Literarishe bleter · 1926-01-08 · 88 (8.1.1926) · p. Seite 32

88 .■וא לישערארישע ב עטער 32 די צוגעשיקטע זאנן װעל׳ן װערן א שטענדיקעד םאנד, װאם װעט געהים װעק און װעט דין אםן םאד אלעמען. מיר האנן אויך כדעה צו ארגאניזירן אלע יאד, װי װ־יט מעגלעך, אין אלע גדעסערע יידישע צענטרען עםנטלעכע אויסשטעלוננען םון דער גארער דרוק׳£־אדוקציע םאר דעם פאתאנגעגעפ יאר. צייטונגק, פאדלענער, מיטהעלפער וכדומה זײנען מיר גױיט צו שיקן אונזער צדײחודשדיק אינפארמיר-כלאט װעגן ײדישע קולטװ-אנגעלע;נ- ה״םן, װאס הײכט אן אחיסנײן אנהי־י 1926״. אלע שיקונגען צו מ. וױינרײנן לױט אונטן אנגעװיזענעפ אדרעפ. =ז= אין לעטלאנד האט ױ ארבעט פא־ דער ניבליאגראם־שער צענטדאלע א־כעתענומען י. נײשלאט. * אין ארגענטינע האט ד• ארבעט םאד דע־ כיכליאגרא׳ פ־שער צענטראלע איכעחענוםען אינזש. י. אקון און די ח,־ך אים געגױנדעטע געזעלשאפט ״בילחנג און אױכעט״ א־ן כוענאם-אײדעס. =*= ױ כיכליאנד צענטראלע האט אנגעקניפט כאציונגען םיטן אינטערנאציאנאלן כיכליאגראםישן אינםטיטוט אין כריכעל. ױ רעגיםטראציע ד.אט זיך אנגעהױבן, לו־טן פריער בא- שטיםטן, פלאן, דעם 1-טן יאנואר 1926. י ע^נאגראפישע קאםיםיע =4 די קאמ־םיע כעט אלע צ־שײקער םון םאלקםלידער האכן אין זינען, אז די טעקםטן םארליק גאר א גחיםן טײל םון זײעד װערט, אויכ עם ז״נען ניט צ־געגע־כן קײן ניגונים. עס איז כמעט נ־טא דאם שטעטל, װאו מען זאל ניט קאנען געם־נען א נאטן-שױיבער; דארף מען א־ם אומכאױנגט צוציען צו דעד ארבעט. * מײל זאמלעד כעטן אחיםצוגעכן זײ סםעצ־עלע לעגיט־מאציעם, אנװײזנדיק, אז דאם װעט זײ םאדגד־נגערן ױ אדבעט. ױ קאםיםיע דאט שוין די זאך םרינצים־על באשלאסן אויף יא; צוליכ געװיםע ס־כות םוזן נאך אכעד ױ םיטהעלםער צוװארטן א ק־רצע צ־ײט. =4 אין םאקאװ זװארשעװער װאיעװאדעשאםט) האט זיך גע- שאפן א גאנצע גו־וםע מיטהעלפעד פון דעד עטנאגראםישע־ קאמיםיע. דאפ איז זײער א גוטע װעג װאם דארף רעקאםענױרט װעק אומעטום: כײ קאלעקט־װעד אדכעט א־ז מען מעורד אײנער דעם צװײטן און םיאיז פאראן ױ מעגלעכקײט םון קעגנזײטיקן קאנטראל. =*= א־ן לעטלאנד איז דער כאםולםעכטיקטעד םאד דעד עטנאגראפ־שער ארכעם י. ראדאק (אדרעם: צענטראלע ײז־ישע שול- אחאניזאצ־ע, ױגע, יעזוםבאזניצעם איעלא 11>. =4 מאטעריאלן םאר דע־ עטנאגראם־שער קאמ־ס־ע האבן צוגעשיקט פאד ױ לעצטע צװײ װאכן: ױם,? קרעלענשטיין <קאלנע), הענעך פ־עטרושקא (װארשע), ב. װערבלונסקי און לײזער מאשע- װיצקי (גראדנע), ע. כעחמאן און ע. זלכערמאן (אםט־אװ-מאזאװי), ב. ראכינאװיטש (װילנע), א. דריקעד. (לויצק), ר. םאװיטש <נײ- װילייקע), ב. ליכטענכױם (װארשע), ױסף לעװינזאן (װילנע), ב. לאטערמאן (װילנע). - םפעציעל זײנען װערט םארצײכנט צו װעק ױ גדעםעדע זאמלונגען, װאס עם האכן צוגעשיקט עמינדכ מאד- גאלין, כערלין (449 נומערן לידער, גלײכװערטלעך, שפילן, רע- טענישן, פאלקםמעשױת אאדװ) און ח. םײן-אײנגעלצין און א. אײנ- געלצ־ן, םאדכראדז, (ביז אהער 32 םאלקםלידער, אלע מיט נאטן*. פע־אגאגישע םעקציע =4 פ־ײטאג דעןם 4׳טן דעצעמבער א־ז םאחעק־םען א־ן װילנע א שמועם םון לערעד װעגן דעד פעראגאג־שער םעקצײע כײם װ־םנך שאםטלעכן אינםטיטוט. רעםערירט האט דיר ה. קאװא־םקי. ער האט גענוי אחמגעדעחט