Literarishe bleter · 1926-01-01 · 87 (1.1.1926) · p. Seite 19

19 לימערארישע ב ל ע ט < ו* 87 .זא ן כ ר א ב.י ק םארלאכ ח. בויטאוא, װארעזע. ס׳זיינען דערשינען: י) אנאטאל פראנם די קאמישע געשיכטע . "דיש: ם. רופיגשםײ;. פר״ז 1.50> זל■ 2> ױלױש םלןןװאצקי ד ז ש ו מ ע פאזםמ. יידיש: יצחק כזורקאײ. פרײז 70 גראזזן ארטרר שניצלער דער לעצטער װילז דר*םע. ײריזז: דוד *יינבערנ■ 8 רייז *3.50 ול• 4) ור. גארשין . די רויטע בלום (9 ביכל םץ םןזוןיש-ביגליאםעק). ײדיס: שלםה רוןזכנכערנ. סיייז 90 נראש; 5) ■ סטעפאן זשערןןמםקי ערב-פרילינג (.״6וו$1סו״ל1ז26־ו*ז״) רןם*ן אין 3 םײלן.!!׳■טןריזירםע איכםרו. יצהק םורןןױ סרייז 8 גיל־ן 6) ז. םעגאלןזװיטש אין־/ זי און ער באנד נןןײעלן סרײו 5.50 נילק י> ד״ר יצחק שיפער די וױרטשאפט־־געשיכטע פון ײדן אין מיטלאלטער _סרייז 8.00 גילח אויפשליסלעכער פארקויף: 36 1-68200 ,78*ל828ז3/\\ ,16014103>} .6 סאר נזלט: 9858 .0 .>| .׳ו 1 די טעג דערשײנט וער ן-טער נומער פון דער באנײסער ״ארבעטער־קולטור״ ארגאן צו פארשפרײטן בילדוננ און קולטור צוױשן די ײדישע אדבעטער׳מאסן• די ״ארבעטער־קולסור״ ה*ט זיך כעת *יר דערשײנען דסרװ*רנן לינע *ון עוגיבונדנקײס נײ די ײדישע *דנעסעד הן *ין סיילן, הן אין אייסלאנד. די ײארבעטער״קולסור׳ העם פ*רם*:ן ם*לגנדיקע רונריקן; *קסועלע סי*גן םון *רנעםער-קנמף *'ן לינט טון דער סד*לעם. םע*ריע, ם**י*ליעק*נ*מישע װ-סנט*פםן, ק*מף ם*ד ועי *ר*לעט*־ישער קולטיר, נ*טורװיםנש*םט *ון סעכניק, םרוק^־שע *נװײזונגען ם*ר רער בילרונגס.*רבעם, דרסמזסישע קרײזן, ביבלי*סעקן **ז״װ. בײ דער ״ארבעסער־קולטור״ װעם םעםיק זײן * םנעניעלע נילדונגם• קןסיםיע, װ*ס װעס נעבן שריםטלעכע *נװײזוננען יעדן *רנעטער ײן *רנעסערין װענן נילרמג זוון זעלנססנילײננםי*רבעם. די ״ארבעסער־קולטור״ װעס ײיך *עגעבן * שםענדיקן *רם דער ש״נער ליטער*סור און ליסער*םװײקריסיק. *דרעם נ 60 ג*ס1תססק ה>1מ(*ז>|8 ,.8 ח 6§ס2ז13 י י ד י ש ע די סעאסער־ססודיע סון דוד דערמאן באנ־יט איר ארבעט. רי םע*סער.סםודיע *ונםזור דע־ *נםירונג פון ו ו ד ה ע ר ם * ן נ*נײס *ינס ײר *רנעט *ון ם*רם *ינביכן װױער<*רוים *ויף ו נ״ער םורנע *ין דער םוילישער םר*װינץ. *ויםער די םריערײקע *ײנגעשםי• דירםע זוכן: ש. *נ—םקים ״דינוק״, ירץ הירשנײנם .גיינע טעלדער״ *ון די .םוםטע קרעששםע״, ם ר ע ע ם *ינםנענירוננ םון ,נײנוכס *ויםן *לסן מ*רק• *ון די לײנםע ק*פעדיע .װײנערשע קניםלען״, נרײם *יעם רוד הערםון עו עםלינע נײע *ויםםירונגען: * י ש ח ס י ד—,הײליקע זינד״; *.הײמישער— נקמרם ש ל ו ם * ש—נ*ם פון נקםה, ד ו ד י נ ם ק י—דער ײער *ון ו ליםע• רורישער *װנם סון די שײװננען םון די ױננע יױישע דיכטער. *ץ דעם *ל■ נעסײנעם חורבן *ון ם*רװ*רל*ןםקײם םון ײנזער ײײשער םעעטער-װעלם, *יז דוד הערסונם עקסםערימענסן נלי״ספק * רערפרײענדיקע דעדשײנוננ. עם םדענם זיךנ ם*רװ*ם ז*ל דור הערםאן ניס גענן *ײניקע ם*רשסעלמגען *ץ װורשע בופ*, נײ עו בםק*נען רעס װורשעװער סעםסער״עולם םיס די קינםםלעריש• םעוםרולישע *ויםסוען *ון דערברײכמבען סון