Literarishe bleter · 1926-03-12 · 97 (12.3.1926) · p. Seite 175

175 ל םערארישע בלעטער 97 .זא י־בעד װעק.גערימט און געלז״בש נאך א״דעד די :•:ע־ ערש״נען. און.אדרבא, ד־ט אזוי גוט אדן רעכנט אױס, װישל ״א״גענע״ ארן ״פדעמדע״ ביכעד דינען תרך אי־ך א־ן אייעד ״טאלכשצ״טזנג״ רע־ צענזידע געװא־ן אין דעד זעלבעד לעדך צייט. ריט אייער ,גע־עכט־קייט״ און ״עךלעכק־יט״ װעלן מ־ד זיך אלע ראל האנען מאדנל״נן, אן דעד םאדמ־טלוננ םון דעט ״עמעט״, א־־ף דעילכן איר שםאדט דך אן, דעמאלםט, װען א־יך םאםט עם צדם דונ״ל. רעדאקציע ״לימערארישע בלעמער״ בריװ אין רעדאקציע זײער חשובע רעדאקגיעי מיר נעסן אםררוקן *ין *ײעי זײמוננ #*לגנויקן *ויפריף : די וזורסעװער םינזגאנע־נינליןסעק עקסיםםיו־ם שוין 45 יןר. זי *יז די *ײנעיקע ײדיסע נינליןסעק *ין קןנגיעם-םוילן, װעלכז נווזינס גרויםע זוסלוננען םץ דעי ײויסער *ון הענרעןסער ל-סערעסו־, יידיסע היסםןריע *. *ז. מ. סון נןי די ערססע ניז די נײםסע זזעיק (קײנ 25,000 נזנדער *ין םורסײדענע סםרוכן). די נינליןסעק, װעלכע נעמס נים בײ *ירע לעזער קײן סום ןםעןל, װערס נוזונם נים נןר דורך געלערנםע, װןם כונונן דך ס־ס די װערק סון וער ניכליןםעק נו זײערע װיםנסוםםלעכע *רנעםן, נןר *ײך דורך די נרײםע ײויסע מוםן, װעלכע נוקענזן זין דן מים דער ײדיסער ליסערוםור, היסםןריע *ון נכלל מים *לץ< װןם הןט *סײכות נום ״ונםום. *ין 1925 יןר הןנן נוזוכס די נינליןסעק *יבער 15,000 לעזער• רי נינליןםעק װענדם זיך דערמים נו *לע ײוישע סריססססעלער *ון ם*רלעגער *ין *לע לעניער ם ס דער נקסה נוסיקן *יר *לע זײערע װערק *ין *ויסנונן. די װורסעװער םינוגןגעינינליןםעק *יז *ינס די נענסרזלע ײײסע בינליןםעק *ין ױילן *ון ם׳װןלם געיוען ו נרויםער ױשר, *ז *ין וער נענסרול־נינליןםעק סין דעם גרויסן ײדיסן קנוץ *ין *וילן זןלן װך נעסינען נןםס נו *ײנניקע עקזעסםליורן סון *לע ײדיסע דרוקן סון דער גוננער פראפ. ד״ר משה שור משניח סון דעי נינליןסעק *ורעם: .3*4*3152^ *ח ו^ס2ומץ§ 3>וס)ס[1נ1ו6 .16111)001301(7 ניבליןםעקןר : ם. װײםכערג רעפערעבטןיקרײז נײ די רעםעראטך 14 םערץ - רזןװנע. אלטער קאציזנע.: 13 םערץ - פשעפישל 14 םערץ — סזןרנע 15 מערץ — נײיםאנץ ד״ר י. קרוק: 31 סערץ — יענדרזשעיאױ מלך ראװיטש: 13 םערץ — פשאסניש. שלמה גילבערט: מערץ — םלןןנםק מערץ - װאלאםין םערץ — זשעלעכןןװ םערץ - קאלושין דער טונקעלער: םערץ. — קרעםעניץ פרץ מארקיש: מערץ — לובלין און 13 מערץ-דןןםברןןװיץ 13 14 16 19 13 11 12 ששעס, װןןס װילן אײנאררנען רעםעראסן פסח־צײס, דארפן זיך װענדן אין אונזער רעסערענטןיקרײז. װאם די צװײ גײםםיכע װעגן, װאט ז־־נען נענאננען דדדך נעדמאניזם אזן לאט־נ־זם, ו״םען ז־ך איצט צ־נו־ף. א־ן זײנע לעצטע אהםיקלען, װאז מאמאם מאן ב!י!םימ ז־ך אל־ן װייטעד א־ן װ״טער אװעקצ־ג־ן *ן דעם ,גײטט פ׳־ן םוזיק״ װא־סט ער א־בער א בז״ק צ־ די װעלטן םון ו׳־נעם א־נטעלעקט, פון װאנען ד־ן בד־דעד קזמט... א קורצע תשובה דער ״פרומער״ ,פאלקםצײטונג״ די םרזמע און ד־, בדזע, זײעד ״אביעקט־װע״ ״פאלקטצ״טונג״ ר.