Literarishe bleter · 1926-01-15 · 89 (15.1.1926) · p. [Seite]

טרייז 50 גראשן >6 89!('ל/(£(!1<~'£7(נ(((/ב(<(<רד(1(!91((7 ל'03<ך6נ1((!(!11(14£(נ7!'/!(1/7(100 >7ל!0(!71'7(^(נ((//ב(<1?־'9ב 9^/7?!'3ב?$/(!1((!(!11(£!1(נ7!/((1/7(100 פרײטאג, 15 י&נו&ר 1926 פארלאג ב. קלעצקין, װארשע איגהאלס: *ינזזר ״זרד״ און *•נזער ״י״נלם״—£. ז י ל ב ו ר נ/ *קננזריןלת ס״נורן — *. צ י יס ל י ן / ד״ר ח. זש-שלןןװםק• — ס• נ י נ ע ר / *װי• *רוןנםחנםן — ם. ג >ן ר י ש א / דער :רענ סץ נזלש םיש— װ. >וױוןןנ>ןװ / *ונוןםם ב•• אםוזרירחל קוןםינ• סקז — נ• ם י י ז י ל / * ברױו סץ בעל-םחשבוח / שװןןרן אױף װײם — ם. * ל ם * ז / ר• ווײםנןןבן ם־ן דקר ״ד. עםנןןנר. — ח. חױת / רעונזונױעם: *. נןןלןםב / כרןניק / *נןןנםן דריסער יארגאנג #**ממנם׳ירײז םימ יןן־־שן; § ל/י י*י 10 ײלח, 1/4 ין- 5 נילזץ♦ *ין אויםלןנד 4/י יאר 1 רןריןר. אײן נוםע.,• — 10 םענם. *נןנםן״ירײז *ןר 1 םיליםעמר׳מורה 20 נרןסץ. ערזוםע זײם אח •עקםם — 50 גרןםן. *נןנםן״זײםן־— הןלםן 6 *■ולפן. *דרעם: 36 סא£52.1 ,ק^דש״ופ 152£מ^מש־ד1״1 *ױף ין ■נפ*יר מלײנן י• סארקי. ■אר נ?ל*: 9858 .0 א .? מ״ל. 71 — 210 אונזער ״ערד״ און אונזער ״וועלט״ מ ש ה ז י ל ב ו ר ג דערםאד, ת״ל דער ײד האם לךן ליבע;יט צ־ם ״פרעכן־ן״ לאנד םון דץ ״טוב. און דער נאקעמער אמת שױיט: דערםאר דײל די ערד און ד־ מ־שטעד־ע םון דער עדד א־ז בבלל םרעמר גערען דעם מענט־טן, און א טך מער צוליב גע- װיסע ם־בות, דעם ײד־שן מענטשן. דער מענט־ט, און נאך מער דער י־ד־יטער, ד.אט געםאר־טט ד־ דדמל־טע רעגן און ד־ א־־גענע ד׳ אםור״ האט ער ניט געזען. ד־ ערר, אויף רעלנער ער ־טטײט, האט ער םאררא־לאזמ א־ן זי־ן ר״־קון האט ער געזונט א־ן ה־מל. ער־טט ם־ט ד־ער דענעטאנם עםאנע ג־־ט או־ף א־ן מענט־טלעבן מוח דער חלום םון דער עדד און םון ־ע־די־טן לעב;. דודך טויזנט׳ ע־ליי יםור־ם און ריי-געשרײען האט ער ז־ך רורנגע־טלאנן א רעג צזפ מענט־טנם הארען. די רעלט׳ל־טעראטור האט א־ם םארצײננט א־ן םםר׳הדדים און דאט לעבן האט א־ט געטראגן או־ף ז־ינע םאליעם, םון םאל־ע צו םאל־ע, גענאוועט און א־־ם;ערא.־עמט ביז צום קלארז ,.דעאליזם״ ב־ז צום האםםיקן ״נאטוראל־זם״. און ־טםעטער ע־־טט, נאך לאנגע ג־לגול־ם, דורך םאױטײדענע םאזעם, קומט ער אן צ־ אונז. די השבלה׳ר״קוםד, ברענגמ צ־ אונז ױ בענקעניש צו ״דער נאםור״, צום ערד־־טן לעבן. ז־ איז גערען אײנגעהילט א־ן א .