Literarishe bleter · 1926-02-26 · 95 (26.2.1926) · p. Seite 145

145 ליטערארישע בלעטער 95 .-זא כאצ־אנען ם־ר צלנם׳בױדער) םאן א. גאלדפא־ען. זאעה א~נעד סא־רעדע םאן הי א. בדוידעס. לן־אקע. 1899 אנגעשר־בן: דער מענט־נזנשרעשער. 8-1903ג8נ א־ן פאױז. מדעט א־־־ס כ־ט פא־לעדנגען א־ן לאנדאן א. א. 1901 צוױק א־ן אמעד־קע. 1907 אנגעשד־בן ױ לעצטע ה־אכע ״בן-עמ־״ א־ן מ־ה ־א־ א־־פגעם־רט א־ן פ־פל-טעאטער. 1908 9 ־אנואר געהזטאדבן א־ן נ־ו־־א־ק. אר־ף דער לװ־ה ז־ך באט־יליקט העכער ססנ ט־יז. מענטעזן. גאלדפאדענם ױבילײ אין אמעריקע צ־ט 27-םן ־אנוא־ איז אנאנש־רט אין ױ נ־ויי־ארקער צ־־טזנגען אן א־מםאזאנמע יובילײ׳ם־יע־ונג לבבוד דעם םאטער ט־ן דער ייױעזער בינע, אברהם גאלדםאדען., ױ םייעהנג האט געזאלט סאר- קוםען אין קעםלערם טעאטער מ־טן אגט־יל םון ״ױעד גאנצער י־ד־־נזער טעאטעד־מ־גוםוזה״. סס אנטײלנעמער ם־ן ױ בא־־םטםטע אקטיא־ן, מוז־קע־, ל־טעראט;, צזוי׳גון ױ א־יניקע םון ױ עלטםטע אקט־אדן, ראפ האבן נאך גע׳עעילט א־ן גאלדסאדענם טעאטער. עם ,־וע־ט אנגענעבן דער ױיבםטער, א־נטע־עםאנטםטע־ גאלרםאדען׳םראגראם זינם ײױש טעאטער עקםיםט־דט. א־ן דער ע״טטע־ אםט״לונג קורט: *אזעף רומשינסקי מ־ט זץ ארקעסטע־ר און א פאםור־ סון אלע גאלדםאדעגם גיגוג־ם. א םצענע םון •ױלמ־ה מ־ט מאדאט ליזא אײנהאדן <ױ עדשטע שולמ־ת> ־. װ״נעטאל, <רער ערשטער םנווז> און א געמישטער כא־ סון אלע נ־ו־־ארקער מע־■ אטעק. םיט ״ק־נםטלעױשע אי־ע־ראשונגען ס־ן גאלדםארענם ם־עםן״ טרעטן או־ף•. סעם קעםט־ן, לעאן בלאנק, מאקם געבעל, מארק שווי־ד, ם. גאלד־נבוה, הױאלף ־נרלדקרױט. ״דעד שםעק טאבאק״ מ־ט באט־יל־ק־נג ס־ן 30 ארט־םטן. ״בד בובבא״ מ־ט ױ בעםט־ע דידעםטן. א־ן דער צדײטער אםט־־ל־נג: םד*ן םנדלר מ־ט ױן ארקע׳ םטער א־ן א סאםוױ ס־ן גאלדםאדענם נ־גונים ד״ר א. מוקדונ־, רודאלףמארקם .זזעגן גאלדםארען און ױן שאם;״. ״עקידת ־צחק״ מ־טן אגטי־ל סון ביגע אבראמאװיטש, לודװיג זאץ, א. טענענהאלץ, אהרון לעבעדי־עװ, איוידא קעש־ר, קלמן יאװעליר. ״ױ :אבע מיטן אײנ־קל״ - ב־נ ע אבראמאװ־טש און רזשעני גאלד־טטײן. ״באבע יאבנע״ םיטן אנטײל םון דזשענ־ גאלדשטײן און מאױם שװארץ. ״שםעגדױק״ מ־ט מאלי םיקאן. בעדטא קאליש: זכהנות װעגן גאלדםארענען. ראובן גוםק־ן: םא־ז־צער. צו דעד םײעהנג װערט ארוישנעגעבן א םםעצ־על ױי־לײ׳בוך, געװידמעט אברד,ם גאלדםאדען. ביבליאטעקן־־פירער (עכפיררנג פ.?