אט יטוין עטלעבע מאל אד־ ארזנטע־-אדזט א ״•צםו־ס-נעטאן״ ד־ ״לים. בלעטעד״. זי טוט עם חס׳דטלזם נ־ט אלק, נאד אינטםיד־דט דזדך אנדע־ע. אט גאד דדרך איינעט אײדן םון ״אדיענט״ אט טתט דורך א ט־אניק׳נאט־ץ. לעצטנש םאבט זי נאד ״םדזמע״ מ־נעש אזן א־ז זי סוםך גאד או־ף ציטאטן ם׳־ן.עטעט״. א־יב די אנש־-״םאלהם- צ־יטונג״ שטודיק שוין ־א אזױ םלייט־כ דעט ״עםעש״, ,דאלטן ױ־ באדארםמ דץ עדלעך םאר ו־יערע לעזע־ און אמאל או־ך ב־ענגען א פאד צ־טאטן *ץ ״עםעט״ װעגן זיך אל־ין און דאן שז־ן אן א־־נענע צוגאבן און םיתשים. מ־ד װעלן דעט ״עמעט״ אויף לײנע טענוד. ענטםעדן, צד דעד ״םאלקטצײטו::״ האמ עמ :עװיס קק שײכזר״ נ־ט, ובםרט - א־ן דעם ענץ ם׳־ן א־בעדדדוקן זאבן אזן נימ אנ- װײזן דעם טקזד. דח־קט ד דאך א־בער במדד א־ן ם־טטעמאט־ש םון ״פארדועדטס״ אדן םין אנדערע צײטזננען און װײזט ק״נראל נ־ט אן םון װאנעמ עם א־ז גענומען. אזן או־ב שו־ן רײדן װע־.ן ״םינקט׳ לעבהײט״ דאסי דאך די ״םאלקמצײטזנג״ געדזדקט לעצטנש בודך גלאו- מאנש ״שטײנװעבס״, װק םאר אדנז ל־גט עט שזץ לאנג אםגעדדוקמ א־ן א בזך-םא־ם. און אפשר װאלט ד דעו־צ־ילט, םון װאנעט ױ מעשה ״סטאנציע קאטלעמ״ א־ז איבעתעדדול,ט: םזן דעד עדשטעד קװעלע םון ״םארװע־שס״ אדעד גאד ם־ן ױגער ״שד־מאתן״... אבער דאט איז אן אנדעד ענין אזן מ־ד װילן דך מ־ט דעד ״פאלקסצ־יטיננ״ נ־ט אױםטענהן. ד שױ־בט <אץ נומעד 40> א צו- גאנ צו דער צימאט םון ״עםעט״: ״צו ױ גוטע ם־ױת םון ױ ״ל־ט. נלעטעדי װאלט טען נעקאנט צונעבן נאך פאקטן םון אן אנדעד מ־ן. למשל, אױסנדידן רעצענדעס א־יף נ־בעד םון אנדע,־ע םאו־- לאגן (אױס־עד סאדלאג קל־עצק־ן>, או־ב... די תצענדע װאלט מוזן זײן א גוטע־־. דאש א־ז א םשומער נײזװיליקער ליגן. נױר ד,אנן אױדכגענלעטערט ר לעצטע נכ טמע־ן ״ל־מער. נלעטעד, און א״סגעצײלט, אז װעגן אויסגאנן פון םאדלאג קלעצקין דינען געװען געדרוקט צ ,־עצעגדעס <דיר ש. קארענעצקי - װעגן אײזנשמאטס ״נניא־ם״ - א־נגאנצן א נענאטי װע רעצענ- דע, '. רונין - װעגן ״נדץ ניכל״ םון צ. פרעס>. סיא־ז געװען נאך אן ארם־קל םון טאקם װײנרײך: ״שלמה עט־נכעד און ז״נע בתכים״. און דאגעגן וײנען געזען געדױקמ עטלעבע או ן צװאנ׳ ציק רעצענױעס׳א־שיקלען *ץ ש. ניגער, י. י. ז־ננער, א. גאװ׳אמנ, י. יאשונסק־, משה שאליט, י. מ. נײמאן, ױאל מאסטנ־־ם, אלחנן צײסלין, א. דמשק, אדדן מאדק, י. דאשאסא־ט, הי אנדאםאװיםש, שלטה גארקין א. א. און אלע װעגן םא,־שײדענע נ־כער ם־ן ״םדעמדע״ פאדלאגן. און סיא־ז נכלל צכ־עותױק, װען די ״םאלקסצײט־ננ״ רעדט עט און מאנט אניעקטיװקײט, װען ד שטײט טאקע נאמת אויף דער ל־טע,־א־־שעד װאן םון... א־ר םאדלאג ״ױ װעלש״ א־ן םון דעם איצט ״נונױדרטן־ םאדלאג ״הולטוד-ל־גע״, און רײדש או־ם כסדד צו דעדםאגען אויםגאנן םון אנדערע סארלאגן, נעת ״איינענע״