Literarishe bleter · 1926-03-26 · 99-100 (26.3.1926) · p. Seite 218

99-100 .זא 218 ליטערארישע נלעטיר פון יידישן װיסבשאפטלעכן אינםטיטוט '1פםח ״ אנקעטע נומער 3 םען אין דעם סאג אייף קנר-אכ1ת? ה> װ״ן אין װאס עםם םען א1יף םרישסיק עוב ■סדו> 11׳ װי אז1י קיםם פןןר דןם פארקויפן ■ין חםץז 12) ױןןס עסש םען א1יף םיסץנ ערב.•םחז 13) גיס א גענ1י< נןשרײגונג סינם סווז או װי אז1י גײס ןןנגעםון דער פאסןיר בײס סדרו ב) איז דער סערמעם, מים מןס די םב1ת זענען איבערגעדעקס, א בלה• געשענקז ג) איז 6א אן נאך דןןר םנהג אז קינר<ר זןןלן אר1יס• גנבענען דעס אפיקיםן אין אים?אזן א1יםק1י6ןז א1יב נישס פרעגם זיך נאך. ד) װןןם סאר א םאכליס עסס םען אין די סדר־נעכסז װי אז1י ה־יסן זײ אין וזי אז1י סאכם םען ז״ז ה) װער םאכס א1יף די םיר בײ ש£וך חםתךז ו) בי הןס איר געהערם פין אזא םנהג׳ או ןןםנגנדיק די טיר םלעגס א קיגד ארײנגײן םיס א זאק א1יף די ■לײבעס םארשסעלסז פרעגסדן נאך בײ אלסע ײק אפשד װײסן זײ׳ װאס דערבײלן זײ װעגן דעםז 14) פועגס זיך נןןן און באשרײבם, װי ס׳האס אםאל א1יסגעזען ■סח, און װיאז1י האם םען אםאל אעגעריכס דעם סדר אין אײער שסעסלז 15) װאסיסאר אםעשי1ת דערבײלם םען םון אליהו-הנביא און זײנע ניםים, װאס האנן זין בונעםראפן אין די םדר־נעכסז 16) בי זענען אײך באקאנס םעשיות םון בלום-בלבוליפ און אנשיקענישן, װאס האק בוגעםרא#ן אין די ערשםע םדר־נעכם. 17) בי זענען אײך באיקאנס: ײדישע חד״גדיאס און אחד םי י1רע׳ אדער אנדערע •סחזײקע לי.דער א1יף ײדיש <ב. ב. מי עס קוםס ■סח, זיבן םיר ביים סדר׳ די םאםע איז א םלפר.׳ דער םאסע איז א םלךז. 18) א) װי אז1י זעס א1ים ח1ל*הם1עד אין שםעסל און אין שסובז זבאזוכן, חתונות, גײע אפםאק םיס םלםדים, דמססן א. א.) ב) װאס עסס םען ח1ל*המ1עד־#סח אויף פרישטלק, םיסאנ און אװנס.בר1יםז װי אז1י הייק די םםחדיקע מאכלים און װי אז1י סאכס םען זײז װאס 6אר א נעסראנקן זענען די באליבסס• םע •םחז <םעד׳ װײןזז 19) אין װאס שסילן דך קינדער *סח*בײסז 20) בי זענען אײך באקאנס ■םיחדי־קע סארשםעלונגעןז 21> איז 6ארהאן בײ אײך דער םנהנ 6ון שפאלסן דעם ים שבעי של ססחז 22) בי זענען בײ אײך 8אראן אלםע הגד1ת םיס ביל• דער׳ םים שײנע שער בלעסערז 23) א1יבס׳איז6אראןבײאײך אנאסן קענער, 6ארשרײבס די ניגיגיס, װאם װערן געזונגעןאייף דער סדסנאנס, און בכלל סון לידער״װאס װערן נעזונגען •סח: םיר נעסן אײך״ שסענמק זיך האלסן אן אונזערע כללים א1יב איר האס זײ נישס׳ בעס זײ בײ אונז. דןר עיקר האס אין זינען: שרײבס אוםבאדיננס א1יף אײן זײס ■א*יר׳ םיס סינס און דײסלעך סארב״כעגען 6ון װעסען און װען האס איר עם באקוםען. פארשרייבן אלץ און גענ1י װי םען דערביילם אײך• א1יב ם׳איז אײך עועס נישם קלאר׳ װענדם זיך יבו אונז נאך א1י6קלערוננ. אדרעס: .14 8ז1מ18ו111סכ1 ,סת!