Literarishe bleter · 1926-03-26 · 99-100 (26.3.1926) · p. [Seite]

פרײז *־•׳ל גרןזשן 99-100 א >?לן$0ר'£7(נן?#ב((71־ץ?(!91*/ד ל'3(נר^(נ(!1(נ!/(1?נד *!ןץתסט ,>(יל/ס(!1<~'ר(/1/נ(?//בנ^ביבנ! ב?/ד לר3/נ<ר,>/(!1(?0ןן(/(1(נ7 >/?ןץ?(סט מד■• פרײטזק 20 מערץ 6*19 פארל־־יאג ר. ק־יעצהיי, װארשע דער הונדערטסטער בומער אונזער אדבעט, מיטגעהאלפן צי פארפרײטערן דעם קרײז לעזעי און שטענדיק געשטארקט, געמונטערט אונזער װילן, אינזער ארבעט די ,בלעטער״ האבן גלײכצײטיק געבראכט דערצו, אז אויך אינזער ײדישער פרעשע זאל דך פאראינטערעסירן מיט דער ײדי• שער ליטעראטיר, װעלכע זי האט געהאלטן אין אײן ״פארזען״. די װארשעװער אין אויך די פראװינץ־צײשונגען האבן געװידמעש גאנצע זײטן דער ײרישער ליטעראטור. מיר נארן זיך נישט אפ. די ״בלעטער״ האבן געװיס םיל חסרונװז. זײ זענען נאך װײט־װײט נישט דער םולער אויסדרוק פ.־ן אינזער שאפינגם װילן. מיר האבן אבער אן אויפהער געשטרעבט דערצו און װעלן אויך װײשער מיט דער מיטהילף און מיטגעפ־ל םון אונזערע בעסערע שרײבער און לעזדר שטרעבן דערצו, אז די ״ליטערא• רישע בלעטער״ זאלן װאס כער און װאס פ־לער דינ־ןן דער ײדישער קולטור, דעם ײדישן שאפן אויף אלע זײנע געביםן. לויטן מוסטער םון אונזער צײטשריםש האבן אויך אין אכעריקע, ארגענטינע אנגע■ הויבן צו ערשײנען ײדישע לימערארישע זשור• נאלן, געװידכעט לישעראטוד און קונסט־פראגן. אזױ אײם איז אונזעו־ משכהה פאר״ירעסערט געװארן מיש השובע נ־יע ביטגײידער. נישט אלע פדאג און פראבלעמען זענען ^בײ אונז באלויכשן געװא־־ן אין דער פולער מאם און מיט דעם נײטיקן ערנסט. מיר זענען אויך נישט ביכ־לת געװען צוליב מאנגל אין ו}רט און פאסנדע מיטארבעטער צו באהאנדלען אלע נײ־ערשינענע ביכער און אויםגאבן.־מיר װײםן עם גאנץ גוט, מיר װײםן עס פיל מער װי אנדערע, זײשיקע. ס׳איז לײכט פאר יעגע אנדערע צו זוכן חסדונות. נישט דורכמאכנדיק די אלע שװערי■ קײטן, װאס׳א ײדישער רעדאקטאר האט אויכצושטײן בײ זײן ארבעט, נישט זײענדיק בכוח צו סארװירקלעכן יענעם אידעאלן פראגראם, ודאס שװעבט פאר זײנע אויגן אבער די הונדערט נומערן האבן געגעבן ערפארונג, געבן מעגלעכקײט, געבן גלויבן. זאלן די װײטערדיקע נומערן נישט פארשעמען די פריערדיקע: א הונדערססטער נומער םון א ײדישער צײטשריפט איז זײער א װיכםיקע דאסע. װיפיל ײדישע צײטשריפשן האבן דערלעבס צו א הונדערסםטן נוםערז מיר פארמאגן אויפן ײדישן פרעסע־בית־עלםין צענדליקער און הונדערטער ײדישע װאכנשריםטן און מאנאטשריםטן, װעלכע זענען גלײך אויף די ערשטע נומערן פארשניטן געװארן. גלײכצײטיק מיט די .ליטע. רארישע בלעסער׳ זענען אין װארשע או; אנדערע שטעט און לענ• דער אויפגעקומען סארשידענע צײטשריפםן, װעלכע האבי, לויט אלעםענס מײנונג, געהאט םער ,מעגלעכקײט׳ צו לעבן און צו װאקםן, אבער מער װי עטלעכע גוםערן זענען נישס ערשינען. און גראד די .ליטערארישע בלעסער״, װאס אלע ״געגיסע״ און ״ניכטערע" האבן גלײך פון ןןנ• הויב אן םארמשפט צו ,קורצע יארן״, זענען געבליבן לעבן, און אין לױף םון ה ו נ ד ע ר ט װאכן זענען זײ ערשינעןאן קײן שוםהםסקה. און ם׳דארף דא דערמאנס װערן, אז די עטלעכע גרינדער און טרעגער םון די ,בלע• שער״, װען זײ זענען צוגעטראטן ארויסצוגעבן א װאכנשריםט אן קײנע מיטלען, אן קײן ער• ־ארונג, אן א םארזיכערםן בױדושעט, האבען 6בתחילה אויך זײער װײניק געגלויבש אין דעם דויערנדיקן קױם פון א ליסערארישער צײטונג אין ײדיש. מען האס טאקע געקוקס פון אלע;״טן װי אויף א װילדן קאפריז םון עטלעכע עקשנים, װעלכע װעלן גאר גיך מיד װערן. םיר סײערן איצט דעם ארויםגײן פון •־־:דערסשטן נופער. מיר זענען שטאלץ, װאם .ײר האבן אין אזא שװערער צײט םון עקא• ־אכישן קריזים און ארבעטסלאזיקײט םון די )י־־בעטס־םאםן אויםגעהאלםן הונדערט װןןכן. עס איז נישט בלויז דער סארדי־נסט.סון די עטלעכע, װעלכע זענען ־־:שטאנען די הונדערט װאכן בײ דעם װארשטאט. עס איז אויך דכר סארדינסט םון אונזערע קאלעגן־שרײבער, װעלכע האבן כמעם ץן באצאלוגג אדער-בײ א נישטיקן האנאראר צוגעבראכם װאך• ײעכנטלעך ציגל םאר דעם ליסערארישן בנין. עס איז אויך דער ־•ארדינסט פון אונזערע םרײנס־לעזער אין גאר דער װעלט, װעלכע ײאבן םיס באזונדערער ליבע און אויםםערקזאמקײט נאכגעסאלגט י. ל. פ ר ץ י$יצײט