Literarishe bleter · 1926-01-29 · 91 (29.1.1926) · p. [Seite]

•רייז 50 גואשן >* 91 }/'לנס^סדלןננננננבנ^כננפ^ד ל^כד^ננננ^נננננד }/((ץונםט }/'לוס&סד&ננננננבנ^ריכנןפנ/ד ל^בד^ננננ^נבננד }/((ץונסט פרײטאג, 29 יאנואר 1926 0^9■ פארלאג ב. רןלעצרןין׳ װארקןע אינהאלט: ••;ןך וו״ן, ױוןך או־ם ם״זיל / ד״ר חײה?ש־פ• לא״םק• — ש• נינזר/דקר וניל םין ם״ן זוי״םן—א ם פ ר *• ם י / ד■ :״ע ״ר־סז #וןעויע אץ רוןםן״ר-שלוןנד — א. כ * ר ק, א. *זאץר / םשננונזן א־ן וץןרקנ א״נואב־אנ-אש־ץ — ם. זזאנאל, א[:זש־:םע;וץאםערינןעאץ י־דיש/ ״ו>11ו5,1ס>1??5)״ —פ. ם א ר■ ק ס / נ״ם״קם זיך ד• פא:-פ ־עשש—'. ם א ש ם : ו י ם ,ך״ער״—•. ראזזנםזלד / א•; ץןשף — א. ןלפץרץ / :־לדזר / כרןניק / אנןנשן 8 דריםער יארגאנג ן)1ן)נזכענם־*רײז םי■ יא-מא: *ז ג/1 יןד סנ גילק׳ >/4 יןןר 5 נילק. א״ן אויסלוןנד >/' יאי ג ח)לאד. אײן ניםער — סנ סקנם. ו)נןזנםן**רײז םאר נ םיריםפםזדישורה 20 :*ןןסץ. ערשםע זײם או; םעקםם — 50 נרןסין• *נןגםףזײםן — ה*לםן 6 סיןלםן. *־רעם * 36 0א££52 ,ק8££7£ 152£**א£17£ ״ױף *ן עגטמער טלייגן י סארקע■ ■אר נ7ל*י 9858 .0 >1 .? *נל. 71—210 װאףאײן, װאףאויס אדעם. יעדע נייע אידעע, יעדעש ניי פדאנליעם איז ל״ױניטאסטליעך אױםגענומען■ געלאדן אזן באגײםמעדט דעבאטידט געלאדן א־ן ך דענט םון אט די ״םכודענט־ינוע ק־:ך, און אין דעם פ~עד * געלאדן י••* >•*<% *י• ו ׳■ * דעם ױגנטלעכן ענטודאזם אנגעגליט און שאדױאדטעלע: דאם איל געלען א ם־ן נ״עד בית־ד&דדיט, לאו האט אדי־נגעידאגט ני־עם א־דעאליזם, נײ אםםערלילירי־ט א■ בע אין ם־עטעט םאד _ םאד אידעאדן, םאד אם־״ן, ער־ז אלדאם ייד־־גזע און מענטיטלעבע. ־א־ן ב״ דעם ל״ענט די זבדונות ם,׳ אםאלי: םיל צױנ־שמן און םאציאליםטן א־ן א־ד העלן "-־־; , םון דעם ענטוז־אזם, לאם האם ־ל צױניםטן און םאציאליםטן אין א־ד לעדט נ-־־וםם באהעד יטטאל־ן אזן ד־ האםענונג םון דעם ײד״טן םא־יד,״. און ,לאם א־ז א־צט םיט דעד אקאדעמײטעד ױגנט? געלים ז״נען דא אלגעמ־ינע םיב־ת, ,לאם דעד ג״יםט־קעד און קולט־דעלעד נילא םון דעד ־טטודידנד־קעד ־וגנט א־ז א־צ־ט זײעד נ־דע־־ק. ם־ד צי־לן א־צט א־ן א״ן םו־לן העבעד ססס6 ״דײטע אקאדעםיקעד און א 30.000 ״ד־־טע אקאדעםיקעד ז״נען אנגע־טלאםן א־ן די לעלט-אדגאנױאצ־עם און םאדבאנדן םון די אקאדעמ־קער, און לאו און לען, א־ן לעל״ בע נאצ־אנאל־ע אין םאצ־אל־םטי־טע, קולטודעלע א־ן ם־לאנטדאם״טע א־נםט־טוציעם און אנ־טטאלטן םילט א־ד דעם ב־ח, ד־ ה־טםעד,, דעם ב״ז״ן םון דעם ״ד־יטן סטודענט? פרולט איצט עםעצעד םון די רע־בט־ע ב־ז ד־ לינקע ׳לאנעדן אט ד־ ״ױנגע א־ם״״ ־צו געלינק פאד א־רע א־דעען? אםת, ב״ לאלן םון םא״ט״דענע אנםידנדיקע ארנאנען ם־ן די