Literarishe bleter · 1925-11-13 · 80 (13.11.1925) · p. Seite 240

80 .יוא לימערארישע בלעטער 240 אז מרדכי האט זיך אױםנענאפש אין מיטן װאלד, האט ער געמיינמ, אז י. אפאפאשו איז שוין א־ועקגעסארן קײן אמעדיקע. גא־ אפאטאשו איז גאר געשטאגען א־נער איש און באםוילן. - ח מוזט תיכף פא־ן אין רבינס הויף און םאנן אן אחגיע. מ־דנין א־ז די זאך ג,־אר געפעלן געװארן. אן א־גיע-מהיכא תיתא. ער האט זיך אויפגעהוינן און איז אװעק קײן קאצק. ער א־ז געקומען אין רנינס ד״־י־ און געװאלט ארײנג־ן אין רב־נם הויז צו פראװק ד־ ארגיע. גאר א״אטאשו האש איש אפגעהאי׳טן. - עס װעט דין געגוג, אז דו װעסט נלויז אנקוקן די ארגיע רורך א שפארינע םון די לאדן. מרדכ־ איז גענליבן על אפ־ ועל חמתו שטײן אין דתיסן, עד האט ארײנגעקוקש דודך א לאק׳שםאלט און געוען װי טעמערל זיצט נמעש ״נק קאשולקי״. אתם איר שטײט דער קתשת-לוי מימ דעם נעל הטורים און מצורת דוד, און דער מגן אנרהם און דעד הם׳ן-חײם און טעםערל לערנט מיט זײ סתר; תורד״ -תא חזי - קום זע, נר גש - קום, ג־דעד אדאם א־ן גן-עדן ד,תחתון, װאס קײן אויג האט עם נאך גיט געזען•- ױנען און לוינן גאטם נאםען קען מען נאר תרך אהנה. אום צי דעתיײיכן ת העכסטע מדתה םון אד.כה, טוז םען זיך אויסטאן. אי-סטאן םון דעד קליפה ר״ל. דאס קען מען גאר דעתרײכן תרך ״הזדװגות״... נאהעפטן זיך מיטן ״קן צפור״, ״נזעיר אנםיך, ״מתדא אתרא״ ביז דעם םאמע ״א־ז קץ״• נאכדעם האנן ד• ח־יד־ם געכאפט שעמ־ערלען, אגגעשטעלט דעם גראמאםאן און געגאנגען מ־ט איד ״א שיטי״ און געװנגען: - ,גת ואבאטתױש טיװלקי םאןז״ מרדכי האט זיך ניט געקענט אפרײםן םון םענסטער. נא־ דא איז צוגעקומען י. אפאשאשי און האט באםוילן: - פו־אװען חצותז - רנוװ של עולם, ,לאס האט זיך אײף מיר אנגעזעצט דער דאזיקער פארשוין? - האט מרדכי געזיםצט. - עס האט אנעד גיט געהאלפן. סרז־כי האט אויסגעטאן די ששיװל, אנגעשאשן אש אויםן של ראש און געזעצט זיך פראװען חצות מיט א זײער װ״נענתקן ניגון, ,־ױיל אויםן הארצן איז אים געװען אגגע- זאלצן פון םארדדומ - הנט משמים ה־אה - זע, גאט, מײנע צרות. - עםעם האפ זיך צוגעטשעפעט צו מיר א ײד און לאזט מיך ניט אפ. הצילנ— ,־אטעװע מיך, װארעם איך װעל שטארנן אונטער תנע הענמ. י. אםאטאשו האט גאך געהאט םאר אים א סך ארבעט. מ־דכי האש נאך געדארםמ װערן א ניאנע אין א קלויםטער, א קאמאגתר םון א פאזשארנע קאםאנרע, םאק צום נארד-פאל, װעק א רח־קי מלםר, םאק צום םויפשט ר״בן ח־ומת און מאכן עט- לעכע רעװאלוציעמ םון גרויס מיתקײט איז ער אנער אייגגעשלאסן. און דא האש זיך אים געחלומט א שדעקלעכער חלום: ער ליגט אויף א באגק ,מח־לה םיטן פנים אראפ, ארום אים שטייט כראניא זאמאיסקי, חזיאל המלאך, שבתא־ צכי, פריגין פאגיאטאוזסד,', משיה בן ױסף, פעליציע, קאהאנע, קאםכױײקא, דער קאצקער רבי; דער קאזשענ־צער מגיד האלט א פעקל רצועות, קאטעװעט א־ש דאם לײנ. און אפא- צאשו צײלט: - אחת ואחת אחת ושתים... מרדכי האט זיך אויפגעכאפט אין שדעק. עד האט