ױ כאדײטונג םון דעם ײדישן װיסנשאםטלעכן אינסטיטוט ככלל און דעו־ פעדאגאג־שער סעקציע בפ־ט. עד האפ ז. או־ב א־ר האט פאר װעלכן עם איז םאך אן או־םזאל םון פערזאנען, צו װעםען זיך צו װענדן, קלײכט בעסעד אויס אן על- טערן ײדן מיט א מער םאלקסטיסלעך לשון• םון מלמױם דארף מען אויםמײק ױ מ^־ערנע. געכן צ־ כ,־עקלעך 8. כעםער שעפמ אוים אק םאך, א״דעו אל־ן, 9. די טערמ־נאלאנ־שע קאמיםיע דארף א־כערקוקן א סך מא- טעד־אלן, מוזט א־ר זען װי װײט מעגלעך אײנצושפארן א־ר ארכעט. דעױכער ױט זיך נוהג אװי: א) פאר ־עק פאך ש־ײיכט די מאטעױאלן באז־נדער; ניצט כ־־געלעך א־ן דער גרוים פון א ש־ײכחעפט אז־ער נעמט פאר יעדן בא־ א :אזונדער העפט. כו רען א־ר הײכט א־ ש־־בן, טרעט אפ םון א־יכן א־יף א פ־נגער ד־ כ־ײט און לאזט א פױיען כ.־עג; דערנא־ שױיכט אן או־כן די שטאט, דעם ק־ייז יפאװ־אט) און די פראװ־נץ, װאו א־ר האט דאם םארשױבן. ג) אויכ דער מאטעױאל א־ז געהערט םון א צװײטן, שרײכט צ־ אונטן פון װעמען (נאמעץ, עלטער, םון װאגען שטאםט ער). ס ש־ײכט א־מכאדינגט נאר או־ף אײן ז־ט פאם־ר. 10. דער אהרעם פאר אלע שיקונגען צו דער טערם־נאלאג־שער קאמ־םיע א־ז: מ. װײנרײך, גר. פאהולאנקע 14, װ־לנע. א־ן םאל פון םפקות פ־עינט ז־ך אן. 11. כ״ם פוכליקירן ד־ מאטער־אלן װעט קײן א־נער פון ױ זאמלער נ־ט כלײכן אוםדערמאנט. : =4 ד־ םוכקאמ־ב־ע םאר געאגראם־ע האט ז־ך קאנבט־טױרט א־ן אזא צוזאמענשטעל: בילק־ן, חײמםאן, פופקא, חכ־נשט״ן, רײזען• ביבליאגראפישע קאםיםיע =*= ױ פ־לאלאג־שע סעקצ־ע האט פונאנדעחעש־קט א בריװ צו אלע רעהאקצ־עם און פארלאגן מ־ט א כקשה מיטצ־העלק דער ב־בל־־אגראפ־שער צענטראלע ח,־ך צושיקן ױערע אויסגאב;. א־ן דעם כ־־װ שטײט צװ״אנה נעשריבן, ינאכדעם װי סיװערט אנגעװיזן אױף דעש גרױשן װיםנשאפטלעכן װעדט פון א צענטדאלער רע- ג־םטראצ־ע: ״כיא־ז אײער קולטור-חוב, אזו־ װי אלעמענש, אכער םלו־נט א״ך אויך האס צו טאן: דאם א־ז אן אנאנם, און נ־ט א־־ף א טאג, או־ף א װאך, א חוהש, וױ א־ן א צ־יטונג, אין א זשורנאל, סיא־ז אויף שטענדיק. ױ כיבל־אנראםישע רשימות װאש מ־ר װעלן דרוקן (יארב־בעד אהעד פערטל־ארכ־כער) װעלן ליגן או־פן טיש אין אלע ביכליאטעק;, לײענזאלן, כ״ װ־םנשאפטס-םענטשן, בײ שױיכע־ וכחםד״ כײ אלע, װאש האכן אן אינטערעש פאר דעם ײה־שן דחקװארט... מ־ר װענדן ז־ך צו אלע ײױשע קולטור-מענטשן: האט א־ן או־ג אונזער ארכעט און העלםטז די ײדישע דחק-פראהוקציע א־ז צעז״ט און צעשפ־״ט אויף אלע עקן װעלט. םיאיז ניט מעגלעך, אז פון אײן א־ט, אפילו םון 3-2 נרעםע־ע צענטדען, זאל מען אלץ קאנען דערלאנגען... גיט אונז צו וױםן װעגן אזוינע דרוק-זאכן, װאס לויט אי־ער השערה קאנען םיר דערםון ניט װיםן (.־ױיל ס־א־ז הערםון ק״ן אנאנש;, קײן רעצענז־עש נ־ט געװען, א־ן קײן קאטאלאגן כײ גדעםערע כ־כהענױלער נ־ט פאױצײכנט וכדומד,), נאך בעסע־: ש־קט ארי־ן ױ געהעױקע דחק-זאך. האט א־ן זינען דעם כלל: ק״ן ״נ־ט-א־נטעדעםאנמע״ זאכן ױנען םאר כיכלייבדאםיע ניט סאראן. אל־ן א־ז א־נטערעסאנט און נײט־ק, און גראד פון ױ ״נ־ט-א־נטערע- שאנטע־ װײשט מען װי־נ־קער פאר אל־ן. טאמער װעט א־ר אונז צװשיקן אדער צ• ,װ־שן געכן װעגן א זאך, װאש מיר װײסן שוין, א־ז אויך כרא־: םיװערט דעדסיט געשאםן א געװיסער קאנמראל.