אוקראינע 1926. רעד.קאלןגין — ם. לעריםא, כ פינלנבןרנ, ד. פעלדםאן, ל. קריטקא אק פ. שסראך. 112 ז. -(אין נו-־ד ל י ד ע ד פין ן. פינינבןרנ, ש. האלקלן, ש. ראפין, ם. שאפירא, י + םעלראד, ם. דיאםאנט — ןראױלוננןן פון ר. װאלקנשמי; י■ קװיטקא, נ לו״ין, א• אבטשוק ארטיקלןן 6ון ם.קיאער, מ. ל-־יי' םא;, כ. פינקןל, א. ױדלבקי, א. טיקאנאן. בלבליאגראפין ס׳איז נ־שס קײן חידוש, װאס םיר זעען איצט די בעססע ילדישע אקסיארן אין מעלןןדראםע, ןןפ<רעסקע און אין םתם• צונ1יםגעשםוקעװעטע סעאטראלישע 8נךר1גיניסן, װײל די לעצסע םיןר יאר האס דער טעאטער־באזוכער געכאפם 6 קור אויף די ,נלשםאקע׳ געריכטן פין .רומענישע׳ און עגלעכע חתוג1ת. איצס םיט רײנער דראמע אנםװ1ינען אים 6ון אט דעם ,זבת-חלב-ודבש־געבים׳ איז זײער שװער. . ס׳איז אםשר גישטא ױך װאם צו װונדערן. דער ע1לם איז םיד. ער איז םיד 6ון דער װירקלעכקײס, 6ון דער גרעסטער דראמע, װ$ס םען שפילם אים ני. ט א׳ץ קײן סעאטער, םון די ראלן װאם ער אלײן לעבט אין דער גר1יס-ער םארשטעלונג פון דער טןזג־טעגלעכקײט. און ער װיל לײכםקײט. גרינג און פרײדיק, םיס געזינטן געלעכסער פארברעננען א סאר שעה אין סעאסער, א1יב ער באזוכס אזיינעם. און דער גוסער דראםאטישער אקטיאר קןן איצם בשום א61ן נישט אריבערװעגן די װאגשןןל סון זײן רײנבלוםיקן בארוף, ער םוז נאכנעבן דעם ע1לם אלע זײנע קאסריק, פונקס װי ם?ן גיט נןך א קראנק קינד. דעריבער זעען םיר זיי, אונזערע בעססע אקסיןרן, אין ןסערעטקעם און אין םעלאדראםעס, װײל זײ בענקן נןוך דער נידעריקער בארירונג םים ז״ער קןנםוסעגם, אין חײל זײ קןונען גישס ג1בר זײן די נויסמענדיקײט םון עקזיססענץ• םיניםום. איצם זעען ם־ר אויף די ,פיללײדנדיקע׳ ברעטער פון קאםינסק־ס טעאטער—אײנעם םון די געצײלטע ילדישע סעאסער• קינםטלער — ש. קיסנער, םיר זעען אים נישס אין כאליערס רעפערסואר, נישם אין גאנאלם, נישט אין של1ם-עליכםם — נאר אין ,סאדערנע דאםעך. צװישן אלע דראפאסורגן — 6ונם קלאסישן שעקספיר ביזן םאדערנעם פיראנדעלא — קאן מען דעם געזעצלעכן אדער נישס געזעצלעכן םאסן פון אס די ראםען :ישט אפווכן. א םעלאדראמע װי אלע םעלאדראםעס, װאס װערן צוג1י6* געםסריגעװעט םארן ,ארעםען קר1ב' סון אונזער ײדישער קול• טור — 6ארן יידישן סעאטער. דער גאנצער פערסאנאל שסילט סארהעלסניסמעסיק ריין. בכלל האס דער קאםינסקי־םעאטער םאר די לעצסע סאר חדשים ג;םרוװט דערנענסערן זיך צו דעם סיפ םון דער םא• דערנער אײראפעלשער אפערעטע. אין געװיסע מאסן האבן זײ עס דערגרייכט. אין די ,מאדערנע דאםען׳ פרײם םען זיך, מען שםיםט, םען סאנצס װי ס׳6ירט זיך, װי ם־באדארף צו זײן, אבער נאך עפןיס. צװישן^די דאזיקע דאםען דרײט זיך ארום קוסנער, װי דאם געװיסן 6ונם ילדישן אקםיאר. װאס איז געצװונגען א1יף א קאםפראסיס צו דעס נעשמאק םונם פארדארבענעס סעאסער• ע1לם. ער דרײס זיך ארום א1יף דער בינע װי א טענה• װי א סענה צום ילדישן אינסעליגענס, צום ײדישן ארבע• טער, צום ילדישן ליסעראס, צום דראםאסורנ — צו אלע. צו ךער דאזיקער םעלאדראםע איז ער צוגעטשעסעס — קינסטלעך. אי דעס סרעצסיקן סיפ פונם אסגענארסן םאן, װאס ער