ױיםבעדג *•ן ל. *•נפזדפ*]) טיר באלןומק פםדד ױענהגגען און אגס־אגן םון םױאװ־נ־ן׳' ב־בל־אטעקן װעגן םארשײדע־נע ענ־נים, ,װאם האבן א שײבות צר דער אינע־לעבער אײנאדדענ־נג סון ביבל־אטעקן יקאטאלאנן, א״נ׳ או־דענונג און ראם אהיםגעבן םון ב־בער, םטאט־םט־ק, װ־ או־ך םארשײדעגע םראגן װעגן ױױױשע אגגעלעגנה״טן א. אז. װ.> ם־ר האבן ו־עו״בער ז־ך סארשטעגױקט מ־ט ױ אנם־,־ער םון ־ער װאר־ שעװער .פינאגאגע-ביבליאמעק און ״הזמיר״-ביבל־אטעק ױ ח״ח מ. װי־סבערג• און ל. אונמערמאן, װעלכע האבן גענומען אויף זיך צו נאך מאםקװע, בארױטשעװ, סעטערבוה, מ־נםק, קאװנע, דװינסק, אדעם. אנגעשױבן ״שולמ־ת״ אדעד ױ בת־יהשלים, דער סאנאט־ק ■ אדער ד־ בײדע רןנ־״לעמלם. דאקטא־ אלםאםאדא אדער ױ ײדן א־ן םאלעחמא. 1833 אנגעשױבן און א־־סנעםירט ״בר-ב־בבא״. דעם 14 םעפטעמבער םאדבאטן צו שם־לן ײד־ש־טעאטער א־ן רוםלאנד. 1885 . םארםאםט ״שבתיאל״ א פאעמע א־ן סו אקטן. גע׳ דאנקען נאך א םאגראם אין הםלאנד. עו־ש־גען א־ן קראקע אין■ 1896 [א צװײמע אויסלאגע?] 1885-86(?> אין װארשע, געשפ־לט ״ױיטשעם״ טעאטעד. י?188 געקימק ק־ץ נױ־יארק. באגעגנט א קאלטן בהך-הבא. שטעלט זיך אין דער שסיץ סון א טהםע ,הםענ־ע אםע־ע הויז״., ,!^!8^ו״?ש111יןןןו81ןןף.ח^י 8־[ג<<דר5אד^ס ױדיש-סהעאטער. ך^ 3ף ו<^י\ו פאלט אהרך. םארט אהם איבער דער אמעױפאנע־ פראװ־גץ. אנגעשױבן ״אחשװהש״, ״עקדת ־צחק״. גים אהים א ״אילוםמױדטע צײטונג״. ױא־?> סארלאזט אמעד־קע. 1889 אין לאגדאן א־ן תד שפ־ץ םון א מהםע בײ ס־־נםעם׳ קלוב. 1890 באזעצט דך א־ן םאריז. 1891 אנגעשדיבן מש״חם צ־יטן, דער ל־גנער; יהודה המבבי, ד.וױח און אלאסעק. 1894-5 אין לעמבעחג. ד־רעקטאד סץ ײדישן טעאטער. צדערשט אויםגעם־,־ט ״ו־בי יאזעלמאך, ראטשילד, דאם צענטע געבאט <לא החמוזס. 1897 אין לעמבעת, װין. דהקט זײנע םיעםעם. 1893 עדשינק ױגע ״ױױשע נאציאנאלע געױפטע״ ידעקלא-