געכאפט א ביקם און איז אװעק א־ן דעפ פוילישן אויםשטאנד. דערבײ האט ער געהאט ת נװנה, אז טאםער װעט ער פאקן אפאטאשון, װעט ער אים דעם ערשטן דערשיסן אויפן ארם און האריע. האט מ־דכ־ בטנע פ״גמ א שזויגער. נאר אז דער םתנר הײסט, מח מק םאלגן. און מח־כי האט תתיגר, געהאט. מררכ• האט זיך שוץ אײגגעלענט מ־ט דער װ״ב. איז גע- קומעי ־. אפאטאשװ און האט געואגט: - מרדכי, מדדכ־, געניג געלענט םיט דער וױינ. שוין צײמ צו נטן ז־ך. - פאדויאם עםעש פלוצלוג: גטן ז־ךז - האט מ־דכי גע- פרעגט. - װײל איך װיל, ת זאלסט װעק עדאטיש. אז טען האט א װ״ב קק םען ניט װעק עראטיש. מרז־כי האט אםגעגט דק װײנ א־ן איז נעװארן עראשיש. דה״נו: טאי. װ־ נאכט האט ער געקיקט װ־ טוינן פאק זיך. געגאנגען אין ״קװי-פרא-קװא״ אייף ״בעז קאשולקי״ און געקו־פט סאו־נאגראפישע פאםשטױוקעם און געלײענמ םלך ראװ־םשעם ״נאקעטע ־1•דערי. גא־ דא א־ז געקוםען י. אפאטאשו און האט געזאגט: נענוג צ■ תן עראטיש. נעם א צלם און ג״ מיט א פ־אצעםיע צו דער מאטקע באסקע. האט זיך מ־רכ־ געבעטן. - אפשד זאל איך נעמען א םאן ם־ט א מגן-חד אין ג״ן צו הקםות. א־ך בין דאך עפעם א ײד, צי נײן? נאר י. אפאטאש• האט נ־ש געװאלט הע־ן. נא־ פראצעםיעז האט מ־דנ־ געזק אז ל־ת-בדירה, האט ער גענומען א צלם, גע- גאגגען ם־ט ת פישע־ א־ן א פ־אצעםיע אין געזונגען סיט ת פסוקים פון ״תקוג■ זוד״־״. קומענתק פון דע־ פראצעםיע האט זיך םרדכי געװאלט לייגן א ב־סל אפרוען. םתמת ער אױ דורכגעגאנגען א מהלך-רנ, נאר *. אפאמאשו האט ניט געלאזן. ל זיך דאװגען מעתנ. שטע ־־ גענ־םען;אט זיך געשטעלט םיםן פנים צ־ םזרח און ־נ• ד םר: א צעבראכן ד,או־ץ. םיט נען דאװ ן געװק, רחום ־כפר עון... רערנײ האט ער מתבװן והוא - טוט םיט א־ס זײן אן אפקוםענ־ש, װאס אפאטאש• זאל דאכ אי א־ש שוין געקומען ת נאכט. איז עס י. אפאטאשװ האט שוין אײגגטלעך מער ניט געהאט, װאס צו געבן אים פאר א מלאכד,, איז ער געפאלן אויף א המצאה אין געזאגט: - ותשטו װאס? לייג זיך גאר שלאפן, נאד בהגא•, אז תר זאל ז־ך חלומען הלומות, פזםונות, לעגענדעס און באנע-מעש״ות פוי פוסטע פעדדער אוז װיסטע .װעלדער, םחמת איך ־ארף עש האבן צום עסק. םרדכ• האט געפאלגט. זיך גע־ײגמ שלאפן און געחלוטט פונקם אזא חלוש, װ־ דער םחנר תאט נאפוילן. עס האט זיך א־ם געחלוםט, אז ער איז געװאק דער קיניג קראקוס, באװאקכן םיט א חיט-פױערתקער באה־ און םיט הער- נעי. תן װ״נ ת ק־נ־גי; קראקוסיכע האט אים געבו־ק א מםזר פון דעם אנש-־דקשטו. ראס איז געװען ראם װאשער-מ״דל װאנ- רא. אק מאל איז ױאנדא געזעסן נ״ם נרעג םון װ״סל און גע- זק װ• רי איטשע מקובל איז געגאנגק אין װיי׳םל צו טנ־לה. אזוי װ־ װאגדא האט דערזק תן שלאנקן קערפער, באװאקםן מיט האר, האט זי זיך א־ן א־ם שטא־ק פארל־בט. זי האט אסילו געװאלט זיך םגײר תן און װעק א גר צדק. נא־ ר איטשע מקובל האט נ־ט געװאלט. דאן האט זיך װאנרא געװארפן אין װייסל פון פאניא- טאװסקיס נריק און א־ז געװאק א ״אכער-מײדל ד. ה. האלנ מענטש און האלב ײדענע.