־א׳ מאנמ־ש מענטעלע, אבער דער געזאנג ״א־ן ״דער סאנע״ א־ז גע׳ רען אן ע־ד־־טער געזאנג. דעם ע״טמן ר־רקלענן ׳טדיט או־םן ער׳- ד־שן רעג האט געמאנט ד־ ײז־־שע ל־ט־עיאטור. א־ר ער־ט־־נונג נוםא זאגט עדות דערויף. דעם לעבעדיקן ריטם םון ערר און ע־ר־־טק־יט שם־רט מען של־ן ב״ מענדעלען און שלום׳על־נמען, ד״גם דע־ גאנצער שלע- םערישער םערסאנאזש זײיע־ער לעבט נאך מ־ט ד־ רע־טטלעך א־׳ לוז־עם םון אונזער ,״רעלט״. א־ן מנתם׳מענרלם קאם דר־יט נאך א.־ן ר־רבלט דער וױנט, ,דאם האט געבלאזן צר־־טן א־נזע־ע חורבות. ד־ ע־־טטע לויטערע, ױנגע בשורה םון ־ער ע־ד קומט םון שלום אשם שטעטל, ראם א־ז נ־ט נאר א דערק ם־ן א ד־נטער, א. קלײן און נ־שטיק א־ז דער פאם ערד, ראם דע־ ײד םאר- :עמט צרישן מענטשלענן ישוב און וױיט׳ברײט, װי די אײב־קײט א־ז דעד שטח םון ״רעלט״ א־בער ז־ץ קאם. ז־נט די ע־ד א־ז אםאל ארעק םון אונטע־ זײנע םים. בלאנקעט אום זײן קאם ר־ אן אםגעד־• םענער לוםט׳באלאן אין ױ הוינע םםערן םון א נימע־־שער רעלט, א רעלט א באשאםענע םון צירו־ם־ם און שמ,־.־״. און אט די אם־ נערונטע און אי־םגעדאנטע װעלט, ראם מדוםט בײ אונז הײנט ״געשינטע״ און ראם א־ז אין דער אמתן ניט מער װ־ לײד־קער שטח, צעשםרײט ז־ך א־בער אונז אן אנה״ב אץ אן ם־ף א־ן שלינגט א־ן א־ן א־ר א־־ב־קן ב״־־ך ױר נאך דור, טויזנטער יאר און בלי־בם ד־־ױק רי גערען. א־ז דען א תידוש, ראם אםטמאל פאלט א־־ף אונז אן אן א־מה םאד אט דעם ״א־ן םוף״ םון א־יב־קן שטח? א־ו דען א חידוש, ־אם אםטםאל גנבעט ױך אױץ א םםק א־ן ר״ארצן: צ־ האט אט דאם אלץ, אט ױ גאנצע ,״דעלט״ אונזערע, עםעם א בדעקל ממשות און א האםט אונטער ױך? ניטא קיץ ײױשע געשינטע! א רא־ד.: אחו־ן דעם אײב־קן ״אוי מה היה לנו״ האט דער ײר זעלטן א־בער• :עלאזן נאך זץ אם־לו א קוחנע נראניק םון ױץ עררישן לעבן. ער האט קײנמאל ניט באטראנט ױין קױם רי א ממשות. זונט נ־ש: א־ן ױ אלע גילגולים םון דער געש־כטע, װאם ז״נען אײגנט׳ דעך נ־ט מער װי לוםט־םאליעם א־ן ל־יױקן שטח, געםינט מען :־ט קײן אײן װ־נקל, װאו דער ײד זאל ד.אבן א־בערגעלאזט עםעם א זנר םון א קינםמלעױש רע,־ק, עפעם א פימבאל, א־ן רארם אדער א־ן בילד״ םון טױיהײט צו ע־דישן לעבן, םון צוגעבונרנ־ ק״ט און באהעםטונג ם־טן 3אךץ 6ןן ןיץ ישונ דער צױניםט חגט: דערםאר, װײל דער ײר האט א־ן ױך אײב־ק געטראגן דעם דל־ם םון ױץ אלטער ערד. דער שונא ישדאל זאגט: ״