זײן םרוםעי רי *רבעם םון רער ססוריע *יז *ין םשך סון קנ*םע 3 י*ד *דודך *ין הורשע, ײן דער יושר װ*לם נעװען, *ז װםרשע ז*ל *לײן העױן *ון זען. *ון נים נ*ר זיך שםײזן מים װײסע נרוםן םון ײ ם*רװ*דפנםסע שסעסלעך װענן רער רערט*לנ פון ײ סעענישע *ויםפירוננען. *נב, די שסעט *ון שםעםלעך, װ*ם װילן *ר*םברענגען גו זיך ײ הע־מון■ םדופע, ד*רסן ז-ך װענון ײרעקם עו דור הערמ*ן: װןרשע, נטיעלנ* 57, װ. 35. ד״ר יעחק שיפער ה*ס פ*דענײקם דעם דריטן נונר פון זײן ,נעשינםע םון יידישער סע*סער־קונסס *ון דרוסע״. דער דןז־קער נ*נר נוהונרלס רי ײײשע ם*לקם-מנהגים *ין מיםלולםער *ון זײערע סבענישע עלעמזנםן (םורים־םנהגים, חתונה־מנהנים *. *ז. װ./ ײ נעשינסע סון ײײשע םןלקם-סענץ *ון זײער סנענישער מ*סענס, די םיסל*לסערלעכע קמםס פזן ײײשע לזניס. *ץ תערק מערן גענענן ײ עיזופענהאנגען םין דער םיםל• *דטערלעכער דײםשער ור*פע *ון םריסיסיװן םע*םער, ײ השפעות פון ײ דײםשע;לוינענישן *ון סנהגים *ו-ף רער ײײשער פרימיסיװער דרןםע, ײ פ*נס*םימישע קו:סס םון ײ װ*רםםער ײײשע כחורינ^ דער פר*טעם פון!עשסערוננ םזן *לספרענקישן םריםיסיװן ״דישן סע*סער בײ ײדן *. *ז. װ. מים דעם דריםן ב*נד װערם סןרענײקס ד*ס נונטע םר*נלעם םון *לסן םרימיםיװן *ון *<*נימען ײײשן םעו6זער. ״*- םין י*נו*ר *ן הײבס *ן עו ערשײנען *ין פורלונ נ. *. ק ל ע 1• ק י ן * נײע ײײשע חװש-שריםט פ*ר נעלעסריםסיק *ון ליםערוםור *ון ק־:סט׳ס'*כלעיען ״ײדישע־ זשורבאל״• *ין זשורנול װעלן מים*רנעסן ײ *נגע• זעענסםע ײדישע שרײנער םון *ײר#פע *ון *מעריקע. דער זשורנול װיל ם*ר• *ײניקן *לע נעםסע ײײשע קינססלער סון ג#ר דער דעלס. *ין יעדן נופער העלן *ייך געדרוקם זײן ש*םוננען םון רער מןרערנעױ װעלם-ליסערוסור. *ין לעעםן נוםער םון ײ םוילישע .װי#ד#מ#שגי ליםערועקיע״ *יז *םגעדרוקם *ן *רסיקל 6ון ם• ם־#נסק#װםקי *. נ, ״נןרװיד *לם העלר םון ו ײד־שער דערנײל־בג״. ה. םי#נסק#װסקי גים * קורוע *םשועונג װעגן י. *םו• ט#שון *ון שםעלס זיך גענויער *ם *ויף זײן נײעם ר#מון .1863״ *ון *ינערהויפס ױיף נןרװיזץ, װי ער װערם *ויםגעםוםם ױרך י. #•*ם#שון. ״#•*ס#שו— ז#נם ה. ם־#נםק#װםקי-ה*ס * שם־םן פ#לערישן *ײג, זװײ-דרײ םענזל״שםרינן *ון ןט שסײם שוץ נ#רװיד ם#ר *ונז װי .* לענעײקער״. װײםער מײזס *ן רער כחנר פון *רםיקל *ױף *ײניקע נעש־נסלענע *נ*נר#נױמען *ץ װערק ננוגע נ#רװירם נוגױנג *ום •ויליישן *ויפשטונר. דער ורפיסט פון דעד ״װילנעד םרוסע״ וין נוקןרעשם ש ס ח ה ײ י י נ ש ס * ק ה#ס *ינערנעזעזס: ״הײנריך דער שערסער״ (סרוגעײע יץ 3 *קסן) פון פיר*נעל#, ער גרײס *ויך זו ײ *ינערזעזוננ 6וןז ״ם * [. ״יי, נניעוח״, (ק#מעדיע *ץ 3 *קסן) *ויך םון רעם זעלניקן םחבר. ל. ררײקום ה#ס םורענײקם *ר#ם*ןםוןרעם ײדישן *רםיסםן• לענן *. נ. ״קוליסן״. דער ר#ם*ן ערשײנם *ינגיכן, ער װעס הןלסן * ססו יײםן. יוחק םורק#װ ה#ם פארענײקם * דד*מע *ץ 3 וקםן *. נ• .ם־יער״ (ד#ס גיהנם), װ*ס װערם *ויפנעםירם דורך י#נ*ס סורק#װ *ון דיונו כלוםענםעלר *ויף זײער סורנע *ינעי םײלן. רעדאקגיע״םיטגלידער: נחמן מײזיל / מ.לך ראװיטש