{^ ,!{סזםזמוס^ .1\| .ז0 די ײדישע י1ם־ס1ביס׳ װי די י1ם*ס1בים ביי אלע אנדערע פעלקער - דאס זענען א1בר1ת 6ון 6אלקם*קולםור׳ םאנוםענםן, װאס רעדן בו אונז םיס דער שסראך 8ון יארס1יזנםער׳ אוםגע• הײער װיכםיק נישם נאר 6ארן עםנאגראף, נאר א1יך 6ארן היססאריקער. עס איז דעריבער אן א1יסגאבע פון ערשסן ראנג בונ1י8• צונעםנן די אלע פנהגיס, גל1יבונגען׳ װערםלעך, װאם האבן נאר א שײכות בו פסח, און װאס זענען אין 6ארשירענע ערסער פארש דן״ פארשיק געבר1יכם׳ סארשידן א1 םגעםײםשם. בעסן םיר אייך דעריבער אלץ בו סארשרײבן, א6ילו דאס קלענסםע, װאם *יר װעם באםערקן און זאל אײך גארנישם נישם א1 סקוםען םאר װינביק װיכסיק און װערסלאז. םיר גיבן דא א רײ 8ראגן׳ װאס זאלן אײך העלסן זיך אריענםיק אין דער *רבעס: ו) װאס סארא װעיסלעך, םשי1ת׳ גל1יבונגען זענען אײך באקאנס, װאס זענען פארבונדן מיםן ח1דש ניסן. ב. ב: ראש• ח1דש ניםן איז א םייערער ביסן, װער ס׳שםארבס אין ניםן איז םרײ פון חיבוס הקבר א. א. 2) קוקס זיך בו גום און גים א גענ1יע באשרײבונג, װי אז1י זעען א1יס די ביגרײסונגען בו •סח זדאם קאלכן״ שייערן א. א. װ.) 3) װאם םאר א םנהגים זענען פארבונדן מים שנת׳הגדולז װאס סאר א דרש1ת האלם םען שבת*הגד1לז װאם םאר א אנעקדאסן קענס איר װעגן די דרש1תז 4) װאם כשרם םען און װי אז1י כשרם םען די 6אר- שידענע כליםז 5) א) װי קוםס 6אר דאס כשרן אין די מבה־בעקערײן 1 ןקאלק, נײע זעק, װאסער בוגרײסן א. א. װ.). װי סרותס מען אױס בי די אויװנס זענען גענוג געכשרסז גיט א נענ1יע באשרײבונג, װי אז1י קוםם פאר דאס באקן םב1תז (װער איז באשע6םיקס בײם באקן׳ אין װאס פאר א געשיר קנעס םען די םײג׳ װי רו6ם םען דאס םבה-באקן: פאדריאד אדער אנדערשז) װי אז1י און פיס װאם גיבן בו װיםן די בעקערײען, אז זײ באקן םב1תז װער םאר נישם אקןי^נעםען אין דער דאזיקער ארבעס? ב) ױער באקס און ו^ןוםס פאר דאס באקן פון שםורד.? (ב. כ. בו יעדן סײג דארף סען נעםען א 6ריש*א8געסקראבעסן װאלנער׳האלץז) 6) װו און אץ װאס האלם םען די םב1ת אין שסובז <א1יב דאס זענען נישם קײן געװײנלעכע נאר םפעביעלע בודעם בװעק געםאכםע קאסטנס אדער קערב-בײכנם עס אן). 7> א> װו האלס םען באהאלסן דאס פסחדיקע געשירז נ> װי אז1י זעען א1יס פסחדיקע חפביםז (כים1ת א. א.). 8< װי אז1י קוםס 6אר דאס בדיקת חםץז װאם פאר 8 סיםן איז עס׳ אז םען געפלנס בײ דער בדיקה א פאראיאריקן א6יק1םןז װער װו און װי אז1י פארברענס םען דעם חםץז 9) װאם זאנכ םען׳ אז םען ברענגם ארײן אץ קיך דאס פסחדיקע געשירז (םען ברענגם ארײן דעם ■סחז) 10) א> בי פאסס םען אין סאג פון ערב פסחז ב) װער פאסםז ג) מען דארף דער בחור נישם פאססן ערב •סחז ד) גײס