אקאדעמ־קעד קומט מען מיט םאדט־קע ״םאדט״- של־םלעך, - די פאדט״-נג־אםעםיאנאלן, ד־ בדיהם א־״נצ־קי־גן ז־ך א־ן ״קאלעקטילע ה״זער״ מיט םאדט־קע ״יטל־םלען״ - א־ן מי־ט־אםט עםעם א א־לוז־ע םון ״קאמף״, םון ״דיבטונגען״, םין ״גדום־דונגע;״. אבער סיא־ז א יטטורעם א־ן א גלאו לאםעד און קק ב־ייטן אםקיאננ האט דעד ״שליםל-קלאנג״ געװיס ניט אין ד־ ב־״טע ק־ײזן םון דער ״דישעד שטוד־רנדיקעד ױגנט. זי א־ז ל״ט און םדעמ־ א־צט םון א־דעען, ם־ן םראבלעמען, - און צו-לאם באמת אט דעד רעש און דער קל־מםעד מיט ״שטאדקע״ װעדטער. און מ׳דארף זאגן קלאד און אםן: ד־ ״ד־ש־ע םאלקס-מאם;, ד־ אװזערע אין לארשע א־ז םארגעק־מען דער פ-טעד צ־זאמע־נ- םא־ םון דער ״דישי־ אקאדעמ־שער ױגזט א־ן םו־לן. ־ 1־ און לי געלײנמלעך א־ן אונזעדע א־צטיקע טעג - מ־ט ״םאמםע״, מיט. גרוים ״םאראד״ און מיט גענ־ג םדאזע. גע- ד־ם איז סול מיט דערנעד דעד לעג םון דעד ״דישער ױגנט צו וז־םן א־ן דעם איצטיקן םוילן, - א־ן װיםל ם״ן, עגםת־נםש און :־עדלײ םורענױתן יקוממ או־ם אויםצושט״ן יעדן א״נעם םון דעד ײ־שעד ױגנט, לאם שטרעבט צו באקוטען דא הע־בעדע בילדונג. דעד קאםף םון דעם ײד־שן אקאדעטיקעד .םאר גל־־בבארעבט־ק־נג א־ן םאד ,״ליםן םאד אלע״ א־ז א ליבטיקעד, א נו־טבאדעדםטיקעד, א־ן גוט א־ז, װען מ׳םירט אן מיט אט דעם קאםף א־ן מדיבט א־ם א־־םן ױנם־קן לעג. דערצו איז די ״ד־שע שטוד־רנדיקע ױגנט או־ם- נענ־םען םון די םארשײדנערל״ הילף-און שטיצע־-אםיננידונגען, לאם ד .־ענ־רונג מאבט דעד םו־לישעד שטודידנױקעד ױגנט. און ױ ײדי- ב־ע אקאדעמ־קער ז״נען דעריבער אנגעל־זן א־יף ם־־לאטע שטיצע. א־ן ״א־ן בודקים למזונות״... אבעד זאל מען נאד ב״ אט דעם בל״בן, א־ן ניט באנוצן שדאגנױקע לערטער װעגן ״דעם שטאלץ״ א־ן צוקונםט םון א־נזער פאלק״, לעגן ד גרויםע התח״בותן םזן דער גאנצער ״ד־שעד נא- '*־־;־ לנב־ ״דער ױגנט״, און לעגן ״ױ טרעגעד ס־ן ״ד־שעד קולטור״ א אז. װ. עס איז אן אנאבראניזם און צ״ט זיך אםצושאקלען םון א־:. געלען צ״טן, לען ױ סטודענטן, און בת־כם ױ ײױשע כטודענטן, ז־:ען געלען ױ ם־אנערן םון יעק םדאנדעםיװן געדאנק און ױ קעד־עד-קאדרען םון יעדעד ס־ײה״טם-באװעגונג. ױ ״דישע סטו- ־׳;.:־שע קדײזלעך אין אמאליקן חםלאנד האבן א־יםגעלאדעםט א־ן א־־דנעד,אדעלעט קעםםער און מדעגער םאד די נאצ־אנאלע און םא- צ־־< ־םטישע אידעען. ױ ערשטע םאציאליםטן, ױ גני-צױן ױ ״בי- לו־י./־ם״, די נונױםטן, די םארש״דענע צױניסטיש-םאציאליםט־שע נ־־:■׳־־נגען, ױ העידע־םמן און ״דישיםטן ז״נען בעיקד געקומען סין ױ סטודענט־שע הײטען, םון די םט־דענמ־שע ״םטאלאלקעם״, יעליגע ז״נען געלען דער ״בית-הױצד״ םאד דעם מאדעדנעם ײױשן ניראנק. אזוי א־ז געלען א־ן םעטעדבורג, מאסקלע, קיעוז, באדקאװ,