Literarishe bleter · 1926-03-19 · 98 (19.3.1926) · p. [Seite]

#־״ז 30 גר?שן >* 98 >(,ל(130ר,ד(96(?6כ((769139,71 לר(9611111(? 13 (7913/10 $!{ 1/7(190 >(,ל(7130'ד(96(?6כ((3<ר'769139 לר 7713 136(137(1/17913/10( 1/7(190 *1 פרײטאג. 9׳ מערן 926ו 1 פארלאג ב. ללעצקין, װארשע אינהאלט: *י אױ די ״דישע דיכסונ־. סויט?-נ. ם״זיי / װי דאלס ןם כיס בעד־כחעבוחןס שריםסן-ש. םריד- פ א ן / לידןד — א ס ם * ש ק י ן / אינסערגאננ - י. ר. בןרקעװיסש / .הדבוק• ב.נפװ*ש*י״--א. םאדןװ• םקי / ה. לײװיק אין ,הביפה׳-ב. טשעםןרינםקי / ״היהודי הנעחי׳ — ם. װײכןרס/ל. אנדרןיןװ און זײן םוטער -ג. , ליס. נריפ. אין ראסן-םארבאנד / יעקכ בףיעקב ליםןר. קאפ אין װײםריכלאנד 1 שװאדק אװף װ־ס כראניק בילדער אנאנםן. דריטער יארגאע אבאנאסענס-פרײז פיטפא־טא-יאג׳ ייאר סז נללדן, יאר 5 גילח אין אויםלאנד ,/' יאר 1 דאלאר. אײןניםןר-10 םענס. אנאנםן־סרײז םאר 1 םילזםןסערישורה סג נראשן. עדשסן זײס אין סעקסס - 50 נדאשן• אנאנםן• ז־טן - האלסן 6 שיאלםן. אררעסז 36 סח11ײ1 ,גזײ11:ז<?א ,״זז)ז61 ז151חגזר)11,, *דיף *ן ןנכסער נויליגן * ס#.-;ן. 6.יגןלםז 9858 .0 >| .? יעל?71.6 210. צי איז די ײדישע דיכטדבג טױט? האלט און דער עיקר — אן א ברײטן םארנעם און װײטן קוק. די דיכטונג איז צופיל םארגומען םיט צערטלען און ״צאבקעף זיך םיט די אײגענע אײנצלנע אנרעגוגגען און כװנות און רמזי-רמזים סון איך-איבערלעבנישן. און דאס אלץ, — אײגנטלעך די הכנות צום שאפן — לאזן זײ תיכף־ופיד אויס אין זײערע לידער, נןןך אײדער עס האט זיך זײ אלײן אײנגעגעבן צו שאםן דערפון עפעס דויערג• דיקעם און גאנצעס און פארענדיקטעס. אט די צעשאטענע, צעװארםענע, מאמענטאלע דיכטע• רישע עקספרעםיעם זענען טאקע שטארק דער• עסן דעם לעזער און זײ דערגײען שוין צו אים נישט. נישט אלע מ$ל איז עס אזױ. םאראן צײטן,— און ערשס גישט לאנג איז עס בײ אונז געװען — װען עם איז נויטיק און עס איז א םוז אט די מןןמעגטאלע שטימונג, די אימפולסױוע רוםן םון דער דיכטונג, און זײ הןןבן א שסארקן ןןפקלאנג אין לעבן. עם איז דאן, װען די דיכ• םערישע קלאנגען זענען ״דונערן און בליצןי פון אן אומרו־צ״ט, די לוםט איז םול און ןןנ■ געלאדן מיט אויפרײס־מאטעריאל, און דער דיכטער קומט םיט זײנע הילכיקע געזאגגען און ער לאדט אויםדעם שטורם און דעם אים• פעט, װאס עם הערשט אין גאס און װאם עס םארמאגט דאס לעבן. אין אזא צײט איז גרןןד די פרןןזע םיםן פראזאיקער װי אבלים, װי גישט<געבעטענע אורחים אויף א םרעמדער שמחה. אזוי איז געװען צוריק מיט עטלעכע יןןר. דער קיגססלער פרןןזאיקער, איז_ לױט זײן טבע, להיפוך פון דעם דיכטער, א ״קאנםערװאסאר״. םיט טויזנטער שעדעם איז ער םארװעבס איןדעם גאנצן, ןןפגעשםעלטן און האר־ מןןנישן לעבן, זײן אױג קןןן בעיקר רוען נאר אויף דעם גאנצ1 און פארגאנצטן, אפגעשטגלשן או, םארגליװערט, יעבנם־נוסח. אי־ו עטלעכע ײדישע דיכטער האבן די טעג אין װארשעװער ליסעראסן״םארײן סאר אן עולם פון העכער דרײ הונדערט צוהערער הײס און לײדענשאםטלעך דעבאסידט די פראגע, צי איז די ײדישע דיכטוגג בײ הײנטיקן טאג טויט אדער לעבעדיק. אײניקע הןןבן אויף שטענדיק באגלײמ די דיכטונג אופן ״עולם־האמת״, אנדערע װידער האבן געפרובט צו דערװײזן די לעבנס׳קראםט פון דער איצסיקער ײדישער דיכטונג. װי עס איז, אבער שוין דער עצם־פאקם פון שטעלן אץ דעבאטירן אזא פין פראגע-איז איצט זײער סימפטאמאטיש און עס באװײזט, אז מיט אונזער איצטיקער דיכטונג האלט נישט גןןר גוס. מיר האבן טאקע םיל טאלאנטםולע דיכי טער, עס ערשײנען דןן און דארט לידעד־זאמ• לונגען, ס׳דרוקן זיך לידער אין זשורנאלן, אלםאנאכן, אבער קײגער װעטנישט לײקענען, אז די דיכטונג שפילט די לעצטע צײט גאר קײן רןןלע גישט אין אונזער לעבן. פיל זוכן דעם שולדיקן אין דעם לעזער. ער, הײסט עס, איז אינגאנצן שולדיק, װאם פלוצים הןןס ער אנגעװוירן דעם אינטערעם םאר דער דיכטונג. רער דיכטער איז װי פריער אין ארדנונג, ןןבער דער לעזער איז געםאלן, אראפ פון דרך-הישר און װיל נישט אויפנעםען דעם דיכטערס װעלט. פון װאנעט קומט םאקע באמת ןןט דער פירוד־הלבבות םון דיכטער און לײענער > פאר• ־וןןס איז סארלוירן געגאנגען דעד לעבעדיקער קאנטאקט צװישן זיױ און פארװןןס האט דער דיכטער סאקע אלײן דערפילט דעם פחד םאר זײן אײנזאפקײטז װײל דער דיכטער לעבס צופיל פיט םןןפענסאלע שטיפוג• גען, םיט קורצןיטפדיקע געסילן, םיס אײגענע פערזענלעכע צאפ• לענישן, ןןן פעםפע געזעלשאפעלעכע אידעען, ן)ן א םןןציאלן אינ• 4. די 'ינגע 6דיי אי ד. םי: (חנה ראװין) איביקןר